VI SA/Wa 567/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową oraz sportową 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. N. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji - organ II instancji - decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) - ustawa o broni i amunicji – po rozpatrzeniu odwołania – skarżącego – M. N. od decyzji - organu I instancji - Komendanta Policji z dnia [...] grudnia 2008 r. cofającej pozwolenie na broń palną bojową i sportową, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy wynika, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem organu przesłanką do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na broń było istnienie uzasadnionej obawy, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zdaniem organu przesłanką do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na broń było istnienie uzasadnionej obawy, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie okolicznością pozwalającą uznać, że taka obawa istnieje, było skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego za popełnienie czynu z art. 207 § 1 kk. Przestępstwo określone w tym przepisie jest przestępstwem, które polega na umyślnym znęcaniu się fizycznym lub psychicznym. Organ II instancji wskazał, że Sąd Najwyższy uznał, iż ustawowe określenie "znęca się" oznacza działania lub zaniechania polegające na umyślnym zadawaniu bólu fizycznego lub dotkliwych cierpień moralnych, powtarzającym się albo jednorazowym, lecz intensywnym i rozciągniętym w czasie (uchwała SN z 9 czerwca 1976 r. VI KZP 13/75. OSNKW 1976. Nr 7-8. poz. 86, pkt 2). Natomiast przedmiotem ochrony w sprawach o znęcanie się jest przede wszystkim zdrowie i bezpieczeństwo osobiste. Zdaniem organu II instancji obawa, o której mowa wynika z faktu, iż Skarżący popełnił właśnie takie przestępstwo. Skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za to, że w okresie od maja 1999 r. do czerwca 2003 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad konkubiną poprzez wywoływanie awantur, używając wobec niej słów powszechnie uznawanych za wulgarne oraz bił ją rękoma po twarzy, rękach i całym ciele. Fakt ten jest bezsporny. W ocenie organu takie zachowanie Skarżącego świadczy o jego negatywnych cechach charakteru, takich jak skłonność do agresywnych zachowań nie tylko werbalnych, ale także z użyciem siły fizycznej, które wykluczają możliwość posiadania przez Skarżącego broni. Broń bowiem, nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Nie jest również zwykłą rzeczą i nie każdy może otrzymać pozwolenie na jej posiadanie. Z tego względu osoby, które posiadają przedmiotowe pozwolenie muszą dawać gwarancję, że nie użyją broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Popełnienie lub podejrzenie o popełnienie czynów zabronionych gwarancję tę zdaniem organu niweczy, choć nie mieści się w kategorii przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu przestępstwa tego rodzaju (z art. 207 § 1 kk), udokumentowane prawomocnym wyrokiem sądu w sposób wystarczający uzasadniają obawę, że osoba skazana za tego rodzaju przestępstwa może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Właściwy organ Policji ma w tej sytuacji obowiązek działania, wszczynając w tej sytuacji postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń. Dla przedmiotowego rozstrzygnięcia zdaniem organu nie miał znaczenia fakt, iż skarżący nigdy nie sięgnął po broń, a tym bardziej jej nie użył. Trzeba podkreślić, że ustawodawca nie związał faktu skazania za określone przestępstwo z warunkiem użycia broni do jego popełnienia. W omawianych przepisach prawa materialnego ustawodawca nie zastrzegł, że przestępstwa te winny mieć jakikolwiek związek z użyciem broni, czy też zawierać w swej stronie przedmiotowej takie elementy, jak przemoc lub groźba jej użycia, aczkolwiek biorąc pod uwagę zachowanie Skarżącego oraz okoliczności popełnienia zarzucanego mu czynu, a także fakt, iż czyn ten jest czynem o charakterze ciągłym, istniej obawa, że Skarżący może użyć broni także w podobnym przypadku. W odniesieniu natomiast do zarzutu dotyczącego dopuszczenia jako dowodu poprzedniego wyroku karnego, organ wskazał, iż nie jest on trafny. Wskazano, że wyrok ten nie był dla organu podstawowym i głównym dowodem w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia Skarżącemu pozwolenia na broń. Wyjaśniono, że celem powołania w uzasadnieniu decyzji tegoż dokumentu było jedynie wskazanie, iż skarżący z powodu nagannego postępowania nie daje rękojmi, że będzie się posługiwał prawidłowo posiadaną bronią. Zdaniem organu dopuszczający się przestępstwa znęcania skarżący jest, osobą nieodpowiedzialną i pozbawioną wyobraźni, co do możliwych następstw swego zachowania, a tego rodzaju cechy wykluczają możliwość posiadania tak niebezpiecznego narzędzia, jakim jest broń palna. Zdaniem organu skarżący nie daje gwarancji, iż będąc w stanie silnego wzburzenia i agresji, nie sięgnie po broń palną i faktu tego nie może zmienić pozytywna opinia z miejsca zamieszkania. Nawet bowiem jednorazowe zachowanie, ale świadczące o lekceważeniu obowiązujących norm prawnych burzy całokształt dotychczasowych dobrych opinii środowiska, całokształt dotychczasowego postępowania, bowiem okoliczności tego zdarzenia potwierdzają istnienie obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uwzględniając powyższe organ uznał, że skarżący naruszył art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i z tego powodu orzekł jak na wstępie. Niesłuszne są zdaniem organu zarzuty naruszenia przez organ przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a. Skargę na tę decyzję wniósł skarżący wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej. Zarzucił naruszenie: 1. prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez przyjęcie, iż skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za wyżej wymienione przestępstwo w powiązaniu z innymi okolicznościami uzasadnia obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego; oraz 2. przepisów postępowania, tj. art. 7, 75, 77 § 1, oraz 80 k.p.a. poprzez niewykazanie w przeprowadzonym postępowaniu i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji istnienia rzeczywistego związku między skazaniem za wyżej wymieniony czyn, a zaliczeniem go do kręgu osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jego zdaniem naruszenie słusznego interesu obywatela (art. 7 k.p.a.) nastąpiło poprzez zmniejszenie poczucia bezpieczeństwa osobistego i ochrony mienia. Organ naruszył zasadę zaufania obywateli do państwa (art. 8 k.p.a.) poprzez brak wnikliwego postępowania dowodowego (art. 77 k.p.a.) i nieuwzględnienie wszystkich istotnych źródeł dowodowych, wykorzystywanie przez organy prowadzące postępowanie zakazanych dowodów (art. 75 kpa i 80 k.p.a.). Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia, uwzględniły w ocenie całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym również pozytywne opinie środowiskowe o skarżącym i uznał, że nie dają one podstaw do zachowania prawa do posiadania broni palnej, co zdaniem organu II instancji znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonym według wymogów art. 107 § 3 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Stosownie zaś do art. 6 k.p.a. organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W świetle powołanych wyżej przepisów decyzja administracyjna, a w szczególności, jak to ma miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, musi być oparta na obowiązującym przepisie prawa i zgodna z jego treścią. Tych wymogów nie spełniają wspomniane wyżej decyzje administracyjne. Istota postępowania prowadzonego w trybie art. 138 k.p.a., zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, polega na ponownym, merytorycznym rozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc zarówno kontrolę legalności rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy (por. przykładowo wyroki NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2000 r. w sprawie II SA 1599/99, z dnia 15 października 1999 r. w sprawie IV SA 1654/97 czy z dnia 11 czerwca 1999 r. w sprawie IV SA 2498/98). Innymi słowy organ odwoławczy nie może ograniczyć się do stwierdzenia prawidłowości rozstrzygnięcia dokonanego przez organ pierwszej instancji lecz jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie, weryfikując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Decyzja ostateczna o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie jest bowiem decyzją zatwierdzającą decyzję zaskarżoną, gdyż do zatwierdzenia decyzji nie mają zastosowania przepisy o odwołaniu. W związku z tym organ odwoławczy obowiązany jest ocenić prawidłowość decyzji zaskarżonej nie tylko w granicach zarzutów wskazanych w odwołaniu, lecz również pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego ze wskazaniem na jakich przepisach i dowodach oparł swoje rozstrzygniecie i dlaczego ewentualnie innym dowodom odmówił uznania, wyjaśniając również dlaczego konkretny przepis miał zastosowanie w sprawie (art. 107 § 3 k.p.a.). Dlatego organ odwoławczy powinien rozpatrzyć sprawę w świetle całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) dokonując jego oceny zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 80 k.p.a. Zdaniem sądu należy rozważyć cechy osobowości skarżącego. Z tego też powodu nie można ogólnikowo stwierdzić, że opinie są zniweczone przez popełnienie przestępstwa karnego. Nie można także twierdzić, że fakty z życia skarżącego wobec jego postępowania obecnie mogą wpływać na jego obecne zachowanie. Jeżeli pozwolenie na broń wydawane jest po wnikliwym sprawdzeniu przez Policję, czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, to cofnięcie takiego pozwolenia wymaga zachowania stosownej procedury sprawdzającej, czy zachodzą opisane przesłanki. Uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy przewidywalnych zachowań posiadacza broni, że może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organy mają możliwość oparcia się o jego przewidywalne zachowania. Jeżeli przestępstwo, za które skazany został skarżący trwało prawie cztery lata i nie było groźby użycia broni albo nawet pokazania broni lub postraszenia nią to uzasadniona obawa o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jest obawą hipotetyczną, a nie dotyczy przewidywalnych zachowań posiadacza broni, że może jej użyć w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jeżeli skarżący jest właścicielem kantoru to jest narażony na różnego rodzaju niebezpieczeństwa i z tego powodu broń jest mu potrzebna w celu przede wszystkim odstraszającym. Gdyby przyjąć tę wersję wydarzeń opisaną w uzasadnieniu decyzji to uzasadniona obawa mogłaby dotyczyć każdego posiadacza broni. Z tego powodu zdaniem sądu niezasadne jest przykładanie małej wagi do opinii środowiskowych, które pokazują lub mogą pokazać pewne faktu świadczące o osobie. Rozpoznając ponowie sprawę organy wskażą przewidywalne zachowania skarżącego uzasadniające obawę, której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji biorąc pod uwagę stanowiska sądów w konkretnych sprawach karnych, zachowanie skarżącego przy popełnianiu przestępstw (także tego zatartego) oraz opinie środowiskowe. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. c. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Stosownie do przepisu art. 152 p.p.s.a. orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonej uchwały do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.