VI SA/Wa 533/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2010 r. sprawy ze skargi "[...]" J. N. Spółka Jawna z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nakładającą na "[...]" J. N. s.j., skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w wysokości 4800 zł za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu [...] października 2009 r. pracownicy Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę, na drodze powiatowej nr [...] na odcinku drogi J.-G., pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez B. K.. Pojazdem wykonywano międzynarodowy transport drogowy z Niemiec do Polski w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa "[...]" J. N. Spółka Jawna. Z kontroli został sporządzony protokół podpisany przez kierowcę bez uwag. Podczas kontroli pojazd poddano procesowi ważenia w punkcie przystosowanym do statecznego ważenia pojazdów znajdującym się przy drodze krajowej nr [...]. Zadeklarowana masa przewożonego ładunku, zgodnie z dokumentem przewozowym (WZ nr G z dnia [...].10.2009) wynosiła 27450 kg. Za pomocą wag statycznych (nr fabryczne: 27142418; 27142419) została przeprowadzona kontrola nacisków osi i masy całkowitej, która wykazała (po odjęciu 200 kg i 2% z każdej osi): oś pierwsza pojedyncza nienapędowa pojazdu silnikowego: 6,57 tony. oś druga pojedyncza napędowa pojazdu silnikowego: 11,22 tony. -oś trzecia potrójna nienapędowa naczepy: 20,73 tony. - rzeczywistą masę całkowitą: 38,52 tony. Kierowca został poinformowany o możliwości przeprowadzenia ponownego ważenia pojazdu, jednak z niej nie skorzystał. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając o treści art. 10 § 1 k.p.a. oraz wzywając do przedstawienia wskazanych w piśmie dokumentów. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego - działając na podstawie art. 13g ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, art. 40 c, art. 41 u.d.p., art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.- dalej: u.r.d.), § 3 i § 57 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (Dz. U. z 2005 r. Nr 219 poz. 1861 ze zm.), rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (Dz. U. z 2005 r. Nr 219 poz. 1860) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 4.800 zł. Organ odwołując się do art. 41 ust. 4, 5, 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. 2007, Nr 19 poz. 115 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t z dnia 2005-10-19 r. (Dz. U. 2005 Nr 219, poz. 1860) oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t z dnia 19 października 2005 r. (Dz. U. 2005 Nr 219, poz. 1861) stwierdził, że droga powiatowa nr [...] należy do kategorii dróg, na których dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową wynosi 8 ton. W związku z powyższym i stwierdzeniem przekroczenia nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu silnikowego o 11,22 t. organ nałożył karę 4.800 zł wskazując jej szczegółowe wyliczenie. W odwołaniu od w/w decyzji strona podniosła, że kontrola na drodze powiatowej nr [...], na odcinku drogi J.-G., pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] kierowanego przez B. K. została przeprowadzona na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa. Według skarżącego, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz.U. z 2003 r., Nr 14, poz. 144 ze zm.) nie obowiązywało w chwili kontroli przedmiotowego pojazdu, powyższa kontrola została przeprowadzona w nielegalnej formie, bowiem funkcjonariusze nie mieli prawa zatrzymywać pojazdu do kontroli w miejscu do tego nieprzewidzianym i następnie kierować pojazd do ważenia na punkt kontrolny znajdujący się w sporej odległości od miejsca zatrzymania. Podkreśliła, iż żaden przepis prawa nie daje inspektorom transportu drogowego takiego uprawnienia i w tym zakresie zdaniem skarżącej, kontrola była prowadzona bez podstawy prawnej, niniejsza kontrola miała charakter represyjny względem przedsiębiorcy, bo została przeprowadzona na drodze o dopuszczalnych naciskach na oś do 8 t. prowadzącej bezpośrednio na miejsce przeznaczenia przewożonego ładunku, tj. na miejsce budowy drogi publicznej, na budowę której ładunek był przeznaczony. Skarżąca wskazuje, iż inspektorzy dokonujący kontroli nie mieli uprawnień do zatrzymania pojazdu, a następnie skierowania go na miejsce ważenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13g ust. 1, ust. 1 a, ust. 1 b pkt 1, ust. 2, art. 40c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm.) oraz lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 p.r.d. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy podkreślił, iż świadectwa legalizacji wag wydane na podstawie nieobowiązującego już rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 października 2003 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 183, poz. 1791), zachowują ważność na podstawie § 40 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych z dnia 7 stycznia 2008 r. (Dz. U. Nr 5, poz. 29). Przepis ten stanowi, iż: dowody legalizacji pierwotnej, legalizacji jednostkowej i legalizacji ponownej wydane przed dniem wejścia w życie rozporządzenia są ważne do czasu upływu ich okresów ważności określonych w przepisach dotychczasowych. Organ przyznał, iż w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2009 r. została podana nieobowiązująca już podstawa prawna w postaci rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego, bo w dniu przedmiotowej kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego. Zdaniem organu II instancji uchybienie to nie może jednak stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, tym bardziej w sytuacji, gdy podstawa prawna do przeprowadzenia kontroli przez inspektora transportu drogowego istniała na dzień jej dokonania, a omyłkowo nie została właściwie wskazana w protokole kontroli. Organ odwoławczy stwierdził, iż fakt konieczności przejazdu po drogach o dopuszczalnych naciskach do 8 t na oś, nie oznacza, iż "konieczność" ta zwalnia przewoźnika od przestrzegania dopuszczalnych norm obowiązujących na tejże kategorii drogi. Ponadto, fakt wykonywania inwestycji o znaczeniu publicznoprawnym nie jest jednocześnie przesłanką wyłączającą odpowiedzialność z tytułu stwierdzonych naruszeń. W ocenie organu odwoławczego w przypadkach, w których przewoźnik ma trudności z odpowiednim rozmieszczeniem ładunku na poszczególne osie i prawidłowym określeniem masy całkowitej zespołu pojazdów, winien rozważyć możliwość ładowania mniejszej ilości towaru, tak ażeby spełniać odpowiednie normy już dla dróg o dopuszczalnych naciskach na osie do 8 ton. W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ustawy z dnia 11 maja 2007 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2007, 123, poz. 845) - w zakresie w jakim organy administracji pomimo wyraźnej treści tego zapisu stosowały akty wykonawcze do nieobowiązującej już treści ustawy; 2) rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2002, Nr 14, poz. 144), w zakresie w jakim inspektorzy dokonujący kontroli zastosowali w sprawie wskazane przepisy prawa, przeprowadzili kontrolę skarżącego i utrwalili stan faktyczny sprawy w formie niezgodnej z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a następnie na podstawie bezprawnego materiału dowodowego (protokołu kontroli) organy administracji nałożyły na skarżącą karę, 3) art. 129 ust. 2 w zw. z art. 129a ustawy u.r.d. oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego (Dz. U. 2008, Nr132, poz. 841) - w zakresie w jakim inspektorzy transportu drogowego przekroczyli swoje uprawnienia i nakazali kontrolowanemu przemieszczenie pojazdu celem przeprowadzenia kontroli nacisków w miejsce znacząco odległe od miejsca zatrzymania pojazdu (żaden ze wskazanych przepisów nie daje takiej kompetencji) - a organy administracji wykorzystały bezprawny i nielegalny materiał dowodowy celem nałożenia kary na skarżącą, 4) postanowień Regulaminu Organizacyjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...] poprzez wskazanie, iż kontrole są działaniami planowanymi z wyprzedzeniem i inspektorzy nie mają prawa wybierania miejsca przeprowadzenia kontroli. W przedmiotowej sprawie, według skarżącej, kontrola była działaniem niezaplanowanym; 5) art. 6, 7 ab initio, 8, 9, 10 § 1, 81, 107 § 1 i 3, zaś przede wszystkim 75 i 76 k.p.a., w zakresie w jakim organy administracji ustaliły w oparciu o bezprawne dowody okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i na ich podstawie nałożyły na skarżącą karę; w zakresie w jakim organy administracji wykazały się nie znajomością przepisów prawa oraz nadto w zakresie wskazanym w uzasadnieniu. Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. skarżący wskazał, iż powoływanie przez organ art. 131 a ust. 1 ustawy o ruchu drogowym jest chybione, bowiem przepisy te mówią o usuwaniu pojazdu na koszt właściciela, a udostępnienie pojazdu nie oznacza podlegania nakazom inspektora co do dalszego transportu i z tego względu nie ma racji organ odwołując się do art. 72 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Art. 4 pkt 25 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych stanowi, że pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi. Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia (art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym, zgodnie z art. 13g ustawy o drogach publicznych, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, w wysokości określonej w załączniku nr 2 do tej ustawy. Stosownie do art. 41 ust. 4 i 5 ww. ustawy, wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t oraz wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, ustalone zostały rozporządzeniami Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. (odpowiednio: Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861). Natomiast drogi inne niż określone na podstawie powyższych przepisów stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41 ust. 6 ustawy o drogach krajowych). Droga na której przeprowadzono kontrolę jest drogą, o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś napędową 8 t. W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona. Organy ustaliły, że pojazd skarżącej przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci nacisku 11,22 t. na pojedynczej osi napędowej pojazdu – t.j. przekroczono dopuszczalny nacisk o 3,22 t. oraz brak zezwolenia na przejazd pojazdem normatywnym. Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczył w kontroli, nie zakwestionował wyników przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli, nie zgłaszając do niego żadnych uwag ani zastrzeżeń. Tym samym nie kwestionował wyników pomiarów uzyskanych w wyniku ważenia pojazdu przy pomocy legalizowanych wag. Podnieść przy tym należy, że nieprawidłowości polegające na niezastosowaniu obowiązującego wzoru protokołu kontroli, i przywołanie w protokole kontroli nieobowiązującej podstawy prawnej, nie mają wpływu na prawidłowość dokonanych czynności kontrolnych i w konsekwencji na wynik sprawy. Protokół kontroli jest potwierdzeniem zaistniałego stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. W wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08 NSA podkreślił, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego, w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Protokół, jako dokument urzędowy, korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń, z tego między innymi względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną protokołu kontroli drogowej stanowi dowód w sprawie i stanowi potwierdzenie stanu faktycznego. Zdaniem Sądu, powołanie błędnej podstawy prawnej w treści protokołu kontroli nie powoduje utraty jego mocy dowodowej i charakteru środka dowodowego. Mimo powołania w protokole kontroli nieobowiązujących przepisów ww. rozporządzenia, podstawą prawną wydania decyzji organu I jak i II instancji były w czasie orzekania odpowiednie przepisy obowiązujących ustaw. W świetle art. 71 u.t.d., zatrzymanie pojazdu do kontroli może być dokonane tylko przez umundurowanych inspektorów znajdujących się w pobliżu oznakowanego pojazdu służbowego lub w miejscu oznakowanym znakiem drogowym uprzedzającym o kontroli. W przedmiotowej sprawie nie ma wątpliwości, iż zatrzymania pojazdu do kontroli dokonano prawidłowo z zachowaniem wymogów określonych w ww. regulacji. W protokole kontroli wskazano wyraźnie w rubryce "uwagi kontrolującego", iż do zatrzymania pojazdu doszło na drodze powiatowej nr [...], skąd pojazd został skierowany na punkt ważenia znajdujący się przy drodze krajowej nr [...]. Zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 4 u.t.d., inspektor wykonując zadania, o których mowa w art. 50 ustawy, ma prawo do kontrolowania masy, nacisków osi i wymiarów pojazdu przy użyciu przyrządu pomiarowego. Stosownie do treści art. 72 pkt 2 ww. ustawy, kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorowi dokonanie czynności kontrolnych, a w szczególności udostępnić pojazd, a w uzasadnionych przypadkach wynikających z przeprowadzonej kontroli pojazdu na drodze, obiekt, siedzibę przedsiębiorcy oraz wszystkie pomieszczenia, w których przedsiębiorca prowadzi działalność gospodarczą, bądź też przechowuje mienie przedsiębiorstwa. Ponadto stosownie do treści art. 129a w zw. z art. 129 ust. 2 pkt 10 p.r.d., w ramach realizacji zadań polegających na czuwaniu nad bezpieczeństwem i porządkiem ruchu na drogach, inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego są uprawnieni m.in. do usuwania lub przemieszczania pojazdu w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1-3 ustawy, w tym również w przypadku przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia postanowień Regulaminu Organizacyjnego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w [...], Sąd stwierdza, iż postanowienia Regulaminu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie i wpływu na wynik sprawy oraz wymiar kary. Powyżej wskazany akt prawa wewnętrznego nie jest aktem powszechnie obowiązującym, bowiem reguluje jedynie sposób funkcjonowania urzędu. Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania w sposób nierzetelny i z naruszeniem art. 7 i 8 kpa. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy, bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto, wydając rozstrzygnięcie. W konsekwencji Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i nie narusza art. 77 § 1 k.p.a., bowiem decyzję podjęto na podstawie całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie, oceniając zaskarżoną decyzję, Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.