VI SA/Wa 574/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. spraw ze skarg G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzje Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie zmiany wpisu w rejestrze uprawnionego do wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje z dnia [...] października 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 4800 (cztery tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] stycznia 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej – działając na podstawie art. 225 ust. 3 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm. - dalej p.w.p.), po rozpoznaniu wniosku M. D. o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych decyzjami Urzędu Patentowego z dnia [...] października 2008 r. o wykreśleniu z rejestru wzorów przemysłowych pod numerem Rp-[...] M. G. i A.L. i wpisanie spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w W., następnie wykreśleniu tego wpisu i wpisanie spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w W., wykreśleniu ww. wpisu i wpisanie spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. – uchylił zaskarżone decyzje i odmówił wydania decyzji o zmianie uprawnionego do wzoru przemysłowego Rp-[...]. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. Urząd Patentowy, po rozpatrzeniu zgłoszenia, dokonanego w dniu [...] czerwca 1999 r. udzielił prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. “[...]" na rzecz M. G. i A. L. W dniu [...] grudnia 2008 r. G.Sp. z o.o. z siedzibą w K., reprezentowana przez pełnomocnika – rzecznika patentowego, wystąpiła z wnioskiem o dokonanie kolejno trzech zmian w rejestrze wzorów przemysłowych pod numerem Rp-[...] dotyczących uprawnionego z prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Do wniosku dołączono szereg dokumentów mających uzasadniać żądane zmiany uprawnionego. Urząd Patentowy wniosek uwzględnił wydając w dniu [...] października 2008 r. trzy decyzje; każdą z nich dokonał jedną wnioskowaną zmianę. Decyzje organ doręczył tylko pełnomocnikowi wnioskodawcy. W dniu [...] października 2008 r. do Urzędu Patentowego wpłynęły trzy pisma zatytułowane: "Stanowisko współuprawnionej z prawa z rejestracji pani M.D. - wobec wniosku G.Sp. z o.o. o zmianę uprawnionego" oraz w dniu [...] grudnia 2008 r. trzy pisma, w których M.D. zarzucała organowi brak powiadomienia o toczącym się postępowaniu o zmianę uprawnionego oraz nie doręczenie decyzji o zmianie uprawnionego. Następnie, w dniu [...] grudnia 2008 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] października 2008 r. Wniosek uzupełniła pismem z dnia [...] września 2009 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz wydanie decyzji o odmowie dokonania zmiany uprawnionego w rejestrze. Wskazała, iż M. G. i A. L. dokonali zgłoszenia wzoru przemysłowego już po rozwiązaniu spółki cywilnej, zatem prawo do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie stanowiło majątku wspólnego spółki i nie mogło być przedmiotem dalszych umów. Załączyła kopię postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2000 r. (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia spadku, z którego wynika, iż spadek po zmarłym w dniu [...] października 2000 r. M. G., na podstawie ustawy, nabyli żona zmarłego – M. D.oraz przysposobiona córka – A. H. po ½ części spadku. Wskazała, iż w dacie otwarcia spadku prawo z rejestracji wzoru przemysłowego weszło do masy spadkowej po M.G. Odrębnie, pismami z dnia [...] lutego 2009 r. złożyła wnioski o dokonanie zmiany wpisu w rejestrze uprawnionego poprzez wykreślenie M. G. i wpisanie w jego miejsce spadkobierczyń: M. D. oraz A. H. W uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, opisanych na wstępie, Urząd Patentowy stwierdził, iż M. D. nie uzyskała statusu strony i nie otrzymywała decyzji wydanych w sprawie. Nie będąc świadomy podniesionych przez nią zarzutów nie uzasadniał wydanych decyzji uznając, iż są one zgodne z żądaniem wszystkich stron. Ponadto organ stwierdził, że decyzje są dotknięte wadą merytoryczną, wynikającą z niewystarczającego zbadania stanu faktycznego, która przesądza o ich uchyleniu. Przytaczając daty dokonania zgłoszenia wzoru przemysłowego do rejestracji wskazał, że data zgłoszenia – [...] czerwca 1999 r. jest datą późniejszą niż data oświadczenia zgłaszających o objęciu udziałów w spółce