VI SA/Wa 528/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jolanta Królikowska - Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie opłat z tytułu zezwolenia na umieszczenie tablicy reklamowej w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2004 r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Wyrokiem z dnia 23 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych z dnia [...] lipca 2001 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. w zaskarżonej przez B. P. części, dotyczącej ustalenia opłaty za umieszczenie tablicy reklamowej w pasie drogowym. Rozpoznając sprawę ponownie decyzją z dnia [...] października 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. ustalił opłatę za umieszczenie reklamy o powierzchni 4,50 m.kw. w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] - działka nr [...] w miejscowości S. w okresie od 16 stycznia 2001 r. do 31 grudnia 2001 r. na kwotę 2.362,50 zł przyjmując cenę jednostkową 1,50 zł za jeden metr kw powierzchni reklamowej. Jako podstawę prawną tej decyzji wskazano przepisy art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. Nr 71, poz. 838 z 2000 r. ze zm.) oraz art.104 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca powoływała się na uszkodzenie reklamy zaistniałe w związku z wycinką dwóch drzew przydrożnych rosnących w pasie drogi krajowej nr [...]. Zdaniem skarżącej, skoro do chwili obecnej nie została przywrócona "sprawność techniczna" konstrukcji, zatem nie może być mowy o jakiejkolwiek odpłatności. Na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej błędnego zapisu na stronie drugiej decyzji w czwartym wierszu i w tym zakresie sprostował następujące błędy pisarskie w ten sposób, że zamiast treści " w okresie od dnia 2004-01-16 do dn. 2004-12-31"powinna być treść "w okresie od 2001-01-16 do dn. 2001-12-31", zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że oprócz zauważonej pomyłki, kara naliczona została prawidłowo zaś ewentualnych roszczeń wobec winnych uszkodzenia reklamy skarżąca może dochodzić przed sądem powszechnym. W skardze do Sądu B. P. wnosi o unieważnienie zaskarżonej decyzji zarzucając, że przyczyną uszkodzenia reklamy było niedostateczne zabezpieczenie prac prowadzonych przez Rejon Dróg w Ż.. Ponadto w maju 2001 r. po naprawie reklama została ponownie posadowiona wbrew woli skarżącej. W tej sytuacji wszelkie roszczenia o zapłatę organ winien kierować do Zakładu Budowlanego R. D., który dokonywał wycinki drzew. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. Nr 153, poz.1270- dalej jako p.p.s.a.) Badając zaskarżoną decyzję pod tym kątem Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z przyczyn w niej wskazanych. Stosownie do treści art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać między innymi powołanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz uzasadnienie prawne, natomiast w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne oznacza wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jednakże wydana w pierwszej instancji decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. z dnia [...] października 2004 r. wymogów tych nie spełnia bowiem nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia w przedmiocie stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego. Co prawda w decyzji tej ustala się opłatę według wyliczenia ceny jednostkowej 1,50 zł lecz nie wiadomo w oparciu o jakie przepisy prawa taka stawka została przyjęta przez organ. Jak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r. sygn. akt III SA 1756/99 "Brak podania w uzasadnieniu decyzji (orzeczeniu) motywów rozstrzygnięcia z jednej strony uniemożliwia Sądowi dokonanie oceny legalności decyzji, a z drugiej strony może być powodem zaskarżenia do Sądu decyzji nie zawierających prawidłowego uzasadnienia wobec niemożności poznania motywów takiego, a nie innego rozstrzygnięcia". W rozpatrywanej sprawie próba uzasadnienia wydanych decyzji w zakresie zastosowanej stawki została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, czyli nastąpiło to już w toku postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. Dodatkowo podkreślić wypada, że dopiero w odpowiedzi na skargę organ jako podstawę przyjętej stawki wskazał na przepis § 10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 z późn.zm.). Jednakże przepis ten został uchylony z dniem wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, których zarządcą jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (Dz. U. Nr 129, poz. 1359). W tym stanie rzeczy skoro obie decyzje zostały wydane po dniu 9 czerwca 2004 r. czyli po dniu wejścia w życie nowych przepisów zawierających aktualne stawki opłat, a zatem obie decyzje opierają się na nieobowiązujących już przepisach prawa. Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 27 listopada 1998 r. I SA 1015/98 obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie orzekającym i może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego, co w niniejszej sprawie miało miejsce lecz uszło uwadze organu. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę, że decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2005 r. w punkcie pierwszym narusza przepisy art. 113 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 k.p.a. gdyż zastosowano nieprawidłowy tryb sprostowania. Tryb ten nie wymaga uchylenia decyzji lecz jedynie wydania oddzielnego postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki stosownie do treści art. 113 § 1 k.p.a. Przepis ten pozwala organowi administracji publicznej na sprostowanie w drodze postanowienia błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek w wydanych przez ten organ decyzjach. Niewątpliwie taką oczywistą omyłką było wskazanie w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji daty" 2004 r." zamiast daty "2001 r.". Jednakże uchylenie decyzji w celu jej sprostowania było niezgodne z treścią przepisu art. 138 k.p.a. Z przytoczonych wyżej względów obie decyzje muszą być usunięte z obrotu prawnego jako wadliwe pod względem materialnym i formalnym bowiem mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ konieczne będzie zastosowanie stawek opłat uwzględniających aktualny stan prawny, obejmujący zmianę wysokości tych stawek. Natomiast podnoszona w skardze kwestia uszkodzenia reklamy nie ma wpływu na okres ani wysokość opłat za zajęcie pasa drogowego bowiem decyzja administracyjna zezwalająca na umiejscowienie reklamy nie została zmieniona, ani uchylona, a zatem organ obowiązany jest ustalić opłatę za okres taki, jaki jest wskazany w decyzji o zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Z tych względów zaskarżone decyzje podlegają uchyleniu stosownie do art.145 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a. W oparciu o art.152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu uchylonych decyzji.