VI SA/Wa 535/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w T. (Japonia) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego oddala skargę w całości Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, ze zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015r., poz. 1266) po rozpoznaniu wniosku O.CO., LTD., [...], Japonia, o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2015 r. odmawiającą udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla produktu leczniczego o nazwie [...] objętego patentem nr [...] udzielonym w dniu 4 lutego 2014r. na wynalazek pt. "Związek 2,3 dihydro-6-nitroimidazo[2,1-b]oksazolowy, kompozycja go zawierająca oraz zastosowanie" W uzasadnieniu swojego rozsztrygnięcia Urząd Patentowy RP wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. poinformował zgłaszającego o istnieniu przeszkód do udzielenia dodatkowego prawa ochronnego dla ww. produktu, wskazując na uchybienie terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego, który upłynął w dniu [...] października 2014 r. (w zawiadomieniu Urząd wskazał datę 18 października 2014 r., wyjaśniając następnie w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., iż została ona błędnie oznaczona, wskazując jako prawidłową datę – [...] października 2014 r.), bowiem okres sześciu miesięcy na złożenie przedmiotowego wniosku w niniejszej sprawie powinien być liczony od daty udzielenia patentu, tj. od dnia 28 kwietnia 2014 r. Zgłaszający w piśmie z dnia 8 czerwca 2015 r. wskazał, że termin na wniesienie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego powinien być liczony od daty publikacji informacji o udzieleniu patentu w Wiadomościach Urzędu Patentowego, a w związku z tym powinien być wniesiony w terminie do dnia 30 marca 2015 r. Urząd Patentowy RP, po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że zgodnie z art 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnio 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych (wersja ujednolicona) (Dz.Urz.UE.L Nr 152), wniosek o wydanie świadectwa składa się w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której wydane zostało zezwolenie na obrót produktem leczniczym, o którym mowa w art. 3 lit. b). Bez względu na ust. 1, jeżeli zezwolenie na obrót zostało wydane przed udzieleniem patentu podstawowego, wniosek o wydanie świadectwa wnosi się w ciągu sześciu miesięcy od daty udzielenia patentu. Zdaniem organu dla prawidłowego oznaczenia daty, od której należy liczyć bieg 6-cio miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego istotna jest prawidłowe określenie "daty udzielenia patentu". Urząd wskazał, że ani Rozporządzenie UE ani polskie regulacje z zakresu prawa własności przemysłowej nie zawierają definicji legalnej pojęcia: "data udzielenia patentu". Nie podzielił stanowiska, że za datę udzielenia patentu, należy uznać moment ogłoszenia w Wiadomościach Urzędu Patentowego informacji o udzieleniu patentu i wywodził, że za moment ten należy uznać datę wydania decyzji o udzieleniu patentu od której to daty należy liczyć termin na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego. Jest to data pewna, która zgodnie z Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 91, poz. 564) podlega wpisowi do rejestru. Organ, powołując się na niejednolite orzecznictwo sądowoadministracyjne, podkreślił, że zarówno fakt doręczenia decyzji stronie, jak i uostatecznienia się decyzji o udzieleniu patentu nastąpił przed upływem 6 miesięcznego terminu do złożenia przemiotowego wniosku Urząd uznał rozważania zgłaszającego w zakresie obowiązywania patentu europejskiego za niemające znaczenia dla przedmiotowej sprawy albowiem dotyczy ona patentu krajowego a nie europejskiego, a ponadto w polskich regulacjach brak takiego wyraźnego przepisu, który odraczałby w czasie obowiązywanie decyzji o udzieleniu patentu. Dodał, że w przypadku patentu europejskiego, zgodnie z art. 97 ust. 3 Konwencji o patencie europejskim, decyzja o udzieleniu patentu europejskiego zaczyna obowiązywać od daty opublikowania wzmianki o udzieleniu patentu w Europejskim Biuletynie Patentowym. Stąd też wynikają te różnice w sposobie obliczania terminu 6-cio miesięcznego liczonego od daty udzielenia patentu. W związku z tym, że brak jest zarówno na gruncie prawa europejskiego, jak również przepisów z zakresu własności przemysłowej legalnej definicji pojęcia "data udzielenia patentu" Urząd przyjął, że za taką datę należy uznać datę wydania decyzji, o której mowa wart. 52 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej. Dodał, że do chwili obecnej Europejski Trybunał Sprawiedliwości nie dokonał żadnej wykładni w zakresie art. 7 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych. Oznacza to, że w tym zakresie mają wprost zastosowanie przepisy prawa krajowego i dookreślenie znaczenia pojęcia "data udzielenia patentu" pozostawione zostało ustawodawcy krajowemu. Urząd, mając na względzie art. 7 Rozporządzenia UE, stwierdził, że termin do wniesienia wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego powinien być liczony od dnia wydania zezwolenia na obrót produktem leczniczym. Wywiódł, że data wydania zezwolenia jest późniejsza niż data udzielenia patentu, nawet gdyby wziąć pod uwagę datę jej uostatecznienia się. Biorąc pod uwagę powyższe Urząd stwierdził, że złożenie przez zgłaszającego w dniu [...] marca 2015 r. ww. wniosku nastąpiło z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 7 ww. Rozporządzenia UE. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, O. CO., LTD., [...], Japonia, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postępowania. Podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, tj.: -przepisów art. 32 ustęp 1 Konstytucji RP poprzez odmienne traktowanie uprawnionych z patentu polskiego i patentu europejskiego przy obliczaniu 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego; - art. 751 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. p.w.p w związku z art. 3 i art. 7 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 r. dotyczącego dodatkowego świadectwa ochronnego dla produktów leczniczych - poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że termin 6-miesięczny na złożenie wniosku o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego powinien być liczony od daty decyzji o udzieleniu patentu; i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8, 11, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p w związku z art. 752 ust. 2 p.w.p. poprzez niedokonanie wnikliwej oceny wniosku oraz niedostateczne i niepełne wyjaśnienie i uzasadnienie podstaw i przesłanek odmowy udzielenia dodatkowego prawa ochronnego, włączając nie odniesienie się do argumentacji powoływanej przez stronę. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uszczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają. W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości mogących mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, zarówno gdy idzie o ustalenie i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak i o sposób zastosowania do jego oceny przepisów prawa. Nowe prawo wyłączne w postaci dodatkowego świadectwa ochronnego jest tytułem odrębnym od patentu. Aby możliwym było uzyskanie świadectwa wniosek o jego udzielenie musi zostać złożony w określonym terminie. Zgodnie bowiem z treścią art. 755 ust. 1 ustawy prawo własności przemysłwej - Urząd Patentowy po stwierdzeniu, że warunki udzielenia dodatkowego prawa ochronnego nie są spełnione albo że wniosek złożony został po terminie, wydaje decyzję o odmowie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że decyzja o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Związek 2,3 dihydro-6- nitroimidazo[2,1-b]oksazolowy, kompozycja go zawierająca oraz zastowanie" została wydana w dniu [...] lutego 2014 r.; decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 2014 r. (decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] lutego 2014 r.); produkt leczniczy o nazwie o nazwie [...] został dopuszczony do obrotu na podstawie zezwolenia z dnia [...] kwietnia 2014 r. Skarżący wniosek o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego złożył w dniu [...] marca 2015 r. W myśl art. 751 p.w.p. na warunkach określonych w przepisach o ustanowieniu w Unii Europejskiej dodatkowych świadectw ochronnych dla produktów leczniczych oraz produktów ochrony roślin udzielane są w Rzeczypospolitej Polskiej dodatkowe prawa ochronne. W/w przepis odsyła do Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 z dnia 6 maja 2009 roku, które w art. 3 stanowi, że dodatkowego prawa ochronnego udziela się, jeżeli w państwie członkowskim, w którym zostaje złożony wniosek produkt chroniony jest patentem podstawowym pozostającym w mocy oraz wydane zostało ważne zezwolenie na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek .W myśl art. 7 w/w rozporządzenia wniosek o ustalenie dodatkowego prawa ochronnego składa się w ciągu sześciu miesięcy od daty, w której wydane zostało zezwolenie na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek albo jeżeli, w/w zezwolenie zostało wydane w ciągu 6 miesięcy od daty udzielenia patentu. Konsekwencją braku warunków przewidzianych w art. 3 rozporządzenia bądź złożenia wniosku po terminie jest zgodnie z art. 755 ust 1 p.w.p. wydanie decyzji o odmowie udzielenia dodatkowego prawa ochronnego. Wobec tego, iż w myśl art. 755 ust. 2 p.w.p 6 - miesięczny termin na złożenie wniosku nie podlega przywróceniu niezbędnym jest jednoznaczne ustalenie początkowej daty biegu tego terminu. O ile w przypadku wydania zezwolenia na wprowadzenie produktu leczniczego na rynek po udzieleniu patentu podstawowego z ustaleniem początkowej daty biegu 6 - miesięcznego terminu nie ma trudności (jest nią data wydania zezwolenia) o tyle wątpliwości interpretacyjne pojawiają się w przypadku, gdy zezwolenie zostało wydane przed udzieleniem patentu podstawowego, bowiem wtedy 6 - miesięczny termin biegnie od daty udzielenia patentu a pojęcie to nie ma swojej legalnej definicji ani w prawie wspólnotowym ani w prawie krajowym. W niniejszej sprawie istotą sporu jest prawidłowa wykładnia pojęcia "data udzielenia patentu". Zdaniem strony skarżącej za datę udzielenia patentu należy uznać datę ogłoszenia o udzieleniu patentu nr [...] w Wiadomościach Urzędu Patentowego RP nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 1 września 2014 r. sygn VI SA/Wa 403/14, że miarodajną datą w tym względzie jest data kiedy decyzja stała się ostateczna. W myśl art. 52 ust. 1 p.w.p. wydanie przez organ decyzji w udzieleniu patentu jest jedynie potwierdzeniem tego, że zostały spełnione ustawowe warunki do jego uzyskania. Warunkiem prawnym do udzielenia patentu jest uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochronny w wyznaczonym terminie. W przeciwnym razie Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu prawa. Wykładnia tego przepisu prowadzi do jednoznacznego wniosku, że należy odróżnić datę wydania decyzji o udzieleniu patentu od daty uzyskania przez patent ochrony patentowej, która jest uzależniona od uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony. Również art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 469/2009 stanowi, że dodatkowego prawa ochronnego udziela się m.in. wtedy, gdy w państwie członkowskim, w którym zostaje złożony wniosek produkt chroniony jest patentem podstawowym. Decyzja o udzieleniu patentu nabiera cech trwałości i stabilności po tym jak stanie się ostateczna. Zgodnie bowiem z art. 244 ust. 5 p.w.p. decyzje Urzędu Patentowego nie podlegają wykonaniu przed upływem terminu na wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. A zatem wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wstrzymuje wykonalność decyzji. W tym stanie rzeczy dopiero w przypadku decyzji ostatecznej możemy mówić o załatwieniu przez organ sprawy w sposób definitywny i decyzja ta wyznacza początek ochrony patentowej (pod warunkami wcześniejszego uiszczenia stosownej opłaty). Obowiązujące przepisy prawa tj. rozporządzenie nr 469/2009 (art. 8 ust. 1 pkt a) iii) jak i rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2003 r. w sprawie składania i rozpatrywania wniosków o udzielenie dodatkowego prawa ochronnego dla produktów leczniczych i produktów ochrony roślin (Dz.U. nr 141, poz. 1361 ze zm.) (§ 3 ust. 1 pkt 4) wymagają podania we wniosku o udzielenie prawa ochronnego numeru patentu podstawowego. Ten zaś zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (§ 6.1) nadawany jest z chwilą wpisu do rejestru patentowego tj. po stwierdzeniu, że decyzja o udzieleniu patentu jest wykonalna (§ 27.1) co oznacza, że jest ona ostateczna. Natomiast sam wpis do rejestru patentowego jest czynnością następczą do wydania decyzji o udzieleniu patentu i następuje po sprawdzeniu, że została uiszczona w terminie należna opłata okresowa. Wpis do rejestru ma zatem charakter czysto informacyjny i nie wywołuje żadnych bezpośrednich skutków prawnych. W konsekwencji Sąd w składzie orzekającym stanął na stanowisku, że stwierdzenie przez Urząd Patentowy, że wniosek o udzielenie dodtkowego prawa ochronnego został złożony przez skarżącego z uchybieniem 6-cio miesięcznego terminu na jego złożenie jest zasadne. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. ----------------------- 1