G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. – [...] marca 1999 r. oraz rejestracji podwyższenia kapitału zakładowego tej spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym ([...] czerwca 1999 r.). W konkluzji Urząd Patentowy stwierdził, iż należy uznać, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie wchodził w skład przedsiębiorstwa spółki cywilnej, które zostało wniesione aportem do spółki G.Sp. z o.o. z siedzibą w W. i tym samym nie został przeniesiony na rzecz tej spółki. Mając na uwadze powyższe ustalenia organ uchylił decyzje o dokonaniu zmiany i odmówił dokonania wnioskowanych zmian uprawnionego. Jako strony w decyzji wskazano: A. L., M. D. oraz G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Decyzje te, zostały doręczone trzem pełnomocnikom, nie wskazując, kogo reprezentuje każdy z pełnomocników. W przesłanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest dowodów doręczenia ww. decyzji pełnomocnikom, na żądanie Sądu organ przesłał dowód doręczenia pełnomocnikowi skarżącej – G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. Od powyższych decyzji Urzędu Patentowego RP G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sprawom zostały nadane następujące sygnatury akt: VI SA/Wa 574/11, VI SA/Wa 575/11 i VI SA/Wa 574/11. Skarżąca spółka postawiła zarzuty: - naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. poprzez brak doręczenia jej, jako wnioskodawcy, wniosku o ponowne rozpatrzenie srawy, złożonego przez uczestnika postępowania – M.D. i tym samym pozbawienie jej czynnego udziału w postępowaniu, - naruszenie art. 229 ust. 21 p.w.p. poprzez brak wezwania wnioskodawcy do złożenia dodatkowych materiałów i wyjaśnień, w sytuacji, w której Urząd Patentowy uznał, że złożone dokumenty nie uzasadniają dokonania zmiany, - naruszenie art. 104 k.p.a w zw. z art. 229 ust. 21 i art. 252 p.w.p. poprzez bezpodstawną odmowę wydania decyzji, co do wniosku o zmianę uprawnionego, - naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z art. 261 ust. 1 i art. 252 p.w.p. poprzez podjęcie ustaleń przekraczających zakres kompetencji Urzędu Patentowego, - naruszenie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, w której rozpatrzenie i wydanie decyzji zależało od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd powszechny, - naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a poprzez brak rozpatrzenia twierdzenia wnioskodawcy, zgodnie z którym prawo do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-[...] wchodziło w skład przedsiebiorstwa spółki cywilnej “P." s.c. i brak ustalenia konsekwencji prawnych tej okoliczności, a także poprzez bezpodstawne przyjęcie, że fakt zgłoszenia do rejestracji wzoru przemysłowego Rp-[...] przez A.L. i M. G. po dacie wniesienia przedsiębiorstwa spółki cywilnej “P." aportem do spółki G. Sp. z o.o., przesądza o bezzasadności wniosku o dokonanie zmiany uprawnionego. Skarżąca uzasadniając naruszenie art. 6 i art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a wskazała, iż w sytuacji, gdy Urząd Patentowy uznał, że niezbędnym do wydania rozstrzygnięcia w sprawie jest ustalenie w zakresie składników aportu wniesionego przez A.L. i M.G.do spółki G.Sp. z o.o., winien zawiesić postępowanie z urzędu a nie czynić samodzielne ustalenia, wykraczające poza zakres kognicji Urzędu Patentowego. W odpowiedzi na skargi Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - wniósł o ich oddalenie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wskazał, iż skarżąca była informowana o wszystkich prowadzonych sprawach, w tym sprawy przedmiotowego wzoru przemysłowego, miała możliwość zapoznania się z aktami sprawy oraz złożyła swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] maja 1999 r. Zauważył, iż skarżąca stawiając zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie wykazała, że to uchybienie miało wpływ na wynik sprawy. Nie podzielił naruszenia pozostałych zarzutów informując, iż to sąd powszechny (Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2009 r.) zawiesił swoje postępowanie oczekując na rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego w kwestii podmiotu uprawnionego ze spornych praw. Na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. Sąd - w oparciu o art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270) dalej jako p.p.s.a., zarządził połączenie spraw o sygnaturze: VI SA/Wa 574/11, VI SA/Wa 575/11 i VI SA/Wa 574/11 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz dalszego prowadzenia pod sygnaturą VI SA/Wa 574/11. Na rozprawie pełnomocnik uczestnika postępowania – M. D. wnosił o oddalenie skarg podzielając argumentację Urzędu Patentowego zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej p.p.s.a. Analizując zaskarżone decyzje z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skargi zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z przyczyn podniesionych w skargach. Zaskarżone decyzje zostały wydane w postępowaniu rejestrowym. