VI SA/Wa 566/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Asesor Piotr Borowiecki WSA Agnieszka Łapieś-Rosińska Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wymiany prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. na podstawie art.91 ust. 1 pkt 2, art.114 ust.1 pkt 2 lit. b) i art.150 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r . Nr 58 poz. 515 z późn. zm.), art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071), § 7 ust. 1 pkt 4 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. 24 poz. 215 ) w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany praw jazdy (Dz. U. Nr 69 poz.640 z póź. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Z. M. o wymianę prawa jazdy kategorii ABT nr [...]odmówił wydania prawa jazdy kategorii ABT wydanego w dniu [...] lutego 1990r. na druku nr [...]przez Urząd Gminy w L. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 215) w zw. § 5 ust.2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002r. w sprawie wymiany praw jazdy ( Dz. U. Nr 69 poz.640 z póź. zm.) organ ma obowiązek przeprowadzenia weryfikacji dokumentów obejmującą sprawdzenie przesłanek do wydania prawa jazdy, określonych w ustawie Prawo o ruchu drogowym. W związku z dokonaną weryfikacją stwierdzono, iż Z. M. był pozbawiony prawa jazdy od dnia [...] lipca 1988r. tj. od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Kolegium Rejonowego do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta [...], do dnia [...] stycznia 1990r. , a więc przez okres przekraczający rok. Stosownie natomiast do obowiązującego wówczas art. 82 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 1 lutego 1983r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 6 poz.35 z póź.zm.) oraz obowiązującym w dacie wydania decyzji art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym osoba, która była pozbawiona prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, powinna je zaliczyć z wynikiem pozytywnym, aby móc legalnie posługiwać się prawem jazdy. Z uwagi na to , iż Z. M. nie zdawał po dniu [...] stycznia 1990r. egzaminu kontrolnego w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi należało odmówić mu wymiany prawa jazdy kat. ABT nr [...]. Od powyższej decyzji Z. M. pismem z dnia [...]stycznia 2005r. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu podniósł, iż gdyby faktycznie był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok Urząd Gminy w L. nie wydałby w lutym 1990r. wtórnika prawa jazdy i już wtedy odwołujący byłby skierowany "na powtórne zdawanie egzaminów". Przez te wszystkie lata Z. M. korzystał z posiadanego prawa jazdy, podlegał kontroli policyjnej i nikt tego nie kwestionował. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. M. decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] działając na podstawie art.1, art. 2, art.18.ust.1 i art.19 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001r . Nr 79 poz.856 z póź.zm.) oraz art.104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz.1071 z póź. zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podzieliło argumentację organu I instancji w zakresie odmowy wymiany prawa jazdy w zakresie kategorii ABT, albowiem wskutek dokonanej weryfikacji dokumentów ustalono, iż orzeczeniem Kolegium Rejonowego do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta [...] z dnia [...] lipca 1988r.( nr rej. [...]) orzeczono w stosunku do Z. M. m.in. karę dodatkową zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów ciągnikowych na okres 18 miesięcy. Stosownie natomiast do dyspozycji art. 114 ust.1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym sprawdzeniu kwalifikacji podlegają osoby ubiegające się o zwrot prawa , którego kierowca był pozbawiony na okres przekraczający 1 rok. Jednocześnie organ wyjaśnił, iż w omawianym przepisie nie chodzi o fizyczną utratę prawa jazdy w postaci dokumentu lecz o pozbawienie tego prawa i możliwości posługiwania się nim wskutek wydania jednego z orzeczeń przewidzianych prawem. Przepis ten dotyczy zatem prawnych form pozbawienia wymienionego dokumentu, w szczególności chodzi o pozbawienie prawa jazdy orzeczone prawomocnym wyrokiem sądu czy też orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń. Tym samym na Z. M. ciążył obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w zakresie posiadanych przez niego uprawnień do kierowania pojazdami. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie ustosunkowało się do podniesionej przez skarżącego kwestii wydania mu w lutym 1990r. wtórnika prawa jazdy, a więc po upływie wykonania orzeczonej kary dodatkowej. W dniu [...] lutego 2005r. Z. M. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2005r. nr [...]. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż "będąc pozbawionym prawa jazdy [...] lipca 1988r., okres ten nie przekraczał jednego roku". Z. M. dopiero z doręczonej mu decyzji dowiedział się o karze dodatkowej która spowodowała że był pozbawiony prawa jazdy na okres przekraczający rok. Ponadto w dniu [...] lutego 1990r.otrzymał prawo jazdy kat . ABT nr [...]na druku [...]