VI SA/Wa 548/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. L. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień i wypłaty zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącej E. L. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2009 r. odrzucono skargę E. L. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnień i wypłaty zasiłku chorobowego oraz macierzyńskiego. E. L. (dalej jako skarżąca) w dniu 27 maja 2009 r. złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z przedmiotowej skargi. We wniosku podniosła, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, będącym osobą bezrobotną, oraz pięciomiesięcznym dzieckiem. Sama skarżąca, jak podała, jest osobą bezrobotną a rodzina utrzymuje się dzięki pożyczkom od znajomych. Skarżąca wraz z mężem jest właścicielką mieszkania, kupionego na kredyt. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 30 czerwca 2009 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a/ zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu skarżącej w ewidencji osób bezrobotnych, b/ zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu męża skarżącej w ewidencji osób bezrobotnych, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych za okres 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odpowiedzi skarżąca wyjaśniła, iż nie może przedstawić zaświadczenia o zarejestrowaniu jej w ewidencji osób bezrobotnych, bowiem według Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie jest pracownikiem lecz według Powiatowego Urzędu Pracy jest pracownikiem i nie przysługuje jej rejestracja. Podkreśliła ponadto, że mąż nie może znaleźć pracy, rodzina utrzymuje się z darowizn i skromnych oszczędności. Skarżąca przedłożyła nadto zaświadczenie o zarejestrowaniu męża w ewidencji osób bezrobotnych oraz wyciągi z rachunków bankowych. Następnie zarządzeniem referendarza sądowego skarżąca wezwana została do nadesłania w terminie 14 dni: a) zeznania podatkowego skarżącej oraz męża skarżącej za rok 2008, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie, b) dokumentów potwierdzających zawartą w rubryce 9 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy informację o spłacie kredytu mieszkaniowego c) przedstawienia zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokość wynagrodzenia skarżącej (załączone przez skarżącą wyciągi z rachunków bankowych wskazują na wpływ wynagrodzenia uzyskiwanego z tytułu pracy w M. Sp. z o.o. z siedzibą w L.), d) wskazania źródeł wpłat na konto skarżącej określonych tytułem "kaska" lub "gotówka" (np. w dniu 30 maja, 15 maja, 4 maja, 29 kwietnia, 14 kwietnia, 9 marca, 3 marca, 1 marca 2009 r.). Skarżąca odebrała wezwanie w dniu 25 sierpnia 2009 r. i do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawiła, nie udzielając również żadnych wyjaśnień. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przede wszystkim nie przedłożyła żądanych dokumentów oraz nie udzieliła wyjaśnień odnośnie tytułów wpłat na rachunek bankowy. Tymczasem z przedłożonego wyciągu wynika, iż skarżąca otrzymuje wynagrodzenie w kwocie 3 555 zł netto. Ponadto wielokrotnie wpływały na jej rachunek środki finansowe w kwocie 1 000 zł., 600 zł lub 500 zł. przekazane przez męża tytułem "kaska". Jednocześnie, pomimo szeregu wydatków z tytułu czynionych przez skarżącą przy użyciu karty zakupów, saldo na jej rachunku bankowym cały czas było dodatnie, przekraczając kwotę dwóch tysięcy, sześciu tysięcy a na dzień 1 czerwca 2009 r. 13 tysięcy złotych. Sama wartość operacji na rachunku skarżącej w okresie od dnia 1 marca 2009 r. do dnia 31 maja 2009 r. sięgnęła kwoty 22 577 zł., a liczba operacji wyniosła 85. W świetle powyższych okoliczności, brak jest podstaw dla uznania, iż skarżąca nie posiada możliwości pokrycia kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest bowiem formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 61/04, niepubl.). Taka sytuacja nie występuje natomiast w przypadku skarżącej. Trudno mówić o niemożności zdobycia środków na opłacenie kosztów wynikających z udziału w postępowaniu sądowym, skoro skarżąca dysponowała na swoim rachunku kwotami, które mogła przeznaczyć na ten cel. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.