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek podmiotu, który wnosił o dokonanie zmian wpisu w rejestrze odnośnie uprawnionego z prawa z rejestracji rzeczonego wzoru przemysłowego. W myśl art. 252 p.w.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się, z zastrzeżeniem art. 253, odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższy przepis dotyczy zatem zakresu stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego przez Urząd Patentowy w sprawach nieuregulowanych w ustawie - Prawo własności przemysłowej. Udzielane przez Urząd Patentowy prawa wyłączne podlegają wpisowi do rejestrów prowadzonych przez ten organ (art. 53, art. 98. art. 112, art. 149, art. 195, art. 205 p.w.p.). W ustawie – Prawo własności przemysłowej, przepisy dotyczące rejestrów zawarte są w części: Tytuł V Opłaty, rejestry, dokumenty i ogłoszenia urzędowe Dział II Rejestry i dokumenty (art. 228 – art. 230). Art. 228 p.w.p. wymienia rodzaje prowadzonych przez Urząd Patentowy rejestrów, statuuje zasadę jawności rejestrów, powszechną ich dostępność, domniemanie prawdziwości wpisów w rejestrach oraz domniemanie znajomości treści rejestrów. Sam sposób prowadzenia poszczególnych rejestrów, warunki i tryb dokonywania w nich wpisów określa rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie rejestrów prowadzonych przez Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 91, poz. 564), wydane w wykonaniu delegacji przewidzianej w art. 230 p.w.p. Z kolei art. 229 ustawy odnosi się do wpisów do rejestrów, które są uzależnione od złożenia wniosku, np. wniosku o dokonanie zmiany uprawnionego. Wniosek o dokonanie stosownego wpisu jest zatem pismem wszczynającym postępowanie, które kończy się wydaniem decyzji. Jak wskazano wyżej do postępowania tego, wobec braku odmiennej regulacji w p.w.p., należy zastosować odpowiednio k.p.a. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, iż Urząd Patentowy - po wpływie wniosku wszczynającym postępowanie o dokonanie zmiany wpisu w rejestrze uprawnionego - winien ustalić, stosownie do art. 28 k.p.a., kto jest stroną w tym postępowaniu. Następnie, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., powinien zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie o wszczęciu postępowania. Nie wyręczając organu w tej kwestii, w ocenie Sądu, dotychczasowy uprawniony powinien być uznany za stronę w postępowaniu, które w przypadku uwzględnienia wniosku zakończy się decyzją o wykreśleniu go z rejestru jako uprawnionego. Urząd Patentowy nie ustalił, kto jest stroną w postępowaniu, uznał, iż stroną jest wyłącznie wnioskodawca, tj. podmiot, który wystąpił z inicjatywą dokonania zmiany wpisu uprawnionego. Nie powiadomił o wszczęciu postępowania dotychczasowych uprawnionych wpisanych do rejestru. Bez ustalenia, kto jest stroną w tym postępowaniu, bez powiadomienia ich o wszczęciu postępowania, uwzględnił wniosek o kolejne zmiany uprawnionego wydając zaskarżone decyzje z dnia [...] października 2008 r. Dalsze naruszenia są konsekwencją pierwszego uchybienia. Urząd Patentowy nie powiadomił wnioskodawcy o złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzjami przez podmiot, który dowodził, iż jest stroną, i w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy uchylił wydane decyzje oraz odmówił uwzględnienia złożonych wniosków. Jak zasadnie podnosi skarżąca, brak powiadomienia jej o złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawiło ją czynnego udziału w każdym etapie postępowania, co pozwala postawić organowi zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. z zw. z art. 252 p.w.p. Zaskarżone decyzje organ doręczył trzem podmiotom, w tym pierwotnemu współuprawnionemu z prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Zatem ma rację skarżąca zarzucając organowi, iż