. Jeszcze raz wskazał, iż przez okres 14 lat prowadził samochód i wielokrotnie podlegał kontroli policyjnej , które to kontrole przechodził pomyślnie. Skarżący wskazał ponadto w swojej skardze, iż po takim okresie i w wieku pięćdziesięciu lat nie wyobraża sobie iż miałby zdawać egzamin. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. W swojej odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podniosło, iż po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy i zapoznaniu się z treścią skargi uznało, że zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, a jego argumenty za pozbawione racji. Tym sam organ II instancji nie znalazł podstaw prawnych do zmiany swego stanowiska. Stanowisko to zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Ponadto w świetle art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 z póź. zm.) zwanej dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Organ administracji zobowiązany jest przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej (art. 7 i art.77 kodeksu postępowania administracyjnego ), a więc podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnić według wymagań określonych w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić również należy, iż sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, jego zadaniem jest wyłącznie ocena czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do wydania decyzji. Jeżeli ustalenia te wypadają dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny będzie zobowiązany do obalenia zaskarżonego rozstrzygnięcia . Zarówno organ I instancji jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] są związani rygorami procedury administracyjnej, określającej obowiązki organu administracji publicznej w zakresie prowadzenia postępowania i podejmowania decyzji. W rozpatrywanej sprawie organy dwóch instancji dopuściły się naruszenia tych reguł procesowych, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim organ II instancji nie zajął stanowiska wobec głównego zarzutu podniesionego przez Z. M. zarówno w odwołaniu jak i w skierowanej do Sądu skardze odnośnie wydania mu w dniu [...] lutego 1990r. wtórnika prawa jazdy na kategorię ABT, a więc po upływie okresu wykonania kary dodatkowej prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów ciągnikowych na okres 18 miesięcy - orzeczonej przez Kolegium Rejonowe do Spraw Wykroczeń przy Naczelniku Miasta [...] z dnia [...] lipca 1988r., a więc w okresie gdy zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami Z. M. powinien być skierowany na sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. Organ odwoławczy skoncentrował się wyłącznie na przytoczeniu treści odwołania oraz przepisów prawnych mających zastosowanie w niniejszej sprawie, uznając ogólnikowo , iż złożone odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie mimo, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji i nie może ograniczyć się wyłącznie do kontroli organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji brak ponadto wyjaśnienia czy i jakie znaczenie dla posiadania przez skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami ma fakt wydania mu wtórnika prawa jazdy oraz czy posiadanie wtórnika prawa jazdy jest równoznaczne z posiadaniem uprawnień do kierowania pojazdami. Natomiast niewłaściwe uzasadnienie decyzji czyni ja wadliwą utrudniając sądowi kontrole legalności decyzji. Jednocześnie w załączonych do sprawy aktach administracyjnych, znajduje się wyłącznie pismo Z. M. z dnia [...] stycznia 1990 r. wnoszące o wydanie wtórnika prawa jazdy z uwagi na zgubienie posiadanego dokumentu oraz kserokopia wydanego w dni [...] lutego 1990 r. wtórnika prawa jazdy. W zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] brak również uzasadnienia odmowy wymiany prawa jazdy z dnia [...] lutego 1990r. w zakresie kategorii T. Z jednej strony organ odwoławczy zwraca uwagę, iż wskazanym wyżej orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń orzeczono wobec Z. M. karę dodatkową w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 18 miesięcy - z wyłączeniem pojazdów ciągnikowych, z drugiej natomiast odmawia wymiany prawa jazdy również w zakresie kategorii obejmującej pojazdy ciągnikowe. Na marginesie zauważyć należy, iż organ I Instancji zarówno w zaskarżonej decyzji jak i w odpowiedzi na skargę powołuje się na rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 150 poz.1680 z póź. zmianami) w sytuacji gdy w dacie orzekania przez organy obu instancji obwiązywało rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami ( Dz. U. Nr 24 poz.215 z póź.zm). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim zebrać w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (pozwalający na ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez skarżącego) i ponownie ustalić stan faktyczny pozwalający na podjęcie prawidłowej decyzji, której uzasadnienie odpowiadać będzie wymogom określonym w art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Zważywszy powyższe na podstawie art.145 § 1 pkt 2 lit.c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.