VI SA/Wa 559/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-10

Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w przedmiocie odmowy wpisu na listę adwokatów, posiada kompetencję do orzeczenia reformatoryjnego polegającego na wpisie kandydata na listę adwokatów?
Ratio decidendi
Minister Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie od uchwały samorządu adwokackiego w przedmiocie wpisu na listę adwokatów, nie posiada kompetencji do orzeczenia reformatoryjnego polegającego na wpisie kandydata na listę adwokatów. Kompetencje te przysługują wyłącznie właściwej Okręgowej Radzie Adwokackiej. Minister Sprawiedliwości może działać jedynie kasacyjnie, uchylając zaskarżone rozstrzygnięcie, a nie orzekając co do istoty sprawy w sposób reformatoryjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J.P. o wpis na listę adwokatów, który został odmówiony przez Okręgową Radę Adwokacką i utrzymany w mocy przez Naczelną Radę Adwokacką. Po uchyleniu przez sądy administracyjne wcześniejszych decyzji, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. uchylił uchwały samorządu adwokackiego i wpisał J.P. na listę adwokatów. Naczelna Rada Adwokacka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając Ministrowi Sprawiedliwości brak kompetencji do dokonania wpisu na listę adwokatów.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. Stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz P. kwotę 457 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J.P. w dniu [...] września 2005 r. złożył w Okręgowej Radzie Adwokackiej w W. wniosek o wpis na listę adwokatów. Ostateczną uchwałą z dnia [...] czerwca 2006 r. P. utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o odmowie wpisu J.P. na listę adwokatów. Po rozpoznaniu skargi J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1600/07 uchylił ww. uchwały uznając, iż organy samorządowe przedwcześnie stwierdziły brak rękojmi do wykonywania zawodu adwokata przez J. P. - bez wyczerpującej analizy materiału dowodowego. Kasacja organu wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku została oddalona (wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II GSK 594/08). Po ponownym rozpoznaniu sprawy, P. ostatecznie uchwałą z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy uchwałę ORA w W. o odmowie wpisu J.P. na listę adwokatów. P.podzieliło argumentację organu I instancji. Jednocześnie podkreśliło, że charakter pracy wykonywanej przez wnioskodawcę, tj. funkcjonariusza Policji w Komendzie Miejskiej Policji w O. jak i jego wcześniejsze zatrudnienie w K. w Z., nie może być zaliczone na jego korzyść, gdyż nie spełnia wymogów przepisu art. 66 ust. 1 pkt 4 b Prawa o adwokaturze. Po rozpatrzeniu odwołania J. P. od ww. uchwały P. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] utrzymał w mocy uchwałę P. w W. z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie wpisu J.P. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. Wyrokiem z dnia 18 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1200/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...], wskazując, że organ dopuścił się, mającego wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy. Organ winien zatem ponownie dokonać analizy całego materiału dowodowego, która pozwoli na podjęcie właściwej decyzji, zgodnej z treścią art. 65 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r., kierując się stosownymi wytycznymi wskazanymi m.in. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt 6/06. Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 323/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną P. od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko, iż do oceny prawnej wniosku J. P. o wpis na listę adwokatów złożonego w dniu [...] września 2005 r. należało zastosować przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, w brzmieniu sprzed 25 marca 2009 r. tj. przed wejściem w życie ustawy z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy - Prawo o notariacie. Podkreślił przy tym, że organy samorządu adwokackiego, oceniając wniosek J. P. o wpis na listę adwokatów, winny oceniać przesłanki do uzyskania tego wpisu na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 65 pkt 1 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu z daty złożenia wniosku o wpis, przy czym oceniając kwestię spełniania przez ww. przesłanek dotyczących wpisu na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 25 marca 2009 r., zasadniczą rolę w ich interpretacji należy powierzyć wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 kwietnia 2006 r., sygn. akt K 6/06. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, nie powinien ograniczać się tylko i wyłącznie do stwierdzenia faktu, że skarżący nie spełnia przesłanek do wpisu na listę adwokatów, ponieważ w ramach swojego zatrudnienia wykonywał jedynie czynności dotyczące sfery prawa karnego, lecz winien dokonać szczegółowej i pełnej oceny wszystkich okoliczności podniesionych przez skarżącego dla wykazania podstaw do wpisu na listę adwokatów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o adwokaturze w brzmieniu określonym art. 1 pkt 7 lit. a ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r., Nr 163, poz. 1361 z późn. zm.), uchylił uchwałę P. z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w W.z dnia [...] września 2009 r. o odmowie wpisu J.P. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. i wpisał J. P. na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w W. Organ podkreślił, że dokonując analizy zatrudnienia skarżącego należało wziąć pod uwagę specyfikę tego zatrudnienia. Organ oceniając dotychczasowe zachowanie J. P., w tym przebieg jego pracy zawodowej podniósł, że podejmowane przez J. P. czynności nie dotyczyły jedynie sfery prawa karnego, a wiązały się również z szeroko rozumianym prawem regulującym obrót gospodarczy. Ponadto udział skarżącego w programach pomocowych dla ofiar przemocy i ludzi dotkniętych patologią alkoholizmu i narkomanii wiązał się z praktycznym stosowaniem prawa. Z kolei opinie służbowe wskazują, że J. P. nie był karany dyscyplinarnie, był natomiast wielokrotnie nagradzany za wykonywaną pracę. W ocenie organu, powyższe okoliczności i ustalenia prowadzą do wniosku, że J. P. daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, w rozumieniu art. 65 ust. 1 Prawa o adwokaturze. W tym stanie rzeczy, w ocenie Ministra Sprawiedliwości należało uchylić obydwie uchwały samorządu adwokackiego i wpisać J. P. na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokackiej w W. Skargę na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło P. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ewentualnie o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji P. zarzuciło: - naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 2 oraz art. 68 ust. 2 w zw. z art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze i przyjęcie, że Minister Sprawiedliwości może na podstawie decyzji dokonać wpisu na listę adwokatów; - naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 66 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2009 r. o zmianie ustawy Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz ustawy Prawo o notariacie, poprzez przyjęcie, iż w świetle ww. przepisu J.P. spełnia przesłanki do wpisu na listę adwokatów. Skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 68 ust. 2 oraz ust. 4 ustawy Prawo o adwokaturze wpisu na listę oraz odmowy wpisu na listę adwokatów dokonuje właściwa Okręgowa Rada Adwokacka. Nie jest zatem możliwe dokonywanie wpisu na listę adwokatów przez jakikolwiek inny organ, w tym Ministra Sprawiedliwości. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w treści zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania J. P. wniósł o oddalenie skargi. W toku postępowania sądowoadministracyjnego Izba Adwokacka w W. reprezentowana przez Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w W. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu w charakterze uczestnika. Na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. Sąd uwzględnił powyższy wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [..] grudnia 2012 r. wymaga uzasadnienia postanowienie Sądu wydane na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. o dopuszczeniu Izby Adwokackiej w W. do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Wnioskiem z dnia [...] marca 2013 r. (k. 36 akt sądowych) uzupełnionym argumentacją podaną w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. (k. 61-63 akt sądowych) Izba Adwokacka w W. wniosła o dopuszczenie jej do udziału w niniejszym postępowaniu sądowym wskazując m. in. że samorząd zawodowy adwokatów posiada wszelkie cechy organizacji społecznej. Według Izby Adwokackiej w W. interes społeczny samorządu zawodowego adwokatów w uczestniczeniu w niniejszej sprawie polega na tym, iż wzgląd na ochronę praw i wolności obywatelskich oraz na prawidłowe stosowanie prawa nakazuje przeciwstawiać się przypadkowi nadania uprawnień zawodowych w nienależytym trybie (decyzją Ministra Sprawiedliwości niepodlegającą kontroli w drodze administracyjnej) i bez spełnienia przez daną osobę właściwie rozumianych, prawem określonych wymogów. Wynik kwestionowanej w niniejszym postępowaniu procedury rzutuje bowiem na poziom obsługi prawnej oferowanej obywatelom. Sąd dopuścił wnioskującą do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Należy dodać, że wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, iż organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu sądowym może zgłosić swój udział w sprawie innej osoby, jeżeli sprawa ta dotyczy zakresu jej statutowej działalności i gdy przemawia za tym interes społeczny, jak stanowi art. 33 § 1 k.p.a. Uwzględniając przedmiotowy wniosek Sąd miał na uwadze, że Izba Adwokacka w W. jest organizacją społeczną. Izba jest bowiem organizacją samorządową o charakterze zawodowym (art. 5 § 2 k.p.a.), przy czym jej zadania są zamieszczone w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze Dz. U. 2009 Nr 146 poz. 1188 ze zm.) a nie w statucie. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Adwokatura powołana jest do udzielania pomocy prawnej, współdziałania w ochronie praw i wolności, obywatelskich oraz w kształtowaniu i stosowaniu prawa. 2. Adwokatura zorganizowana jest na zasadach samorządu zawodowego. Art. 2. Adwokaturę stanowi ogół adwokatów i aplikantów adwokackich. Art. 3. 1. Zadaniem samorządu zawodowego adwokatury jest: 1) tworzenie warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury; 2) reprezentowanie adwokatury i ochrona jej praw; 3) sprawowanie nadzoru nad przestrzeganiem przepisów o wykonywaniu zawodu adwokata; 4) doskonalenie zawodowe adwokatów i kształcenie aplikantów adwokackich; 5) ustalanie i krzewienie zasad etyki zawodowej oraz dbałość o ich przestrzeganie; 6) sprawowanie zarządu majątkiem samorządu adwokackiego i rozporządzanie nim. 2. Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu w zakresie i formach określonych ustawą. Pojęcie "interesu społecznego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę tak więc w każdej sprawie indywidualnej podlega ono wykładni. Należy zatem nadać temu pojęciu znaczenie w kontekście konkretnej sprawy administracyjnej. Zaskarżona w niniejszym postępowaniu sądowym decyzja Ministra Sprawiedliwości stanowi specyficzny środek nadzoru nad samorządem zawodowym adwokatów, który już podjął rozstrzygnięcie w administracyjnym toku instancji (v. uzasadnienie uchwały siedmiu Sądów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2013 r. sygn. akt II GPS 1/13). Dopuszczając Izbę Adwokacką w W. do udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd miał na uwadze następujące okoliczności: Możliwość tworzenia samorządów zawodowych przewiduje art. 17 Konstytucji RP. W myśl tego przepisu, w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Przepis ten odnosi się do samorządu zawodowego adwokatów, jako reprezentującego osoby wykonujące zawód zaufania publicznego. Sprawowanie pieczy nad wykonywaniem zawodu zaufania publicznego, jak podkreśla się w piśmiennictwie, polega na wykonywaniu działań gwarantujących wysoką jakość oraz kulturę wykonywania zawodu oraz odpowiedni poziom etyczny i profesjonalny osób, które dany zawód wykonują. Piecza, która jest konstytucyjnym obowiązkiem organów samorządów zawodowych zawodów zaufania publicznego, powinna być rozumiana jako suma działań podejmowanych w celu zapewnienia ochrony interesu publicznego. Przedmiotem pieczy jest należyte wykonywanie zawodu w granicach interesu publicznego i w celu jego ochrony. W ustawach o samorządach zawodowych ustalony jest także sposób wykonywania danego zawodu (por. E. Tkaczyk, Samorząd zawodowy w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. "Przegląd Sejmowy" 2011/6/61). Ustawa Prawo o adwokaturze nadaje przede wszystkim samorządowi adwokackiemu prawo kształtowania składu osobowego adwokatury, co związane jest z zadaniem tworzenia właściwych warunków do wykonywania ustawowych zadań adwokatury. Na gruncie omawianej ustawy kompetencje zarówno w zakresie wpisu, jak i nadzoru judykacyjnego powierzono, co do zasady organom samorządu adwokackiego. Jednocześnie jednak w powyższej ustawie ustawodawca przewidział wyłączenia na pewnym etapie postępowania Ministra Sprawiedliwości jako organu administracji państwowej działającego w trybie nadzoru nad samorządem zawodowym (v. art. 68 ust. 6a oraz art. 68 ust. 6b ustawy Prawo o adwokaturze). Istotą powoływania struktur samorządu zawodowego jest ochrona istotnych z punktu widzenia społecznego profesji i osób je wykonujących głównie dla dobra społecznego. Z tego względu, jednym z podnoszonych zadań samorządowych jest reprezentacja interesów członków korporacji i ich ochrona. Warunkiem dopuszczenia do zawodu adwokata jest spełnianie odpowiednich kwalifikacji etycznych i merytorycznych. Należy więc uznać, że umożliwienie dostępu do zawodu adwokata osobom, które nie dają rękojmi prawidłowego wykonywania tego zawodu narusza interes społeczny godząc w dobro wymiaru sprawiedliwości poprzez obniżenie poziomu świadczonej pomocy prawnej. Z powyższego względu należy uznać za uzasadniony wniosek o dopuszczenie organizacji społecznej – samorządu adwokackiego do udziału niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika postępowania. Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości należy wskazać, że skarga P.jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Minister Sprawiedliwości nie posiada kompetencji do dokonania wpisu na listę adwokatów. Organ uchylając uchwały organów samorządu adwokackiego obu instancji i wpisując J. P. na listę adwokatów swoją kompetencję do wpisania kandydata na listę adwokatów wywodził z treści art. 68 ust. 6a Prawo o adwokaturze, w myśl którego od uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego Rodzaje rozstrzygnięć organu odwoławczego zawiera przepis art. 138 k.p.a. W myśl § 1 pkt 2 tego artykułu organ II instancji po rozpoznaniu odwołania władny jest uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie organu i instancji i orzec co do istoty sprawy.  Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 240/11. W tym miejscu podnieść należy, że odmienny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 25 marca 2013 r. sygn. II GPS 1/13, w której podkreślił: "rozpoznając odwołania, o których mowa w art. 68 ust. 6a ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.) oraz art. 31 ust. 2a ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) Minister Sprawiedliwości nie może zastosować art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i orzec co do istoty sprawy. W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że art. 68 ust. 6a p.a. i art. 31 ust. 2a u.r.p. przewidują określony środek Ministra Sprawiedliwości w odniesieniu do decyzji samorządu, uruchamiany wskutek odwołania wniesionego przez zainteresowanego. Nie budzi przy tym wątpliwości, iż do złożenia tego środka stosuje się przepisy k.p.a., co wynika z literalnego brzmienia przepisu. Nie budzi też wątpliwości fakt, iż rozstrzygnięcie Ministra przybierać będzie formę decyzji, która odpowiadać powinna wymogom z k.p.a. co do jej formy i elementów. Należy jednak zauważyć, iż decyzja ta stanowi specyficzny środek nadzoru nad samorządem zawodowym, który podjął już rozstrzygnięcie w administracyjnym toku instancji. Istotą nadzoru jest zaś, z uwagi na poszanowanie samodzielności prawnej samorządu, wyraźne określenie możliwych do zastosowania środków. Nie wystarczy w tym przypadku ogólna norma kompetencyjna. O ile ustawodawca nie upoważnia organu nadzoru do merytorycznego wkraczania w zakres kompetencji podmiotu zdecentralizowanego, stosuje się typowe środki takie jak uchylenie rozstrzygnięcia, czy stwierdzenie nieważności. Dlatego przy wykładni przepisów dotyczących nadzoru wszelkie wątpliwości winny być rozwiązywane na rzecz poszanowania samodzielności korporacji samorządowych. Stąd jeżeli przyjąć, że poprzez odesłanie do przepisów k.p.a. w art. 68 ust. 6a p.a. i w art.31 ust. 2 u.r.p. przesądzono o rodzajach rozstrzygnięć, to należy uwzględnić tylko takie decyzje możliwe do wykorzystania w interesie strony postępowania, które nie przeczą idei samorządności i pozwalają na zachowanie pieczy samorządu nad wykonywaniem zawodu. Oznacza to, że organ nadzoru badając legalność uchwały samorządu adwokackiego i stwierdzając naruszenie prawa może działać jedynie kasacyjnie. Przepis art. 68 ust. 6a p.a. i art. 31 ust. 2 a u.r.p precyzują jedynie tryb odwołania od uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (zgodnie z k.p.a.), a nie tryb procedowania Ministra Sprawiedliwości przy rozpatrywaniu odwołania, gdyż regulacje szczególne ustawy Prawo o adwokaturze i ustawy o radcach prawnych nie dają ministrowi w tym zakresie prawa wydania orzeczenia reformacyjnego z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Określając zakres stosowania przepisów k.p.a., w tym art. 138 przez Ministra Sprawiedliwości, należy mieć na względzie samodzielność samorządu w zakresie powierzonej mu pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu. Nie można więc podzielić stanowiska zaprezentowanego w wyroku NSA z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 240/11, że Minister Sprawiedliwości działa tu "jak każdy organ odwoławczy". Kodeks postępowania administracyjnego oparty jest bowiem na zasadzie dwuinstancyjności. Wszelkie odstępstwa od tej zasady muszą mieć charakter wyraźny i nie budzący wątpliwości. Także konstrukcja nadzoru nad samorządem zawodowym wymaga wyraźnego przepisu wskazującego na określoną możliwość działania. Zatem nie przemawia na rzecz stosowania art. 138 §1 pkt 2 k.p.a., brak wyraźnego wyłączenia stosowania tego przepisu w ustawie o adwokaturze. W świetle powyższego, w ocenie Sądu za zasadny należało uznać zarzut skargi, iż Minister Sprawiedliwości wydając decyzję reformatoryjną w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia art. 3 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 6a ustawy o adwokaturze. W świetle bowiem powyższych rozważań organ ten nie ma kompetencji do dokonywania wpisu na listę adwokatów, zaś uprawnienia takie w myśl art. 68 ust. 2 Prawo o adwokaturze przysługuje wyłącznie Okręgowej Radzie Adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia wniosku o wpis. Powyższe uchybienie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji stosownie do art. 145 § 1 pkt a)p.p.s.a. Rozstrzygnięcie, jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a. Z przedstawionych wyżej względów Sąd uznał za przedwczesne odnoszenie się na obecnym etapie postępowania do zarzutów dotyczących oceny J.P. w zakresie wykonywania zawodu adwokata w rozumieniu art. 65 ust. 1 Prawa o adwokaturze. W toku powtórnego rozpoznania sprawy organ uwzględnił oceną prawną i wskazania wyrażone w niniejszym rozstrzygnięciu, a także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 323/11.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło