VI SA/Wa 564/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu oraz nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 1500 ( jeden tysiąc pięćset) złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje opisane w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu. W dniu [...] kwietnia 2005 r. w miejscowości L., na drodze krajowej nr [...], inspektor Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę pojazdu marki [...] o nr rej. [...] z cysterną marki [...] o nr [...] użytkowanego przez G. S. wykonującą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Handlowo- Usługowo - Produkcyjne "[...]", prowadzonego przez kierowcę Z. J., podczas której stwierdzono: wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu, oraz nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego polegające na niewłaściwym używaniu przełącznika grup czasowych lub jego zupełnym nieużywaniu. Odnośnie pierwszego naruszenia w protokole stwierdzono, że tachograf zainstalowany w pojeździe nie posiada na tabliczce znamionowej oznaczenia EX, z czego wynika iż nie jest on podłączony do zasilania przez bezpiecznik. Tachograf jak i bezpiecznik powinny spełniać wymagania dla wyposażenia elektrycznego towarzyszącego zgodnie z normą europejską EN 50020. Ustalono również, że ciągnik nie posiada wyłącznika zewnętrznego prądu. W ramach prowadzonych czynności kontrolnych przesłuchano jako świadka kierowcę Z. J. W swoich zeznaniach potwierdził niewłaściwe operowanie selektorem ( przełącznikiem ) grup czasowych oraz brak na tachografie oznaczenia EX oznaczające w tym przypadku zasilanie przez bezpiecznik, którego nie ma także przy akumulatorze. Stwierdził, iż ciągnik nie posiada wyłącznika na zewnątrz pojazdu. Pismem z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego powiadomił stronę skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego, pouczając ją o przysługujących jej prawach. Na podstawie poczynionych w trakcie kontroli ustaleń oraz zgromadzonego materiału dowodowego Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust.1 pkt 1 i 6 oraz ust.4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ( Dz.U. z 2004r. nr 204 poz.2088 z póź.zm.) a także lp. 1.6.2.8. i lp.1.11.9 ust.3 lit.b załącznika do tej ustawy nałożył na G. S. karę pieniężną w łącznej wysokości 2250,- złotych, w tym karę w wysokości: - 1.500,- zł z tytułu wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu oraz karę w wysokości 750 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości polegające na wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu oraz nieprawidłowego używania przełącznika grup czasowych - stanowiły naruszenie przez przedsiębiorcę G. S. przepisów prawa tj. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957r. oraz Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/ 85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, czego konsekwencją było obciążenie ww. karami pieniężnymi w wysokości określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Pismem z dnia [...] czerwca 2005 r. G. S. skierowała odwołanie od w/w decyzji organu I instancji, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie nałożonych kar pieniężnych. Odwołująca się zarzuciła sprzeczność ustaleń organu I instancji polegającą na uznaniu ,iż w samochodzie nie było włącznika zewnętrznego w sytuacji gdy taki wyłącznik jest zainstalowany oraz pominięcie faktu że tachograf był legalizowany przed kontrolą co oznacza, że był sprawny i spełniał wszelkie stawiane mu wymagania. Zdaniem strony odwołującej się G. S. w decyzji nie wskazano również na czym polegało nieprawidłowe używanie wyłącznika czasowego. Dlatego jej zdaniem nałożona kara jest za wysoka w stosunku do wagi samego naruszenia. Wniosła, więc o jej zmniejszenie i dostosowanie do wagi naruszenia. W wyniku rozpatrzenia odwołania G. S. od w/w decyzji, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 ze zm), oraz na podstawie art. 8, art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych ( Dz. U. Nr 199 poz. 1671 ), Lp. 9.2.2.3.1. Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. ( Dz. U. Nr 30 poz.287), a także przepisu art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z Lp. 1.6.2.8 i Lp. 1.1.11.9 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. Nr 180 poz.1497) - utrzymał decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy – powołując się na przepisy Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy europejskiej ADR oraz na uregulowania zawarte w ustawie o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, a także na postanowienia ustawy o transporcie drogowym - stwierdził, iż z materiałów zgromadzonych w sprawie wynika jednoznacznie, że kontrola drogowa wykazała naruszenia polegające na nieprawidłowym używaniu przełącznika grup czasowych a także dokonywaniu przez skarżącego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu. Organ nie uwzględnił zarzutów podniesionych w odwołaniu, iż tachograf zainstalowany w pojeździe był sprawny i spełniał wszelkie wymagania. Zdaniem organu zainstalowany w pojeździe tachograf marki Mannesmann Kienzle GmbH 1318 27 z uwagi na przeznaczenie pojazdu do przewożenia towarów niebezpiecznych powinien spełniać wymagania dodatkowe, albowiem każdy tachograf zamontowany w pojeździe przeznaczonym do przewozu materiałów niebezpiecznych musi być zabezpieczony w instalacji elektrycznej pojazdu specjalnym ogranicznikiem prądowym tzw. STB1/STB2/STB3. Fakt spełnienia tych dodatkowych wymagań jest potwierdzony przez specjalne oznakowanie znajdujące się na urządzeniu rejestrującym. Ze stanu faktycznego natomiast bezspornie wynika ,iż przy akumulatorze brak było zarówno wyłącznika przerywającego prace obwodów elektrycznych jak również brak było ogranicznika prądu ( bezpiecznika), co potwierdził przesłuchiwany w charakterze świadka kierowca. Organ II instancji odparł także drugi z zarzutów dotyczący braku określenia na czym polegało nieprawidłowe działanie przełącznika czasowego, gdyż z treści uzasadnienia decyzji I instancji wynika, że nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych przez kierowcę polegało na tym, iż na wykresówkach rejestrowana była wyłącznie jazda lub inna praca. Skarżąca G. S. działając za pośrednictwem organu wniosła w dniu [...] lutego 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i uchylenie nałożonych kar pieniężnych, ponownie zarzucając sprzeczność ustaleń organu I i II instancji z rzeczywistym stanem rzeczy jak i niewspółmierność kary w stosunku do wagi samego naruszenia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego, wnosząc o oddalenie przedmiotowej skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga G. S. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 1.500,- złotych nałożonej z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2005 r. – we wskazanym zakresie naruszają prawo. Na wstępie podkreślić należy, iż zdaniem Sądu organy administracji obu instancji zasadnie uznały, iż strona skarżąca dopuściła się naruszeń związanych z obowiązkiem posiadania zewnętrznego wyłącznika akumulatora, oraz nieprzystosowania tachografu do montażu w pojazdach przewożących materiały niebezpieczne, każdy bowiem tachograf zamontowany w takim pojeździe musi być zabezpieczony w instalacji elektrycznej pojazdu specjalnym ogranicznikiem prądowym tzw. STB1/STB2/STB3. Gdyby tachograf zainstalowany w skontrolowanym pojeździe został w ten sposób przystosowany do instalacji w pojeździe przewożącym towary niebezpieczne zostałoby to potwierdzone przez specjalne oznakowanie znajdujące się na urządzeniu rejestrującym. Natomiast zainstalowany w skontrolowanym pojeździe tachograf nie posiadał na tabliczce znamionowej wskazanego oznaczenia EX, które świadczyłoby że jest on podłączony do zasilania przez bezpiecznik W ocenie Sądu jakiekolwiek późniejsze twierdzenia strony, iż urządzenie rejestrujące zainstalowane w pojeździe było sprawne i odpowiadało wszelkim wymogom – są niezasadne i nie mogą stanowić usprawiedliwienia dla przedsiębiorcy, zwłaszcza iż stwierdzone naruszenie potwierdził przesłuchiwany w charakterze świadka kierowca. Obowiązek posiadania w/w wyłączników, wynika jednoznacznie z przepisów Lp. 9.2.2.3.1, Lp. 9.2.2.5.19 Umowy ADR, która ma zastosowanie poprzez przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych ustawą do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych stosuje się umowę ADR. Pomimo jednak stwierdzonych uchybień strony skarżącej dotyczących wymogów wskazanych w części 9 Umowy ADR , zdaniem Sądu poprzez nałożenie na stronę kary pieniężnej 1.500,- złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu, organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu nakładając na skarżącą G. S. powyższą karę pieniężną organy dopuściły się obrazy przepisów art. 92 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 1.6.2.8 załącznika do tej ustawy – poprzez błędną wykładnię znaczenia w/w przepisów i uznanie w konsekwencji, że na ich podstawie możliwe jest ukaranie strony za stwierdzone uchybienia. Zgodnie z treścią obowiązującego w dniu wydawania zaskarżonych decyzji Lp. 1.6.2.8 tabeli stanowiącej załącznik do ustawy o transporcie drogowym, ustawodawca przewidział karę pieniężną w wysokości 1.500,- złotych za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu. Punkt 9.1.3 Umowy ADR stanowiący o świadectwie dopuszczenia przewiduje w Lp. 9.1.3.1, iż zgodność pojazdów z wymaganiami części 9 powinna być potwierdzona świadectwem dopuszczenia, wystawionym przez właściwą władzę kraju rejestracji dla każdego pojazdu, którego badanie zostało zakończone wynikiem pozytywnym. Pozostałe punkty tego rozdziału określają cechy świadectwa dopuszczenia (9.1.3.2-9.1.3.4), zaś Lp. 9.3.5. zawiera wzór świadectwa dopuszczenia pojazdów. Żaden z przepisów rozdziału 9.1.3 Umowy ADR stanowiący o świadectwie dopuszczenia pojazdu, w tym w szczególności Lp. 9.3.5. określający wzór przedmiotowego świadectwa - nie zawiera przykładu warunku określonego w świadectwie, który odnosiłby się do wprost do kwestii zewnętrznego wyłącznika akumulatora lub używania tachografu, który nie jest przystosowany do montażu w pojazdach przewożących materiały niebezpieczne. We wzorze świadectwa dopuszczenia pojazdów przewożących niektóre towary niebezpieczne stanowi się wprawdzie, iż świadectwo stwierdza, że pojazd opisany poniżej odpowiada wymaganiom określonym w Umowie europejskiej ADR, zaś w pkt. 10 wzoru, iż pojazd spełnia warunki wymagane do przewozu towarów niebezpiecznych przypisanych zgodnie z oznaczeniem (oznaczeniami) pojazdu podanymi w pkt. 7 tego wzoru, jednakże w treści całego wzoru świadectwa nie są wprost wymienione konkretne warunki techniczne, w tym m.in. warunki określone w Dziale 9.2., a w szczególności warunki z rozdziału 9.2.2.3 Umowy "Główny wyłącznik akumulatora" i rozdziału 9.2.2.5 "Obwody stale zasilane" W tej sytuacji należy przyjąć, iż nakładając na skarżącego karę pieniężną na podstawie Lp. 1.6.2.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym – organy nie wskazały, jakie to warunki określone w świadectwie naruszył skarżący. Tym bardziej iż zarówno z ustawy o transporcie drogowym oraz Umowy ADR wynika, iż czym innym są warunki określone w samej treści świadectwa, a czym innym są warunki techniczne dotyczące konstrukcji pojazdu określone w pozostałych unormowaniach Części 9 Umowy ADR. Potwierdzeniem tego stanowiska może być ostatnia nowelizacja ustawy o transporcie drogowym dokonana ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. Nr 180, poz. 1497). Na mocy tej nowelizacji określono w Lp. 6.3.7 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nowy rodzaj przewinienia polegający na "wykonywaniu przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu lub warunkom określonym w części 9 umowy ADR", za który ustawodawca przewidział wyższą karę pieniężną w kwocie 2.000,- zł. Ustawodawca posługując się spójnikiem "lub" potwierdza tezę, iż czym innym są warunki określone w samej treści świadectwa, a czym innym są warunki określone w pozostałych unormowaniach Części 9 Umowy ADR. Natomiast w dniu wydawania decyzji brak było unormowania, z którego jednoznacznie wynikałoby, iż wykonywanie transportu towarów niebezpiecznych pojazdem, który nie posiada zewnętrznego wyłącznika przy akumulatorze oraz posiada nieprzystosowany tachograf do montowania w pojazdach przewożących materiały niebezpieczne podlega penalizacji i ukaraniu karą przewidzianą w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W świetle powyższych ustaleń należy uznać, iż organy obu instancji nakładając na stronę skarżącą karę pieniężną w wysokości 1.500,- złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu - dopuściły się naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. na mocy którego organy administracji działają na podstawie prawa. W tej sytuacji należało przyjąć, iż na tak nieprecyzyjnie określonej normie zawartej w Lp. 1.6.2.8 załącznika do ustawy o transporcie drogowym nie można było ukarać skarżącej za stwierdzony w toku postępowania brak zewnętrznego wyłącznika akumulatora oraz używanie nieprzystosowanego do tego typu pojazdu urządzenia rejestrującego. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – uchylił zaskarżone decyzje w części dotyczącej kary pieniężnej w wysokości 1.500,- złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem nieodpowiadającym warunkom określonym w świadectwie dopuszczenia pojazdu, stwierdzając, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu w uchylonej części, Sąd oparł się na przepisie art. 152 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę w pozostałej części tj. dotyczącej nałożenia na stronę skarżącą kary pieniężnej za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. Powyższe w sposób nie budzący wątpliwości zdaniem Sądu ustalone zostało w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2005r. kontroli w oparciu o okazane przez kierowcę wykresówki z dni [...]/[...],[...]/[...],[...]/[...],[...] kwiecień 2005r. Brak operowania selektorem potwierdził ponadto kierowca Z. J. przesłuchany w charakterze świadka. Jak wynika z treści protokołu oraz uzasadnień zaskarżonych decyzji nieprawidłowe działanie przełącznika grup czasowych polegało na tym, iż selektor zawsze był ustawiony w pozycji inne prace, nawet gdy kierowca odbierał wymagane przerwy i odpoczynki, dlatego za bezzasadny uznać należy zarzut strony skarżącej, odnośnie niewykazania na czym polegało nieprawidłowe działania przełącznika grup czasowych. Ponadto organy administracji nie mogą kształtować wysokości kar w sposób uznaniowy w zależności od wagi czynu, gdyż ich wysokość ściśle została określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. Tym samym konsekwencją stwierdzonych podczas kontroli naruszeń prawa było nałożenie na stronę skarżąca kary pieniężnej w wysokości określonej po pozycją lp. 1.1.11.9 pkt 3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.