VI SA/Wa 568/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2014 r. sprawy ze skargi G. S.A. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za ich używanie oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2013 r. [...] Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P.S.A., stosując art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) w związku z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie określenia jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień (Dz. U. Nr 132, poz. 1116 ze zm. ) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), stwierdził, że G.S.A. z siedzibą w Z. nie wykonała obowiązku wynikającego z § 1 oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342) i na tej podstawie nakazał stronie rejestrację trzydziestu siedmiu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za ich używanie w kwocie 20.701,50 zł (37 x 30 x 18,65 zł). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor podał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] maja 2013 r. kontroli w "Z." w S., należącym do G.S.A. z siedzibą w Z., użytkowanych jest osiemdziesiąt jeden odbiorników telewizyjnych różnych marek, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu. Czterdzieści cztery ujawnione odbiorniki telewizyjne oraz dwa odbiorniki radiofoniczne posiadały rejestrację z dnia [...] sierpnia 1985 r. pod numerem identyfikacyjnym [...], natomiast trzydzieści siedem odbiorników telewizyjnych nie zostało zarejestrowanych i do dnia wydania przedmiotowej decyzji strona tego obowiązku nie dopełniła. Gliwicka A.S.A. z siedzibą w Z. powyższą decyzję uczyniła przedmiotem odwołania do Ministra Administracji i Cyfryzacji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w całości, względnie – o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Spółka zarzuciła naruszenie: art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, polegające na przyjęciu domniemania używania odbiorników telewizyjnych w liczbie osiemdziesięciu jeden, mimo iż Dyrektor nie ustalił w sposób należyty liczby posiadanych odbiorników telewizyjnych, ich stanu umożliwiającego natychmiastowy odbiór programu, a co za tym idzie – używania przedmiotowych odbiorników; art. 2 ust. 4 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, polegające na ustaleniu, że strona zobowiązana jest do uiszczania opłat za osiemdziesiąt jeden posiadanych odbiorników telewizyjnych, mimo iż organ nie ustalił liczby odbiorników telewizyjnych umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, będących w posiadaniu Spółki; art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 wskazanej powyżej ustawy, polegające na przyjęciu, że strona nie dokonała rejestracji odbiorników telewizyjnych i naliczeniu w związku z tym opłaty stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, mimo zaniechania ustalenia przez Dyrektora faktu używania przez Spółkę odbiorników telewizyjnych w liczbie osiemdziesięciu jeden. Ponadto, strona zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa, poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do wydania decyzji. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji, mając za podstawę art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ww. ustawy o opłatach abonamentowych oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia odwołania. W motywach decyzji organ wyjaśnił, że bezsporna jest okoliczność, iż w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez Spółkę znajdowało się osiemdziesiąt jeden odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, z czego czterdzieści cztery były zarejestrowane, a tym samym – zdaniem organu odwoławczego – ustalenie opłaty za używanie trzydziestu siedmiu niezarejestrowanych odbiorników jest uzasadnione. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji Gliwicka A. S.A. z siedzibą w Z. wskazała na naruszenie: art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na tym, że organ II instancji utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu I instancji, mimo iż strona wykazała i uzasadniła przesłanki do jej uchylenia oraz umorzenia postępowania, ewentualnie – przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia; art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 kpa, poprzez ich niezastosowanie, mimo iż strona skarżąca wykazała i uzasadniła, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, gdyż nie zostały wyjaśnione okoliczności mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy; art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; art. 2 ust. 2 oraz ust. 4 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, wskutek czego miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, bowiem błędnie ustalony w sprawie stan faktyczny uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu, przewidzianemu w normie prawnej; art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 6 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że okoliczności sprawy oraz zgromadzone dowody pozwalają na ich zastosowanie, co wywarło istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Minister Administracji i Cyfryzacji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty, jakie przedstawił w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2014 r. G.S.A. z siedzibą w Z.zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 marca 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 568/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. S.A. z siedzibą w Z. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1204) powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Kwestia opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych była przedmiotem orzekania przez Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 9 września 2004 r. o sygn. akt K 2/03 (publ. OTK-A 2004/8/83) wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez swój celowy charakter, która nie stanowi dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej, niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Dyrektor C.S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, a w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania – na podstawie art. 7 ust. 6 cyt. ustawy – decyzji administracyjnej, mocą której nakazuje rejestrację odbiornika i ustala, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ww. ustawy, opłatę za jego używanie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Posiadanie, w rozumieniu ww. ustawy o opłatach abonamentowych, zostało określone, jako stan faktyczny, rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na podmiot wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę. W sprawie niniejszej ustalono, że w skontrolowanym "Z." w S., należącym do G.S.A. z siedzibą w Z., użytkowanych jest osiemdziesiąt jeden odbiorników telewizyjnych różnych marek, które umożliwiają natychmiastowy odbiór programu. Czterdzieści cztery ujawnione odbiorniki telewizyjne oraz dwa odbiorniki radiofoniczne posiadały rejestrację z dnia [...] sierpnia 1985 r. pod numerem identyfikacyjnym [...], natomiast trzydzieści siedem odbiorników telewizyjnych nie zostało zarejestrowanych i do dnia wydania decyzji strona tego obowiązku nie dopełniła. Strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek dowodów, które świadczyłyby, iż sporne odbiorniki telewizyjne były zarejestrowane. Skarżąca Spółka nie wykazała również, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania tych odbiorników. W sytuacji gdy strona w sposób profesjonalny zajmuje się wynajmem lokali i pomieszczeń hotelowych, trudno uznać, by w pokojach przystosowanego w tym celu "Z" w S. znajdowały się urządzenia mające jedynie imitować odbiorniki telewizyjne. Ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób – bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Zdaniem Sądu, okoliczności powoływane przez skarżącą Spółkę nie obalają domniemania wynikającego z przepisów ww. ustawy o opłatach abonamentowych. Podstawowym i jedynym dowodem w sprawie jest protokół z przeprowadzonej kontroli oraz oświadczenie uczestniczącej w niej pracownicy recepcji Ośrodka. Bez wątpienia K. M., zatrudniona w charakterze recepcjonistki, była zorientowana w przedmiocie dotyczącym przeprowadzanej kontroli, skoro złożyła stosowne oświadczenie, które to nie zostało przez nią ani zmienione, ani odwołane. Osoba ta musiała wiedzieć, jaka jest ilość znajdujących się w posiadaniu Spółki odbiorników telewizyjnych funkcjonujących w Ośrodku, zważywszy że pracownik recepcji bezpośrednio oferuje zainteresowanym świadczone przez Ośrodek usługi. Była zatem zorientowana w funkcjonowaniu tego obiektu, świadoma celu kontroli, w której brała udział. Gdyby było inaczej z pewnością nie udzieliłaby kontrolującym informacji, nie podpisałaby oświadczenia. Złożone przez nią oświadczenie wiedzy stanowi pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego dokonano ustaleń faktycznych w sprawie. Zatem organ, na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli. Podkreślić przy tym należy, iż osoba uczestnicząca w kontroli oświadczenia swego na żadnym etapie postępowania nie cofnęła. Strona w odwołaniu nie wykazała natomiast, iż zachodziły przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, czy też wydania decyzji kasatoryjnej w trybie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.). W sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak również poprzez brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, sposób, w jaki dokonano ustaleń faktycznych, nie narusza obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego, a ustalone okoliczności pozwalają na zastosowanie domniemania co do używania odbiorników telewizyjnych. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe co do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, zapewnił przy tym stronie udział we wszystkich etapach postępowania. Odniósł się do podnoszonych przez stronę zarzutów, rozpatrując je w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena materiału dowodowego została dokonana w oparciu o art. 80 kpa i została należycie uzasadniona. Nie może być zatem mowy o naruszeniu powołanych w skardze przepisów postępowania. Również uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 kpa, wszak zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, i dowodów, na których się oparł, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnia podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W myśl art. 7 ust. 6 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników, kierownik jednostki operatora wyznaczonego, przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 ww. ustawy, bowiem opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni dawał podstawę do zastosowania domniemania z art. 2 ust. 2 ww. ustawy o opłatach abonamentowych, a strona w toku postępowania domniemania tego nie obaliła. W sytuacji zatem, gdy stwierdzono, że Spółka posiada trzydzieści siedem niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, organ trafnie nakazał rejestrację tych odbiorników oraz ustalił opłatę za ich używanie. Dokonał przy tym prawidłowego wyliczenia tej opłaty, która stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, pomnożonej przez ilość odbiorników. W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.