VI SA/Wa 543/08
WyrokWSA w Warszawie2008-06-10
Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Andrzej Czarnecki, Zbigniew Rudnicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru przemysłowego z powodu niewykonania w terminie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia, jeśli nie posiadał zwrotnego potwierdzenia odbioru tego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ Urząd Patentowy nie posiadał dowodu doręczenia postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia, co uniemożliwiało stwierdzenie uchybienia terminu i uzasadniało umorzenie postępowania. Brak zwrotnego potwierdzenia odbioru narusza przepisy proceduralne i uniemożliwia prawidłowe ustalenie stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący J. S. złożył skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej umarzającą postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru przemysłowego. Urząd Patentowy wydał postanowienie wzywające do uzupełnienia zgłoszenia, które zostało wysłane bez zwrotnego potwierdzenia odbioru. Skarżący nie wykonał wezwania w terminie, co skutkowało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania. Następnie Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. przez niewłaściwe uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska- Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2008 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego J. S. kwotę 1786 (jeden tysiąc siedemset osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
VI SA/Wa 543/08
Uzasadnienie
Podaniem z dnia [...] czerwca 2006 r. (data złożenia oryginału do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej – dalej Urząd Patentowy – [...] czerwca 2006 r.) Rzecznik Patentowy A. F., działając jako pełnomocnik umocowany przez J. S. prowadzącego przedsiębiorstwo pod nazwą P. w S. – dalej P. - wystąpił, na podstawie art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (j. t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p., do Urzędu Patentowego o udzielenie dla P. (jako zgłaszającego) prawa ochronnego na wzór przemysłowy pt.: "Elementy zestawu mebli". Jako twórcę wzoru przemysłowego podano M. K. zamieszkałego w C.
Zgłoszenie zostało przyjęte z datą [...] czerwca 2006 r. i zarejestrowane za nr Wp-9841 dla zgłaszającego P.
Urząd Patentowy postanowieniem z dnia [...] września 2006 r., wysłanym (według oświadczenia Urzędu) Rzecznikowi Patentowemu bez zwrotnego poświadczenia odbioru, wezwał P. do nadesłania oświadczenia prawidłowo wskazującego podstawę do uzyskania prawa ochronnego z rejestracji. Wskazany w podaniu art. 11 ust. 4 p.w.p. według Urzędu Patentowego znajduje jedynie zastosowanie, gdy rozstrzygnięcia w drodze umowy pomiędzy przedsiębiorcami wymaga kwestia czy prawo do uzyskania prawa z rejestracji przysługuje zamawiającemu czy wykonawcy.
Wezwanemu zakreślono termin jednego miesiąca do wykonania wezwania od dnia otrzymania postanowienia zastrzegając, iż w razie niezastosowania się do postanowienia w wyznaczonym terminie postępowanie w sprawie zostanie umorzone.
Następnie Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., na podstawie art. 42 ust. 1 w związku z art. 118 p.w.p., wobec niezastosowania się do wymienionego postanowienia, umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wzoru przemysłowego Wp-9841.
Od decyzji P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Zdaniem skarżącego zainteresowani (zgłaszający i twórca) określili relacje prawne w odniesieniu do zgłoszonego wzoru przemysłowego. W podaniu został określony twórca, który jako przedsiębiorca mógł zarejestrować wzór oraz podano zgłaszającego, któremu z umowy pomiędzy przedsiębiorcami prawo do zgłoszenia na podstawie art. 11 ust. 4 p.w.p. przysługiwało. W ocenie skarżącego powołany przepis jest równorzędny dla stosowanego i niekwestionowanego przez Urząd Patentowy przepisu art. 14 ust. 3 oraz ust. 1 i 2 p.w.p. Przepis ust. 3 może być stosowany w przypadku pracodawcy lub zamawiającego wzór przemysłowy u osoby fizycznej, natomiast przedsiębiorcy ustalają w umowie któremu z nich będzie przysługiwać prawo do wzoru. Zatem kwestionowanie wskazanej podstawy prawnej było nieprawidłowe.
Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., na podstawie art. 245 ust. 1 i art. 243 p.w.p., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Zdaniem Urzędu Patentowego kwestionowane postanowienie było zasadne, ponieważ art. 11 ust. 4 p.w.p. stanowi o umowie zawartej pomiędzy przedsiębiorcami, którą mogą oni określić podmiot, któremu będą przysługiwać prawa określone w art. 11 ust. 1 p.w.p. Zatem przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcia w drodze umowy wymaga kwestia czy prawo do uzyskania prawa z rejestracji przysługuje zamawiającemu czy wykonawcy. W zgłoszeniu wskazano jako zgłaszającego (przedsiębiorcę) P., a jako twórcę osobę fizyczną M. K. W związku z tym Urząd Patentowy nie mógł wiedzieć, że twórca jest przedsiębiorcą, zostało to wyjaśnione dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgłaszający nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wykonania postanowienia z dnia [...] września 2006 r. oraz jednocześnie nie dokonał czynności, do której został wezwany, a zatem nie spełnił jednej z przesłanek z art. 243 ust. 4 p.w.p. warunkującej uchyleniem decyzji o umorzeniu postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucono naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne.
