VI SA/Wa 571/06

WyrokWSA w Warszawie2006-10-23

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Marcinkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien rozpoznać zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dyscyplinarnego, które doprowadziło do prawomocnego wydalenia adwokata z zawodu, w kontekście skargi na uchwałę o skreśleniu go z listy adwokatów?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do ponownej oceny ustaleń postępowania dyscyplinarnego, które zakończyło się prawomocnym wydaleniem adwokata z zawodu. Organy samorządu adwokackiego, podejmując decyzję o skreśleniu z listy adwokatów na podstawie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, są związane tym orzeczeniem. Zarzuty dotyczące wadliwości postępowania dyscyplinarnego nie mogą być przedmiotem oceny sądu administracyjnego w postępowaniu o skreślenie z listy adwokatów, a jedynie w postępowaniu dotyczącym samego orzeczenia dyscyplinarnego.
Stan faktyczny
Skarżący, M. B., został prawomocnie wydalony z adwokatury w wyniku postępowania dyscyplinarnego. Na tej podstawie Okręgowa Rada Adwokacka podjęła uchwałę o skreśleniu go z listy adwokatów. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymało tę uchwałę w mocy. M. B. zaskarżył uchwałę, zarzucając wady postępowania dyscyplinarnego, które miały wpływ na treść orzeczeń. Skarżący podniósł również zarzut braku nadania biegu jego odwołaniu od wcześniejszej uchwały o skreśleniu z listy.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2006 r. sprawy ze skargi M. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2005 r. bez numeru w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] listopada 2005 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej działając w oparciu o art. 58 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania M. B. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. dotyczącej skreślenia M. B. z listy adwokatów - utrzymało zaskarżoną uchwałę w mocy. Uchwały obydwu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne: Orzeczeniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2005 r. (sygn. akt [...]), utrzymane zostało w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2003 r. (sygn. akt [...]), na podstawie którego orzeczona została wobec M. B. kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. (sygn. akt [...]), oddalił kasację obrońcy M. B. od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2005 roku jako oczywiście bezzasadną. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu [...] września 2005 r., w oparciu o prawomocne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu z adwokatury, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 8 ustawy – Prawo o adwokaturze podjęła uchwałę o skreśleniu M. B. z listy adwokatów. M. B. wniósł odwołanie od tej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając odwołanie uchwałą z dnia [...] listopada 2005 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu uchwały podkreślono, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż fakt prawomocnego wydalenia M. B. z adwokatury w wyniku postępowania dyscyplinarnego powoduje konieczność skreślenia go z listy adwokatów, natomiast argumenty, na które strona powołała się w odwołaniu, nie mogą skutecznie podważyć zasadności zaskarżonej uchwały. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej wskazało jednocześnie w uzasadnieniu swojej uchwały na dostrzeżoną nieprawidłowość odnośnie nie nadania biegu odwołaniu M. B. od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. skreślającej go z listy adwokatów w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. (sygn. akt [...]), orzekającym wobec niego karę dodatkową zakazu wykonywania zawodu adwokata na okres 2 lat. Organ II instancji stwierdził jednak, że przebieg postępowania dyscyplinarnego i treść zaskarżonej uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. "konsumuje" niejako skutki poprzedniej uchwały z dnia [...] czerwca 2003 r. i dlatego rozpoznanie odwołania skarżącego z dnia [...] lipca 2003 r. na tym etapie postępowania należy uznać za zbędne. W skardze na tę uchwałę wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. B. zarzucił, iż prowadzone w jego sprawie postępowanie dyscyplinarne przed Sądem Dyscyplinarnym Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] dotknięte było obrazą przepisów postępowania co nie tylko mogło, ale miało wpływ na treść zarówno orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego w [...], jak i treść późniejszych uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Skarżący stwierdził, iż w postępowaniu dyscyplinarnym I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania m. in. art. 175 § 1 i § 2 kpk, art. 315 § 2 kpk, art. 316-318 kpk, art. 367 § 1 i § 2 kpk, art. 374 § 1 kpk, art. 386 § 1 kpk oraz art. 390 § 1 kpk, w wyniku czego został on pozbawiony przysługujących mu gwarancji i uprawnień procesowych na każdym etapie postępowania dyscyplinarnego. Zdaniem skarżącego te wady postępowania przeniknęły także do postępowań odwoławczych, tak przed Naczelną Radą Adwokacką, jak i Sądem Najwyższym, co mogło mieć wpływ na treść wydanych orzeczeń. Uchybienia te skutkować więc powinny uchyleniem orzeczeń dyscyplinarnych. Skarżący podkreślił przy tym, iż prawo każdego obywatela do obrony, również w postępowaniu dyscyplinarnym i to we wszystkich jego stadiach ma rangę zasady konstytucyjnej, a ponadto prawo to gwarantuje także art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 14 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatela i Politycznych. Skarżący podniósł ponadto w skardze, iż Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w ogóle nie nadała biegu jego odwołaniu od uchwały z dnia [...] czerwca 2003 r. o skreśleniu go z listy adwokatów polemizując ze stanowiskiem wyrażonym przez Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w uchwale z dnia [...] listopada 2005 r., iż ta nieprawidłowość została "skonsumowana" przebiegiem postępowania dyscyplinarnego i kolejną uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. o skreśleniu go z listy adwokatów. Naczelna Rada Adwokacka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. Skarżący w piśmie procesowym z dnia [...] października 2006 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonej na dzień 23 października 2006 r. z uwagi na kolizję terminów ze sprawami karnymi wyznaczonymi przed Sądem Rejonowym w [...] oraz w celu umożliwienia mu osobistego udziału w rozprawie. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o odroczenie terminu rozprawy z uwagi na fakt, iż skarżący jest tymczasowo aresztowany i przebywa w Areszcie Śledczym w [...], co uniemożliwia aktualnie jego osobisty udział w rozprawie przed sądem administracyjnym . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Badając zaskarżoną uchwałę z punktu widzenia powyższych kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 72 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu z adwokatury. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu w przypadku prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego wydaleniem z adwokatury okręgowa rada adwokacka jest więc zobligowana do podjęcia uchwały o skreśleniu z listy adwokata w stosunku do którego zapadło takie orzeczenie. W stanie faktycznym niniejszej sprawy orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2003 r. (sygn. akt [...]) orzeczona została wobec skarżącego M. B. kara dyscyplinarna wydalenia z adwokatury. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] stycznia 2005 r., a Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. (sygn. akt [...]), oddalił kasację obrońcy skarżącego M. B. od tego orzeczenia jako oczywiście bezzasadną. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] była w tej sytuacji zobligowana, w świetle art. 72 ust. 1 pkt 8 ustawy – Prawo o adwokaturze, do podjęcia uchwały o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów, a Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając odwołanie od tej uchwały nie miało podstaw do zakwestionowania tego rozstrzygnięcia, jako zgodnego z prawem. Należy przy tym podkreślić, iż organy samorządu adwokackiego w postępowaniu o skreślenie skarżącego z listy adwokatów były związane orzeczeniem sądu dyscyplinarnego i nie były uprawnione do ponownej oceny oraz weryfikacji ustaleń postępowania dyscyplinarnego. Zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu oraz w skardze dotyczące przebiegu postępowania dyscyplinarnego nie mogły więc być przedmiotem oceny ani Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, ani Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu nie była też uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o skreśleniu M. B. z listy adwokatów podjęta na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 7 ustawy - Prawo o adwokaturze w związku z orzeczeniem w stosunku do M. B. przez Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] czerwca 2003 r. kary dodatkowej zakazu wykonywania zawodu adwokata przez okres dwóch lat. W postępowaniu tym do chwili obecnej nie został wyczerpany administracyjny tok instancji, gdyż Okręgowa Rada Adwokacka w [...] nie nadała biegu odwołaniu wniesionemu przez M. B. od tej uchwały. Sąd nie podziela stanowiska zaprezentowanego w tej kwestii w uzasadnieniu uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2005 r., że nieprawidłowość ta została "skonsumowana" dalszym przebiegiem postępowania dyscyplinarnego w stosunku do skarżącego oraz kolejną uchwałą Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] września 2005 r. o skreśleniu go z listy adwokatów, a więc rozpoznanie odwołania skarżącego od poprzedniej uchwały o skreśleniu go z listy adwokatów, na obecnym etapie postępowania, jest zbędne. W ocenie Sądu odwołaniu wniesionemu przez skarżącego w tamtej sprawie powinien zostać nadany prawidłowy bieg, natomiast Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając to odwołanie i podejmując rozstrzygnięcie w sprawie powinno wziąć pod uwagę okoliczności, istotne dla tego rozstrzygnięcia, które zaistniały już po wydaniu przez Okręgową Rady Adwokackiej w [...] uchwały z dnia [...] czerwca 2003 r. Podniesione w skardze zarzuty tym zakresie nie podważają jednak ustaleń, na jakich oparte zostało zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2005 r. w przedmiocie skreślenia M. B. z listy adwokatów na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 8 ustawy - Prawo o adwokaturze i nie miały wpływu na prawidłowość tego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło