VI SA/Wa 520/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2012 r. bez numeru w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie wpisu na listę adwokatów oddala skargę Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania A. S. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] września 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania o wpis na listę adwokatów. W uzasadnieniu Prezydium NRA podało, że A. S., będąc zatrudnionym od dnia [...] marca 2006 r. w Urzędzie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa na stanowisku Radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, w dniu [...] kwietnia 2009 r. wystąpił do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z wnioskiem o wpis na listę adwokatów na podstawie przepisu art. 65 pkt 1-3 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa o adwokaturze. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wpisała wnioskującego na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., a Minister Sprawiedliwości nie sprzeciwił się wpisowi. Uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. wszczęła postępowanie w sprawie skreślenia A. S. z listy adwokatów, a następnie uchwałą z dnia [...] sierpnia 2010 r., utrzymaną w mocy uchwałą Prezydium NRA z dnia [...] listopada 2010 r., skreśliła go z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W. W dniu [...]czerwca 2012 r. A.S. złożył wniosek o ponowny wpis na listę adwokatów na podstawie przepisu art. 73 Prawa o adwokaturze deklarując, że niezwłocznie po uzyskaniu wpisu rozwiąże swój stosunek zatrudnienia na stanowisku starszego radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Z treści protokołu z rozmowy przeprowadzonej z wnioskodawcą przez Wicedziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w W. w dniu [...] lipca 2012 r. wynika, że wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie dyscyplinarne. Z pisma Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. wynika, że wobec wnioskodawcy toczyło się postępowanie dyscyplinarne zakończone karą upomnienia, a obecnie toczy się następne postępowanie dyscyplinarne, którego akta nie zostały udostępnione Okręgowej Radzie Adwokackiej, wobec braku zgody wnioskodawcy. W dniu [...] września 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. podjęła o uchwałę o zawieszeniu postępowania w sprawie wpisu A. S. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego toczącego się w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Od uchwały tej wnioskodawca wniósł odwołanie do Prezydium NRA, które stwierdziło, że w sytuacji powzięcia przez Okręgową Radę Adwokacką w W. informacji o wymierzeniu wobec wnioskującego o wpis na listę adwokatów kary dyscyplinarnej oraz wszczęciu wobec niego kolejnego postępowania dyscyplinarnego - ma ona nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek wyjaśnić, czy w tej sytuacji wnioskodawca przestał odpowiadać warunkom przewidzianym w art. 65 pkt 1 i 2 stosownie do dyspozycji przepisu art. 73 Prawa o adwokaturze. W ocenie Prezydium NRA rozstrzygnięcie wniosku o wpis może nastąpić dopiero po prawomocnym zakończeniu toczącego się postępowania dyscyplinarnego wobec A. S. oraz po uzyskaniu przez Okręgową Radę Adwokacką w W. stosownej wiedzy, umożliwiającej dokonanie oceny, czy w dalszym ciągu spełnia on warunki przewidziane w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, co jest niezbędnym warunkiem wpisu na listę adwokatów. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów materialnoprawnych regulujących przedmiot postępowania. Rozwijając w uzasadnieniu zarzuty skargi skarżący stwierdził m.in., że przepis art. 73 Prawa o adwokaturze reguluje obligatoryjny wpis na listę adwokatów, wprowadzając domniemanie, że osoba wnioskująca o jej wpisanie na listę adwokatów w tym trybie spełnia wszelkie wymagane do tego warunki. Podkreślił, że rozpoznając wniosek o wpis na podstawie art. 73 Prawa o adwokaturze, Okręgowa Rada Adwokacka może odmówić wpisu, gdy wnioskujący o to nie spełnia kumulatywnie warunków przewidzianych w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze (nieskazitelny charakter i rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu adwokata) i art. 65 pkt 2 Prawa o adwokaturze (korzystanie w pełni z praw publicznych oraz pełna zdolność do czynności prawnych). Skarżący wskazał także, że wyjaśnienie kwestii spełniania warunków przewidzianych w art. 65 pkt 1 i 2 Prawa o adwokaturze mieści się w kompetencji Okręgowej Rady Adwokackiej i nie jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarzucił następnie, że Prezydium NRA nie odniosło się do argumentów merytorycznych podniesionych w odwołaniu, co w sposób oczywisty ogranicza możliwość polemiki z uchwałą z dnia [...] listopada 2012 r. Podniósł, że z uzasadnienia zaskarżonej uchwały zdaje się jednak wynikać, że Prezydium NRA przyjmuje dokładnie odwrotną do zaprezentowanej w odwołaniu wykładnię przepisu art. 73 Prawa o adwokaturze, tj. domniemanie braku przesłanek (a przynajmniej jednej z nich - rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata) do ponownego wpisania na listę - adwokata skreślonego z niej z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2 i 4-5 Prawa o adwokaturze. Na adwokacie miałby zatem ciążyć ciężar przełamania domniemania, że nadal spełnia warunki bycia adwokatem. W ocenie skarżącego taka wykładnia przepisu art. 73 Prawa o adwokaturze jest nieuprawniona jako sprzeczna z brzmieniem przepisu, jego celem i kontekstem normatywnym, w którym funkcjonuje. Odnosząc się do stwierdzenia Prezydium NRA, że winien on dążyć do wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z prowadzonymi wobec niego postępowaniami dyscyplinarnymi celem wykazania, że w dalszym ciągu daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata – skarżący wskazał na wewnętrzną sprzeczność zaskarżonej uchwały. Jego zdaniem – skoro Prezydium NRA znajduje w zgromadzonym w sprawie materiale podstawę do ustalenia, że jego postępowanie przeczy temu, że w dalszym ciągu daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, to powinno merytoryczne odnieść się do jego wniosku o ponowny wpis na listę adwokatów, a nie zawieszać postępowanie w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale. W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2013 r. skarżący przywołał stanowisko doktryny odnoszące się do regulacji art. 73 Prawa o adwokaturze prezentujące pogląd o gwarancji uzyskania ponownego wpisu przez osoby skreślone z listy z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2, 4 i 5 Prawa o adwokaturze oraz podkreślił, że informacje dotyczące postępowania dyscyplinarnego toczącego się według przepisów rozdziału 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa jak i akta takiego postępowania stanowią tajemnicę ustawowo chronioną. Skarżący stwierdził także, że nikt nigdy nie zwracał się do niego o nadesłanie akt dyscyplinarnych, ani też o zgodę na przekazanie tych akt, podkreślając jednocześnie, że nie jest on ich dysponentem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 73 Prawa o adwokaturze - adwokat skreślony z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2 i 4-5 podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, chyba że przestał odpowiadać warunkom przewidzianym w art. 65 pkt 1 i 2, (tj. związanym z nieskazitelnym charakterem, rękojmią prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, korzystaniem w pełni z praw publicznych oraz legitymowaniem się pełną zdolnością do czynności prawnych). W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 Prawa o adwokaturze, został skreślony z listy adwokatów Izby Adwokackiej w W. w związku z zatrudnieniem na stanowisku Radcy Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa w Głównym Urzędzie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Niesporny jest również fakt, że skarżący ponownie wniósł o wpisanie na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej w trybie art. 73 Prawa o adwokaturze, deklarując, że po uzyskaniu wpisu niezwłocznie rozwiąże stosunek zatrudnienia z Prokuratorią Generalną Skarbu Państwa. Z przepisu art. 73 Prawa o adwokaturze wynika uprawnienie adwokata skreślonego z listy adwokatów z przyczyn wymienionych w art. 72 ust. 1 pkt 2 i 4-5 do ponownego wpisu niemal automatycznie po ustaniu przyczyny skreślenia z którym koreluje obowiązek właściwych organów samorządu zawodowego do ponownego wpisania na listę takiego skreślonego adwokata. Obowiązek dokonania wpisu nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż ustaje on, gdy wnioskujący o wpis przestał spełniać warunki przewidziane w art. 65 pkt 1 i 2 Prawa o adwokaturze. Skoro zatem Okręgowa Rada Adwokacka w W. po wszczęciu postępowania w sprawie ponownego wpisu na listę adwokatów powzięła wiadomość, że przeciwko skarżącemu toczy się w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa postępowanie dyscyplinarne, to do czasu zakończenia tego postępowania nie mogła jednoznacznie stwierdzić, czy skarżący nadal spełnia warunki przewidziane w art. 65 pkt 1 ustawy, przy czym należy zauważyć, iż warunki te zostały sformułowane przy użyciu pojęć niedookreślonych, co nakłada na organ stosujący ten przepis, szczególną dyscyplinę tak w zakresie interpretowania terminów nieostrych, jak też wyjątkową staranność w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego. To, czy dana osoba daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w ujęciu art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, powinno się opierać z założenia na rozważeniu całokształtu dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania). Jest to niezwykle istotny warunek poprawnego interpretowania wskazanego przepisu. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że na rękojmię należytego wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 pkt 1 składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać adwokatem składające się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu adwokata jest więc implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne. Fakt, że skarżący został już raz ukarany za przewinienie dyscyplinarne oraz okoliczność ponownego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu poddaje w wątpliwość, czy skarżącego cechują takie przymioty, które pozwalają jednoznacznie stwierdzić czy jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Dopóki jednak postępowanie dyscyplinarne nie zostanie zakończone, ocena spełnienia przez skarżącego wskazanych warunków byłaby przedwczesna. Należy przy tym podkreślić, iż organ prowadzący postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego o wpis na listę adwokatów, z woli tegoż skarżącego został pozbawiony możliwości wglądu do akt toczącego się postępowania dyscyplinarnego. Jak wynika bowiem z pisma Prezesa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 2012 roku, skarżący w piśmie skierowanym do niego uznał, że ORA w W. nie przysługuje prawo wglądu do akt dyscyplinarnych, co zasadnie zostało uznane przez organ jako brak wyrażenia zgody na wgląd do akt. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w tej konkretnej sprawie organy adwokatury, mając na uwadze słuszny interes skarżącego, zasadnie uznały, iż na tym etapie postępowania brak jest dostatecznych podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia i zawiesiły postępowanie w sprawie ponownego wpisu skarżącego na listę adwokatów do czasu zakończenia postępowania dyscyplinarnego, które toczy się przeciwko skarżącemu w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 53, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.