VI SA/Wa 5698/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 czerwca 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2023 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej k.p.a.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2 i art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1047 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 645) oraz § 3 ust. 1 pkt 11 i § 5 ust. 1 pkt 3 lit. c) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Z. (Skarżąca) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 27 kwietnia 2021 r. w K. na ul. [...] zatrzymano do kontroli samochód ciężarowy marki [...] nr rej. [...]. Pojazdem kierował Z. S., który wykonywał przewóz drogowy z ładunkiem odpadów w imieniu [...]. Sp. z o.o. Załadowcą przewożonego ładunku była Skarżąca. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z [...] kwietnia 2021 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego samochodu ciężarowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - nacisk podwójnej osi napędowej 27,1 t (z odjęciem 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 9,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 50,5%), - rzeczywista masa całkowita pojazdu 40,40 t (z odjęciem 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 8,4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 26,25 %), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Do kontroli nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej ww. pojazdu zastosowano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C seria III o nr 857646 i 857588. Wagi te legitymowały się świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ww. decyzją z [...] maja 2021 r. nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości 15000 zł – za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak bez zezwolenia kategorii V w pozostałych przypadkach. W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wskazała, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie i nie godziła się na jego powstanie, a do przekroczenia masy całkowitej mogło dojść przez zmieszanie ładunku ziemi z kamieniami, które mogły zawyżyć masę ładunku. Organ naruszył więc art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu powołanej na wstępie zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego przywołał treść przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia i stwierdził, w stanie faktycznym tej sprawy należało wymierzyć Skarżącej karę pieniężną na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy Prawo o ruchu drogowym należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do załącznika nr 1 do ustawy Prawo o ruchu drogowym, jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu: - o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, - o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. Organ odwoławczy podkreślił, że art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, będący podstawą do nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jako przesłankę warunkującą odpowiedzialność wskazuje jego wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia. Z zeznań w charakterze świadka kierowcy Z. S. wynika, iż pojazd po załadunku nie był ważony. Na budowie nie było wagi. Kierowca ponadto zaznaczył, że zwracał uwagę operatowi koparki, że pojazd jest przeładowany. Zgromadzony materiał dowodowy świadczy więc, że Skarżąca miała wpływ na powstanie naruszeń ujawnionych podczas kontroli. Załadowca jest zobligowany do dokonania załadunku pojazdu do dopuszczalnych wartości określonych w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, ewentualnie do wartości określonych w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, mając również na uwadze ograniczenia odnośnie podzielności ładunku. To w gestii m.in. załadowcy jest takie zorganizowanie czynności załadunkowych, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję w całości, wniosła o uchylenie w całości wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji, umorzenie postępowania i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej, jako na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na powstałe naruszenia oraz nie godziła się na nie, przez co nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej; - art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia przez Organ materiału dowodowego w sprawie, na skutek czego Organ dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego polegających na przyjęciu, iż Skarżąca, jako załadowca ładunku, miała wpływ oraz godziła się na naruszenia polegające na przekroczeniu nacisków osi oraz masy całkowitej pojazdu, podczas gdy Skarżąca nie miała jakiegokolwiek wpływu oraz nie godziła się na powstałe naruszenia; - art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę wyjaśnień Z. S. (kierowca wykonujący transport), na skutek której Organ przyjął, że za naruszenia polegające na nieprawidłowym załadunku pojazdu odpowiedzialny jest załadowca, podczas gdy ww. wyjaśnieniom należy odmówić waloru wiarygodności, ze względu na fakt, iż są one nielogiczne oraz niespójne. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Kontrolując wydane w sprawie decyzje na podstawie powyższego kryterium Sąd stwierdził, że są one zgodne z prawem. Nałożono nimi na Skarżącą – załadowcę przewożonego w dniu kontroli towaru – karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej pojazdem nienormatywnym, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V. Nienormatywność kontrolowanego pojazdu (samochodu ciężarowego) została stwierdzona z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych parametrów odnoszących się do nacisku na podwójnej osi napędowej o 9,1 t (tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 50,5 %) oraz rzeczywistej masy całkowitej pojazdu o 8,4 t (tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 26,25 %). Definicja pojazdu nienormatywnego została zawarta w art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem: 1) uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy; 2) przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1; 3) pilotowania przejazdu pojazdu nienormatywnego na warunkach i w sposób określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 64i ust. 2, w tym przez wymaganą liczbę pojazdów wyposażonych i oznakowanych zgodnie z tymi przepisami; 4) zachowania szczególnej ostrożności przez kierującego pojazdem nienormatywnym. Zgodnie zaś z art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl zaś art. 140ab ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, za brak zezwolenia kategorii V ustala się karę pieniężną w wysokości: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15000 zł - w pozostałych przypadkach. Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Dopuszczalne wymiary, masy i naciski osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 11 powołanego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku pojazdu samochodowego o liczbie osi większej niż trzy – 32 tony. Jednocześnie zgodnie z § 3 ust. 6 ww. rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekroczyć maksymalnej masy całkowitej określonej przez producenta. Jak zaś ustaliły organy na podstawie danych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) - dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego pojazdu [...] wynosiła 32000 kg. Na podstawie zaś § 5 ust. 1 pkt 6 lit. c) powołanego rozporządzenia dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi napędowych, przy odległości (d) między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,30 < d < 1,80 lub 2,00) - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze lub koła pojedyncze wyposażone w szerokie opony (typu "Super Single") i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Kontrolowany pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C seria III o wskazanych w decyzji numerach fabrycznych. Miejsce kontroli legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. W ww. zakresie podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego stwierdzonego w toku kontroli i opisane w protokole kontroli. Protokół kontroli, jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Protokół kontroli korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny w wyniku kontroli, ustalony "na gorąco", który później może być trudny do odtworzenia. W utrwalonym orzecznictwie sądowym wskazuje się na istotne znaczenie funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej, który jest wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów kontrolowanego pojazdu. Sąd zauważa, że kierowca nie wskazał żadnych zastrzeżeń co do prawidłowości ważenia pojazdu, potwierdził wyniki pomiarów, zapoznanie z procedurą ważenia oraz przeprowadzenie pomiarów zgodnie z tą procedurą i oświadczył, że nie ma żadnych uwag do przeprowadzonej kontroli (vide protokół kontroli, karta 67 akt administracyjnych). Przesłuchany zaś w charakterze świadka podkreślił, że zwracał uwagę operatowi koparki na to, że pojazd jest przeładowany (vide protokół z przesłuchania świadka, karta 55 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy, brak jest podstaw do kwestionowania wiarygodności protokołu kontroli i ustaleń w nim poczynionych, skoro podczas tej kontroli, czy bezpośrednio po jej zakończeniu, pomimo stosownych pouczeń zawartych w jego treści, żadne konkretne uwagi czy zastrzeżenia, nie zostały przez kierowcę zgłoszone. W konsekwencji stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo i wynika z niepodważonego protokołu kontroli. W świetle cytowanego wyżej art. 2 pkt 35a ustawy Prawo o ruchu drogowym dla uznania pojazdu za nienormatywny wystarczy przekroczenie jednego tylko parametru. W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził przekroczenie dopuszczalnych wartości dwu kontrolowanych parametrów pojazdu o więcej niż 20%. Skoro zaś ostateczne wyniki prawidłowo przeprowadzonej kontroli bezspornie wykazały nienormatywność kontrolowanego pojazdu, to nie można uznać, że błędnie zakwalifikowano sporny przejazd jako przejazd bez zezwolenia kategorii V sankcjonowany karą 15000 zł. Reasumując, Organy prawidłowo przyjęły, że z akt sprawy nie wynika, aby Skarżąca w toku postępowania przedstawiła takie okoliczności, lub dowody, z których wynikałoby, że rzeczywiście dołożyła wszelkiej staranności, wymaganej od podmiotu profesjonalnie zajmującego się załadunkiem towaru, aby nie doszło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów. O braku staranności przy załadunku świadczy nadto okoliczność podkreślona przez przesłuchanego w charakterze świadka kierowcę, że na miejscu załadunku nie było wagi (ww. powołany protokół z przesłuchania świadka). Jak przy tym trafnie podkreślił Organ odwoławczy, niedostosowanie się do zbioru zakazów i nakazów wyrażonych w powołanych przepisach prawa, którymi powinien kierować się m.in. załadowca towaru, aby nie doszło do nienormatywności pojazdu, przesądza o wpływie na powstałe naruszenie, bowiem świadczy o nieprzestrzeganiu tych zasad. Z powyższych względów Sąd stwierdza, że Organy wydając kontrolowane decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym powołanych w skardze przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, to jest art. 140aa ust. 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prawidłowo zastosowały także przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W uzasadnieniach wydanych decyzji zostały wyjaśnione w sposób jasny i przekonujący motywy ich podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i zgodna z prawem. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.