Zdaniem skarżącego Urząd Patentowy stwierdzając, iż według zgłoszenia nie mógł wiedzieć, że twórca wynalazku jest przedsiębiorcą, popełnił błąd, bowiem podana w zgłoszeniu podstawa prawna (art. 11 ust. 4 p.w.p.) wprost wskazywała na ten fakt. Dlatego Urząd Patentowy, z chwilą kiedy zorientował się o popełnionym błędzie, stosownie do art. 77 § 2 k.p.a., powinien z urzędu go naprawić lub zwrócić się do zgłaszającego o wyjaśnienie sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy, ponawiając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).
W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna, aczkolwiek nie z powodów w niej podnoszonych.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 243 ust. 4 p.w.p. z uwagi na niewykonanie w wyznaczonym terminie postanowienia z dnia [...] września 2006 r. wydanego na podstawie art. 42 ust. 1 p.w.p.
Stosownie do art. 42 ust. 1 p.w.p. po dokonaniu zgłoszenia wynalazku, zgodnie z art. 31 ust. 3-5, Urząd Patentowy w toku jego rozpatrywania wydaje, z zastrzeżeniem ust. 2, postanowienia wzywające zgłaszającego, pod rygorem umorzenia postępowania, do uzupełnienia zgłoszenia lub usunięcia, w wyznaczonym terminie, wskazanych braków i istotnych usterek. Natomiast w myśl art. 243 ust. 4 p.w.p. jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania na skutek uchybienia terminu do dokonania określonej czynności, może ona zostać uchylona, jeżeli strona złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, i jednocześnie dokona czynności, dla której termin został wyznaczony.
Jak już nadmieniono postępowanie zostało umorzone na skutek uchybienia terminu do wykonania postanowienia z dnia [...] września 2006 r.
Z cytowanego przepisu art. 243 ust. 4 p.w.p. istotą dla rozpoznawanej sprawy jest ta część jego hipotezy, która wskazuje na podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. W tej części przepis określa podstawę umorzenia postępowania "...na skutek uchybienia terminu do dokonania określonej czynności...". Dla skarżącego czynnością tą było zobowiązanie, w trybie art. 42 ust. 1 p.w.p., do nadesłania oświadczenia prawidłowo wskazującego podstawę do uzyskania prawa z rejestracji.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2007 r. podano, że zgłaszający nie zastosował się w wyznaczonym terminie do postanowienia z dnia [...] września 2006 r. Postanowienie to nakładało na P. obowiązek jego wykonania w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania tego postanowienia przez skarżącego.
Należy podkreślić, iż Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzonego postępowania, gdyż w myśl art. 252 p.w.p. do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Stosownie do art. 46 § 1 k.p.a. odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) za doręczenie uważa się wydanie przesyłki lub wypłacenie kwoty pieniężnej określonej w przekazie pocztowym adresatowi, a w przypadkach określonych prawem także innej osobie, lub przekazanie druku bezadresowego zgodnie z umową o świadczenie usługi pocztowej. W przypadku tzw. przesyłki rejestrowanej zwrotne poświadczenie jej otrzymania jest dokumentem urzędowym (art. 45 ww. ustawy).
Na wezwanie Sądu do przesłania zwrotnego poświadczenia odbioru postanowienia z dnia [...] września 2006 r. Urząd Patentowy odpowiedział, że dokumentu takiego nie posiada, gdyż postanowienie to zostało wysłane bez zwrotnego poświadczenia odbioru. W związku z tym organ administracji nie dysponował podstawowym dokumentem, na podstawie którego mógłby stwierdzić (wskazując na art. 46 k.p.a.), że skarżący nie wykonał w terminie obowiązku nałożonego postanowieniem, co dawałoby Urzędowi Patentowemu podstawę do ewentualnego wydania obu decyzji administracyjnych. Urząd Patentowy nie odniósł się również w uzasadnieniu decyzji, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., do powyższych okoliczności cały czas prezentując niczym nie poparte stanowisko o uchybieniu przez skarżącego terminowi do wykonania postanowienia z dnia [...] września 2006 r.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdzając naruszenie przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, postanawiając o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 4 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło