VI SA/Wa 529/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2013 r. sprawy ze skargi S. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia postanawia: zawiadomić Prezydenta [...] o stwierdzonym istotnym uchybieniu polegającym na długotrwałym braku reakcji na powziętą informację o zajęciu pasa drogowego bez zezwolenia, co miało wpływ na wysokość nałożonej na stronę kary pieniężnej Decyzją z [...] stycznia 2009 r., nr [...] Prezydent [...] zezwolił S. w W. na zajęcie pasa drogowego ul. [...] w celu włączenia części chodnika do terenu budowy oraz umieszczenia zadaszenia ochronnego w terminie 7 stycznia - 31 marca 2009 r. Decyzją z [...] lutego 2010 r., nr [...], Prezydent [...], nałożył na S. karę pieniężną w kwocie 149.202,00 zł za zajęcie pasa drogowego z przekroczeniem terminu zezwolenia w okresie od 1 kwietnia 2009 r. do 18 lutego 2010 r., czyli przez 324 dni, pasa drogowego na odcinku [...] – [...] w W. poprzez włączenie chodnika o pow. 30,4 m2 do terenu budowy oraz umieszczenie zadaszenia o powierzchni 4,5 m2. W myśl art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 z późn. zm.): "Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej". Zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 2 zezwolenie dotyczy między innymi umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 powołanej ustawy za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności opłaty ustalanej zgodnie z art. 40 ust. 5. Karę pieniężną nalicza się do czasu przywrócenia pasa drogowego do stanu poprzedniego. Zgodnie z art. 40 ust. 6 ustawy o drogach opłata za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym jest naliczana jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego. Jak wynika z powyższych przepisów prawa, okoliczność, iż brak stosownej i niezwłocznej reakcji organu I instancji na powziętą wiadomość o zajmowaniu przez Spółdzielnię pasa drogowego po upływie terminu określonego w zezwoleniu, miał zasadniczy wpływ na wysokość kary, która narastała z każdym dniem zwłoki organu. Wymaga szczególnego podkreślenia, że od dnia [...] kwietnia 2009 r. (data pierwszej notatki służbowej) do dnia [...] grudnia 2009 r. (data wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary) zarządca drogi biernie akceptował pozostawanie w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami ruchu drogowego w bardzo ruchliwym punkcie w centrum miasta nie podejmując żadnych czynności w celu przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Niezależnie od powyższego, istotne braki w postępowaniu dowodowym spowodowały konieczność uchylenia decyzji obydwu instancji z uwagi na stwierdzoną w postępowaniu sądowym możliwość, iż ich skutkiem było wydanie zasadniczo błędnego rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej. Należą do nich przede wszystkim: brak udokumentowania statusu zajętej części chodnika jako pasa drogowego oraz oparcie ustaleń faktycznych na nieistniejącym domniemaniu prawnym, iż powierzchnia samowolnego zajęcia pasa drogowego jest równa powierzchni zajmowanej uprzednio, na podstawie zezwolenia. Większość ustaleń faktycznych mających istotne znaczenie w sprawie oparta została wyłącznie na notatkach urzędowych pracownika organu. Powyższe świadczy o naruszeniu w kontrolowanym postępowaniu podstawowych zasad procedury administracyjnej: art. 7, 77 i 107 par. 3 k.p.a., a przede wszystkim art. 8 i 9 k.p.a. (zasady: pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz informowania stron postępowania), zgodnie z tym ostatnim przepisem organ jest też zobowiązany do "( ..) należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony [...] nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (...)", gdy tymczasem wyżej opisany sposób działania organów wpłynął w sposób zdecydowanie negatywny na sytuację prawną strony. Z powyższych względów Sąd stwierdził celowość dokonania sygnalizacji w trybie art. 155 p.p.s.a. Organ w myśl § 2 art. 155 p.p.s.a. zobowiązany jest rozpatrzyć sygnalizację zawartą w niniejszym postanowieniu i w terminie 30 dni powiadomić Sąd o zajętym stanowisku.