organ naruszył art. 131 k.p.a., który zobowiązuje organ do zawiadomienia stron o wniesionym odwołaniu. Skarżąca, będąca wnioskodawcą zmian wpisu w rejestrze nie została powiadomiona o wniesieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. O wniosku dowiedziała się dopiero po otrzymaniu decyzji wydanych w wyniku jego rozpatrzenia. Skarżąca złożyła wniosek o dokonanie trzech kolejnych zmian w rejestrze wzoru przemysłowego, organ w jednej dacie wydał trzy decyzje uwzględniające zmiany uprawnionego. Zgodnie z art. 244 ust. 5 p.w.p. przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja nie podlega wykonaniu. Organ wykonał wszystkie trzy decyzje w jednej dacie. Wprawdzie w aktach administracyjnych przesłanych Sądowi brak jest informacji o dacie dokonania wpisu w rejestrze, ale z odręcznej adnotacji zawartej na piśmie pełnomocnika uczestnika postępowania z dnia [...] grudnia 2008 r. o sporządzenie wypisu z rejestru oraz z pisma z dnia [...] grudnia 2008 r. wynika, iż w dniu 15 grudnia 2008 r., a więc przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy - zmiana wpisu w rejestrze była już dokonana. Sąd zauważa, iż skoro każda następna zmiana uprawnionego wynikała z poprzedniej zmiany, Urząd Patentowy w ewidentny sposób naruszył wspomniany art. 244 ust. 5 p.w.p. Wydając zaskarżone decyzje, organ w podstawie prawnej powołał się na art. 225 ust. 3 p.w.p., który dotyczy możliwości uchylenia decyzji o umorzeniu postępowania po uiszczeniu opłaty za zgłoszenie lub ochronę a więc nie miał on zastosowania w przedmiotowej sprawie. Stanowi to naruszenie art. 107 § 1 k.p.a., wprawdzie naruszenie to nie stanowi samodzielnej przesłanki do uwzględnienia skargi ale obok innych naruszeń Sąd je także zauważa. Ponadto, jak wskazano wyżej, zaskarżone decyzje zostały przesłane trzem pełnomocnikom, nie wskazując, kogo reprezentuje każdy z nich. Skoro jedną ze stron wskazano A. L. winien on otrzymać decyzję bezpośrednio na swój adres zamieszkania (pobytu), pełnomocnictwo (bez daty) udzielone przez niego, wspólnie z M.G. J.W. i M. P. przy dokonywaniu zgłoszenia wzoru przemysłowego, które znajduje się w aktach administracyjnych, w ocenie Sądu, nie upoważniało żadnego z ww. pełnomocników do zastępstwa A.L. w postępowaniu o zmianę uprawnionego. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać m. in. oznaczenie strony. Oznaczenie strony, będącej osobą fizyczną powinno być oznaczone danymi personalnymi wraz z adresem jej zamieszkania (pobytu). W uzasadnieniach decyzji błędnie wskazano, iż skarżąca złożyła wniosek o dokonanie zmian w rejestrze patentowym, ponadto w decyzji o symbolu [...] wskazano, iż sprawa dotyczy wzoru użytkowego. Prowadzenie przez organ 13 spraw z udziałem tych samych podmiotów nakłada na organ dokładności w rozpatrywaniu każdej z nich, bez mylenia różnych przecież kategorii własności przemysłowej. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że przy wydawaniu zaskarżonych decyzji doszło do naruszenia prawa procesowego w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skarg. Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do wskazanych przepisów, ustali w pierwszej kolejności, kto jest stroną w postępowaniu o zmianę uprawnionego z prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, powiadomi każdą ze stron o wszczęciu postępowania mając na względzie również fakt, iż w dacie udzielenia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, tj. w dniu [...] kwietnia 2002 r. nie żył już jeden ze zgłaszających wzór przemysłowy. Po przeprowadzeniu postępowania z udziałem wszystkich ustalonych stron podejmie stosowną decyzję pamiętając, iż ew. wydanie decyzji o odmowie dokonania wpisu w rejestrze, zgodnie z art. 229 ust. 21 p.w.p., musi poprzedzać wezwanie wnioskodawcy postanowieniem do usunięcia braków bądź złożenia wyjaśnień, w terminie, o którym mowa w art. 242 ust. 1, pod rygorem umorzenia postępowania. Mając powyższe na uwadze skargi uznano za zasadne. Dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji. O wstrzymaniu uchylonych decyzji Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2, 3 i 4 p.p.s.a. Koszty postępowania stanowiły uiszczony wpis od skargi w kwocie 3 x po 1.000 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 3 x po 600 zł ustalone na podstawie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. Nr 212, poz. 2076 ze zm.).