VI SA/Wa 561/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-04
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Grażyna Śliwińska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, bez prawomocnego skazania, stanowi wystarczającą podstawę do obligatoryjnego skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej na podstawie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne, nawet bez prawomocnego skazania, jest obligatoryjną przesłanką do skreślenia pracownika ochrony fizycznej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Ustawodawca uznał, że sama możliwość prowadzenia takiego postępowania podważa rękojmię dobrego imienia pracownika ochrony, co jest kluczowe ze względu na jego uprawnienia (broń, środki przymusu). Interpretacja ta jest spójna z przesłankami wpisu na listę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ł. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję o skreśleniu skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Podstawą skreślenia było wszczęcie postępowania karnego przeciwko skarżącemu o przestępstwo z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, polegające na złożeniu fałszywego oświadczenia o nieposiadaniu niepełnosprawności. Skarżący kwestionował zasadność skreślenia, powołując się na zasadę domniemania niewinności i brak prawomocnego skazania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2018 r. sprawy ze skargi Ł. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej oddala skargę
Komendant Główny Policji (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania L. S. (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. (zwanego dalej organem I instancji ) z dnia [...] października 2017 r., nr [...],[...] skreślającej z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2017 r. skreślił stronę z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej z uwagi na uzyskanie postanowienia z dnia [...] września 2017 r., sygn. akt [...] o przedstawieniu skarżącemu zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o ochronie osób i mienia (Dz. U. z 2017 r., poz. 2213 zwaną dalej ustawą o ochronie osób i mienia). Przestępstwo to miało polegać na tym, iż w dniu [...] stycznia 2016 r. w W., działając umyślnie z zamiarem bezpośrednim, złożył na piśmie pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczenie, że nie jest osobą niepełnosprawną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.) i nie posiada orzeczenia o inwalidztwie lub niezdolności do pracy wydanego przez właściwy organ rentowy, podczas gdy w dniu składania oświadczenia posiadał orzeczenie nr [...] o niepełnosprawności wydane w dniu [...] września 2015 r. potwierdzające umiarkowany stopień niepełnosprawności.
W odwołaniu strona wnosi o uchylenie decyzji oraz wstrzymanie natychmiastowego jej wykonania. Zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 8, 77, 80 i 107 § 3, a także art. 29 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie osób i mienia. Nie kwestionując faktu toczącego się postępowania karnego o przestępstwo z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia pełnomocnik poinformował, że nie przyznaje się do popełnienia wskazanego przestępstwa i zamierza dowieść przed sądem swojej niewinności. Powołując się na zasadę domniemania niewinności stwierdził, iż w obecnej chwili jest osobą niekaraną.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Komendant Główny Policji stwierdził, że zgodnie z art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w przypadku, gdy został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo. Jego zdaniem ustawodawca z góry ustalił, iż przesłankę skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej stanowi nie tylko skazanie pracownika ochrony za popełnienie przestępstwa umyślnego, ale również wszczęcie przeciwko niemu postępowania karnego o takie przestępstwo. Wskazał, że do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do skreślenia danej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wystarczy ustalenie przez organ Policji, że w stosunku do niej wszczęte zostało postępowanie karne o popełnienie przestępstwa umyślnego a decyzja o skreśleniu z listy podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Organ II Instancji wskazał, że wobec ustalenia, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne za przestępstwo z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia, jest dla organów Policji wiążące w sprawie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej. Jego zdaniem w takich przypadkach ustawodawca sam rozstrzygnął o spełnieniu ze strony takich osób przesłanki art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, przyznając bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywatela (art. 7 kpa). Wskazał, że osoby spełniające tę przesłankę należy obligatoryjnie skreślić z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając
- naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, w zakresie w jakim organ nie uwzględnił słusznego interesu odwołującego i nie wyjaśnił podstaw stawianych zarzutów, w szczególności umyślnego charakteru działań;
- naruszenia art. 8 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, podczas gdy stanowisko zaprezentowane przez organ w przedmiotowej sprawie nie realizuje powyższych założeń;
- naruszenie art. 80 kpa w zakresie w jakim ocena dowodów w toku postępowania odbyła się z pominięciem ich całokształtu, bez stosownych czynności dowodowych, w szczególności bez zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego;
- naruszenie art. 29 ust. 1 i 6 ustawy o ochronie osób i mienia, w zakresie w jakim decyzja w przedmiotowej sprawie wydana została przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i całkowite pominięcie słusznego interesu strony.
Skarżący wskazał, że organy oparły swoje ustalenia wyłącznie na ustaleniu faktu wszczęcia postępowania przeciwko odwołującemu. Jego zdaniem nie ustalono, czy zarzut stawiany skarżącemu daje podstawy do przyjęcia jego umyślności w świetle materiału zgromadzonego w sprawie. Postępowanie karne, w związku z którym zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia go z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, nie zostało zakończone do czasu wydania ostatecznej decyzji.
Jego zdaniem interpretacja art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie przyjęta przez organy oznacza, że skreślenie z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej wyłącznie na podstawie faktu wszczęcia postępowania karnego eliminuje w sposób oczywisty konieczność oczekiwania na prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo umyślne.
Wskazał, że powyższy przepis jest sprzeczny z zasadami prawidłowej legislacji co więcej, w sposób niezgodny z podstawową zasadą domniemania niewinności oraz ne bis in idem nakłada na podmiot dodatkową sankcję o charakterze karnym. Mając na uwadze, iż wpis na listę osób kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest przesłanką utrzymania stanowiska pracy, utrata kwalifikacji uzasadnia rozwiązanie z podmiotem umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenie, co jest kolejną sankcją, która poniesie oskarżony, mimo iż wina nie została ustalona.
