VI SA/Wa 540/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie : Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Asesor WSA Andrzej Wieczorek Protokolant: Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2005r. sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. z dnia [...] lipca 2004r. została nałożona na J. K. kara pieniężna w wysokości 9 650 zł. Kary pieniężne zostały nałożone za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w wysokości 8000 zł, za wykonywanie transportu drogowego z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego w wysokości 1000 zł, za nieokazanie 2 wykresówek w wysokości 400 zł, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku w wysokości 250 zł. Dnia 8 lipca 2004r., w odpowiedzi na zawiadomienie z dnia 3 czerwca 2004r., do organu wpłynęło pismo J. K. z wyjaśnieniem zaistniałego stanu faktycznego, do którego to pisma dołączono licencję. Powyższą decyzję J. K. otrzymał 12 lipca 2004r. 19 sierpnia 2004r. do organu I instancji wpłynęło podanie J. K. z dnia [...] sierpnia w którym zawarty został wniosek o przywrócenie terminu "sprawy nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. w punkcie pierwszym, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji", a także wskazano, że stosowne dokumenty zostały wysłane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, iż nie zostały wykazane wymienione w art. 58 k.p.a. przesłanki. Strona nie uprawdopodobniła braku winy, nie przywołując w swoim wniosku żadnych okoliczności, które usprawiedliwiałyby niedochowanie przez nią terminu określonego w art. 93 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym. W skardze na powyższe postanowienie J. K. zarzucił organowi naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. ustalenie czy organ I instancji zapoznał się z uwierzytelnionymi notarialnie złożonymi przez niego dokumentami. Wskazał, iż organ mając dostęp do rejestru wydanych licencji mógł sam ustalić, czy skarżący posiada licencję. Zarzucił także naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielanie mu niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Jednocześnie wskazał, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy tylko w wyniku tragedii i następstw zdrowotnych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosząc o oddalenie skargi podał, iż strona w skardze podnosi argumenty zbliżone do zawartych w odwołaniu i tym samym rozważania zawarte w zaskarżonym postanowieniu pozostają aktualne. Podniósł, iż argumenty merytoryczne zawarte w skardze mogą być jedynie przedmiotem postępowania odwoławczego co do decyzji I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Legalność rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji wymaga jego zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego. Wydanie takiego rozstrzygnięcia z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Analizując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie. Art. 7 k.p.a. formułuje m.in. zasadę prawdy obiektywnej, z której to zasady wynikają dla organu administracji publicznej liczne obowiązki. Jednym z nich jest dokładne ustalenie treści żądania strony. W przedmiotowej sprawie – zdaniem Sądu – organ II instancji zasady tej w toku postępowania odwoławczego nie zastosował. Nie wyjaśnił mianowicie czego dotyczy podanie strony z [...] sierpnia 2004r., przyjmując, że jest to odwołanie od decyzji organu I instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tegoż odwołania. Tymczasem pismo to zostało skierowane do Inspektora Transportu Drogowego w R. i w swej treści zawiera wniosek o przywrócenie terminu sprawy [...] z dnia [...]czerwca 2004r. Zauważyć należy, że jest to numer protokołu kontroli i data jego sporządzenia, a nie numer i data wydania decyzji organu I instancji. Okoliczność ta jest o tyle istotna, iż skarżący był wzywany do złożenia dokumentów i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w terminie 7 dni i wezwanie to wykonał przesyłając m.in. poświadczoną za zgodność kserokopię licencji, lecz z uchybieniem zakreślonego terminu. Zarówno w protokole kontroli, jak i w decyzji w punkcie I (do którego odnosi się skarżący) mowa jest o wykonywaniu transportu bez wymaganej licencji. Skoro w podaniu z [...] sierpnia 2004r. brak jest odniesienia do decyzji z dnia [...] lipca 2004r. (nawet poprzez kwotę nałożonej kary) organ odwoławczy przed przystąpieniem do jego rozpoznania winien wyjaśnić w sposób niebudzący wątpliwości zakres żądania odwołującego się, albowiem prawidłowe ustalenie żądania będzie rzutowało na rozstrzygnięcie. Wskazać też należy – w ocenie Sądu – na wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek organów udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej. Obowiązek ten obejmuje cały tok postępowania – od wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją i dotyczy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania. Organ obowiązany jest udzielać informacji stronie z urzędu, zaś jego bierność w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Musi również czuwać nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w związku z tym winien podawać niezbędne wyjaśnienia co do treści przepisów oraz udzielać wskazówek, jak należy postąpić w danej sytuacji, aby uniknąć szkody. W sprawie niniejszej po ustaleniu treści żądania – w przypadku dojścia do przekonania, że należy potraktować je jako odwołanie, organ winien rozważyć, czy w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. nie należy udzielić odwołującemu informacji co do wymagań stawianych wnioskom o przywrócenie terminu, a zawartych w art. 58 k.p.a. W podaniu skarżącego, działającego bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika, brak jest bowiem jakichkolwiek danych mających na celu uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających wniosek, co może być poczytane za brak formalny tegoż wniosku. Brak znajomości przepisów prawa może powodować takie działanie strony, które w pełni nie zaspokaja jej interesu. Wobec powyższego, skoro zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy należało je uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.