VI SA/Wa 535/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi L. z siedzibą w L., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że decyzja opisana w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej L. z siedzibą w L., Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z [...] stycznia 2011 r. znak: [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "Urząd Patentowy" lub "organ") działając na podstawie art. 24, art. 26 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: "u.p.w.p.") po ponownym rozpatrzeniu sprawy zgłoszenia wynalazków pt. [...], nr [...], zgłoszonych do ochrony [...] października 2003 r. przez L., L., Niemcy (dalej: "skarżący") na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego, na decyzję Urzędu Patentowego z [...] sierpnia 2010 r. o odmowie udzielenia patentu na w/w wynalazki orzekł o: 1) uchyleniu w całości zaskarżonej decyzji; 2) stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest możliwy do rozstrzygnięcia poziom wynalazczy. Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: Urząd Patentowy RP decyzją z [...] sierpnia 2010 r. działając na podstawie art. 24 i art. 26 u.p.w.p. odmówił udzielenia patentu na w/w wynalazki uznając, że rozwiązania według niniejszego zgłoszenia nie posiadają poziomu wynalazczego. Zaskarżona decyzja była poprzedzona zawiadomieniem informującym Zgłaszającego o istnieniu przeszkód do uzyskania patentu na rozwiązania według rozpatrywanego zgłoszenia w świetle powoływanego stanu techniki. W uzasadnieniu wskazanej decyzji Urząd Patentowy powołał trzy patentowe publikacje, tj. [...],[...]oraz [...] stwierdzając, że rozwiązania według niniejszego zgłoszenia są oczywiste dla znawcy w świetle informacji podanych w przeciwstawionych publikacjach. W dniu 22 października 2010 r. do organu wpłynął wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Rozpatrując sprawę ponownie Urząd Patentowy, w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z [...] stycznia 2011 r., przywołał treść przepisu art. 245 u.p.w.p., który wskazuje, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy. Zgodnie z powołanym przepisem organ powinien wydać decyzję co do istoty sprawy bądź pozytywną, bądź negatywną. Organ wskazał, że całościowo (ogólnie, kompleksowo) w postępowaniu zgłoszeniowym wynalazków przed Urzędem Patentowym chodzi o rozstrzygnięcie o udzieleniu lub nieudzieleniu patentu, jednakże istota (sedno, meritum) każdej sprawy jest inna. Jednocześnie praktyka i orzecznictwo jednoznacznie wskazują, że Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu spraw ma uprawnienia reformatoryjne i dlatego nie może sprowadzić celu tego postępowania jedynie do oceny zasadności zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Urząd Patentowy podniósł, iż w zaskarżonej decyzji słusznie organ wskazał, iż Zgłaszający w dacie zgłoszenia nie przedstawił żadnych przykładów realizacji wynalazków według zgłoszenia, a zatem zgłoszenie nie spełnia wymagań art. 33 ust. 1 u.p.w.p. Nadto przepis art. 24 u.p.w.p. podaje, że patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Zgodnie z art. 26 Pwp wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Mając na względzie powyższe, Urząd Patentowy rozpoznając ponownie niniejszą sprawę uznał, że nie jest możliwa ocena poziomu wynalazczego zgłoszonych rozwiązań, gdyż brak jest materiału porównawczego. W ocenie organu, z jednej strony przeciwstawione publikacje nie wskazują takich rozwiązań jak według niniejszego zgłoszenia, a z drugiej strony dokumentacja zgłoszeniowa nie zawiera dowodów dla żądnych w zastrzeżeniach rozwiązań. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z 10 lutego 2011 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z [...] stycznia 2011 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Autor skargi zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez błędną ocenę materiału dowodowego przedstawionego przez stronę polegającą na przyjęciu, że nie sposób jest rozstrzygnąć, że wynalazek zgłoszony do opatentowania posiada poziom wynalazczy; 2) art. 245 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 i art. 52 ust. 1 u.p.w.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu wydania decyzji o treści wymaganej na podstawie przepisów prawa a w konsekwencji zaniechanie rozstrzygnięcia przez organ sprawy co do jej istoty; 3) art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 252 u.p.w.p. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez organ przeprowadzenia postępowania dowodowego z urzędu mającego na celu wydanie decyzji stwierdzającej czy zgłoszone rozwiązanie spełnia wymogi ustawy Prawo własności przemysłowej do udzielenia patentu oraz zaniechanie przez organ wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności sprawy; 4) art. 107 k.p.a. w zw. z art. 252 u.p.w.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu przez Urząd Patentowy wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 5) naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 252 u.p.w.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w sytuacji, gdy organ miał trudności z oceną stanu faktycznego sprawy, którego prawidłowa ocena, jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wymagała wiadomości specjalnych w zakresie ustalenia kwestii czy wynalazek zgłoszony do opatentowania posiada poziom wynalazczy. Nadto skarżąca wskazała, iż Urząd Patentowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uchylił się od dokonania rozstrzygnięcia sprawy zgodnie z przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej. W postępowaniu zgłoszeniowym bowiem organ ma obowiązek zbadać, czy zachodzą przesłanki udzielenia patentu określone w art. 24 i następne u.p.w.p., a następnie wydać decyzję o treści określonej w art. 49 ust. 1 lub art. 52 ust. 1 u.p.w.p. Z kolei w postępowaniu w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy zakres działania organu jest ograniczony przepisem art. 245 u.p.w.p. Organ może więc wydać decyzję, w której utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję albo uchylić w całości lub w części i rozstrzygnie co do istoty sprawy. Tymczasem organ wprawdzie uchylił decyzję w całości, ale jednocześnie stwierdził, że w sprawie "nie jest możliwy do rozstrzygnięcia poziom wynalazczy". W ocenie skarżącego, z powyższego jednoznacznie wynika, iż Urząd Patentowy wydał decyzję, która nie mieści się w katalogu rozstrzygnięć określonych przez art. 245 ust. 1 u.p.w.p., czym naruszył ten przepis w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie uznać należało, że nie jest możliwa ocena poziomu wynalazczego zgłoszonych rozwiązań, gdyż brak jest materiału porównawczego. Z jednej strony przeciwstawione publikacje nie wskazują takich rozwiązań jak według niniejszego zgłoszenia, a z drugiej strony dokumentacja zgłoszeniowa nie zawiera dowodów dla żądnych w zastrzeżeniach rozwiązań. Dlatego – według organu – bezcelowe jest podnoszenie kwestii poziomu wynalazczego zgłoszonych rozwiązań w świetle zgromadzonych dowodów oraz zawartości dokumentacji zgłoszeniowej, gdyż brak jest materiału porównawczego. Podniósł, iż istotą niniejszej ponownie rozpatrywanej sprawy jest merytoryczna kwestia dotycząca poziomu wynalazczego zgłoszonych rozwiązań na tle rozwiązań znanych ze wskazanego stanu techniki. Zdaniem Urzędu Patentowego stwierdzenie, że "w niniejszej sprawie nie jest możliwy do rozstrzygnięcia poziom wynalazczy" jest merytorycznym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Innymi słowy uchylenie decyzji o odmowie udzielenia patentu i stwierdzenie, że nie jest możliwy do rozstrzygnięcia poziom wynalazczy - mieści się w katalogu rozstrzygnięć przewidzianych w art. 245 ust. 1 u.p.w.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."). Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie albowiem została wydana z rażącym naruszeniem przepisów postępowania. Decyzja organu z [...] stycznia 2011 r. zapadła po rozpoznaniu wniosku skarżącego z 22 października 2010 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, zakończonej decyzją z [...] sierpnia 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "[...]". Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 245 ust. 1 u.p.w.p., który stanowi, że "w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla ją w całości lub w części i rozstrzyga co do istoty sprawy". Owo utrzymanie w mocy bądź uchylenie decyzji w całości lub w części ma się odnosić do rozstrzygnięcia zawartego w kontrolowanej decyzji. W niniejszej sprawie rozstrzygnięciem decyzji I – instancyjnej była w myśl art. 49 ust. 1 u.p.w.p. odmowa udzielenia patentu na wynalazek. Tak więc Urząd Patentowy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy miał do wyboru następujące rozstrzygnięcia tj.:1) utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie udzielenia patentu na wynalazek bądź 2) uchylić ją w całości i orzec o udzieleniu patentu na wynalazek. Należy zauważyć, że rozstrzygnięcie decyzji musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji (patrz wyrok NSA z 30 czerwca 1998 r. ISA/Łd 1478/96 nie publ.) a ponadto określone w art. 245 ust. 1 u.p.w.p. rodzaje rozstrzygnięcia są wiążące dla organu w tym znaczeniu, że decyzja, która nie mieści się w ramach tego przepisu, stanowi rażące naruszenie prawa (patrz wyrok NSA z 10 marca 1993 r. IV SA 1245/92 nie publ.). Wprawdzie powyżej powołany wyrok dotyczy art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., jednakże znajduje odpowiednie zastosowanie na gruncie przepisów Prawo własności przemysłowej, albowiem art. 245 ust. 1 stanowi odpowiednik art. 138 § 1 k.p.a. Skoro decyzja Urzędu Patentowego z [...] stycznia 2011 r. nie zawiera rozstrzygnięcia określonego w art. 245 ust. 1 u.p.w.p. obarczona jest wadą rażącego naruszenia przepisów postępowania (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. (punkt 1 sentencji wyroku) Zakres, w jakim uchylona decyzja nie może być wykonana, Sąd określił zgodnie z art. 152 p.p.s.a. (punkt 2). O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił na mocy art. 200, art. 205 § 2 w zw. z art. 205 § 4 oraz art. 209 p.p.s.a. w związku z § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.), gdyż strona skarżąca przed Sądem była reprezentowana przez rzecznika patentowego. Na łączną kwotę 1617 zł przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania Sąd zaliczył: 1000 zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 600 zł tytułem zastępstwa procesowego i 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (punkt 3 sentencji wyroku). Wobec zaistnienia podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Sąd uznał za zbędne ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych w skardze.