W związku z tym wskazał, że ograny nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy i nie prowadziły postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy stawiany zarzut ma uzasadnione podstawy faktyczne.
Wskazał, że organ naruszył art. kpa nie wyjaśniając, w oparciu o jakie dowody wydał rozstrzygniecie.
Jego zdaniem organ nie rozpatrzył wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, a także tok ich rozumowania nie znalazł odzwierciedlenia w uzasadnieniach decyzji.
Wskazał, że zgodnie z naruszoną przez organ zasadą wyrażoną w art. 7 kpa organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Jego zdaniem zebrane przez organ materiały dowodowe i dokonane ustalenia faktyczne należy traktować jako dowolne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym i nie w pełni rozpatrzonym.
W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] października 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2017 r. skreślającą skarżącego z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwaną dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia, w myśl którego pracownika ochrony skreśla się z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, w przypadku gdy pracownik ochrony fizycznej został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęto w stosunku do niego postępowanie karne o takie przestępstwo.
Z treści tego przepisu wynika, że decyzje w przedmiocie skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej mają charakter związany. Świadczy o tym imperatywna forma czasownika "skreśla się". Organ Policji nie ma zatem prawnej możliwości wyboru rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przepis art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia nie stopniuje ani nie różnicuje przesłanek skreślenia. Podstawą skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej jest bowiem skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego lub wszczęcie w stosunku do osoby postępowania karnego o takie przestępstwo. Przepis ten zobowiązuje zatem właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie i wydania decyzji o skreśleniu osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej.
Przepis ten został wprowadzony do ustawy o ochronie osób i mienia na mocy art. 9 pkt 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) i zaczął obowiązywać od dnia 1 stycznia 2014 r. Co do motywów zmian w ustawie o ochronie osób i mienia w projekcie ustawy zmieniającej wskazano, że: "Mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności fakt prowadzenia postępowania karnego uniemożliwia dopuszczenie pracownika ochrony do możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego i broni. Wykreślenie z listy nie przekreśla możliwości zatrudnienia tej osoby jako pracownika ochrony niekwalifikowanego, tj. w obszarze ochrony, gdzie nie występuje konieczność pracy z bronią oraz bez możliwości stosowania środków przymusu bezpośredniego".
Jednoznaczne brzmienie art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o ochronie osób i mienia oraz przytoczone powyżej motywy wprowadzenia zmian w tej ustawie wskazują na niezasadność twierdzeń skarżącego co do błędnej interpretacji tego przepisu przez orzekające w sprawie organy Policji. Zamysłem ustawodawcy było, aby kwalifikowani pracownicy ochrony fizycznej byli skreślani z listy w sytuacji, w której nie ma żadnych wątpliwości co do podstaw skreślenia. Jak wskazano powyżej, dostęp kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej do broni palnej oraz uprawnienia do posługiwania się środkami przymusu bezpośredniego przemawiają za tym, aby pracownicy ci byli osobami o nieposzlakowanej opinii i już samo wszczęcie postępowania karnego o przestępstwo umyślne - w ocenie ustawodawcy - powinno skutkować skreśleniem określonej osoby z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej, a tym samym - pozbawieniem jej możliwości posługiwania się bronią palną i stosowania środków przymusu bezpośredniego.
Za powyższą interpretacją przemawia również fakt, że na listę kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej - w myśl art. 26 ust. 3 ww. ustawy o ochronie osób i mienia - wpisuje się osobę, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne i nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne o takie przestępstwo. W ocenie Sądu, niedopuszczalna jest taka interpretacja przepisów, która dopuszczałaby odmienne wykładanie takich samych przesłanek odnoszących się do wpisu na listę kwalifikowanych pracowników ochrony oraz do skreślenia z tej listy.
Jak wynika z akt sprawy w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne w związku z zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art 33 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Przedmiotowego czynu można dopuścić się tylko umyślnie. Zaistnienie tej okoliczności powoduje, że organ zobligowany był zastosować wyżej powołaną regulację, a decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji związanej.
W tym stanie rzeczy i wobec cytowanego wyżej uzasadnienia do zmiany ustawy zmieniającej w tym zakresie przepisy ustawy o ochronie osób i mienia bez znaczenia jest twierdzenia pełnomocnika strony, iż strona nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego jej w postępowaniu karnym przestępstwa z art. 233 § 1 i 6 kk w zw. z art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie osób i mienia. Organ zasadnie twierdzi, że w postępowaniu administracyjnym organy nie rozpatrują sprawy skreślenia z listy kwalifikowanych pracowników ochrony fizycznej w kontekście winy czy niewinności osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa oraz nie weryfikują prawidłowości prowadzonego postępowania karnego i nie badają zasadności, tak jego wszczęcia, jak i postawienia zarzutów osobie nim objętej. Słuszne jest twierdzenia, że w tym zakresie wypowiadać się mogą tylko organy ścigania i niezawisły sąd. Dla istoty tego postępowania administracyjnego ważne jest, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne o przestępstwo umyślne, a okoliczność ta determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu ustalenie takie poczyniono, potwierdzając na etapie postępowania odwoławczego, że przed Sądem Rejonowym w S. toczy się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o wyżej wskazane przestępstwo. Należy zauważyć, że przedmiotowego czynu można dopuścić się tylko umyślnie. Zaistnienie tej okoliczności powoduje, że organ zobligowany był zastosować wyżej powołaną regulację, a decyzja w tym przedmiocie ma charakter decyzji związanej i w świetle obowiązujących przepisów jest prawidłowa.
Wobec tego zarzuty skargi dotyczące braku poczynienia ustaleń w zakresie umyślności zarzucanego czynu są bezpodstawne. Inne zarzuty skarżącego są polemiką z obowiązującymi przepisami prawa rangi ustawowej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy nie uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło