VI SA/Wa 576/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego M. T. kwotę 777 zł (słownie: siedemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn. akt VI SA/Wa 576/17 1 UZASADNIENIE Minister Infrastruktury i Budownictwa (w skrócie: "Minister") decyzją z [...] stycznia 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1204, z późn. zm.), dalej: "ustawa o opłatach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. z [...] listopada 2016 r., nr [...], nakazującą M. T. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej: "Przedsiębiorca" lub "Skarżący") rejestrację używanych [...] odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za użytkowanie [...] niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...]zł. Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: [...] lipca 2016 r. w budynku hotelowym Przedsiębiorcy w obecności jego małżonki została przeprowadzona kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W trakcie kontroli ujawniono w lokalu [...] odbiorników telewizyjnych, do których doprowadzony został dekoder DVBT. Stwierdzony okres używania odbiorników w kontrolowanym lokalu wynosi piętnaście lat i został ustalony na podstawie ustnego oświadczenia małżonki Przedsiębiorcy. Protokół kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez osoby kontrolujące oraz małżonkę Przedsiębiorcy. Do protokołu załączono oświadczenie małżonki Przedsiębiorcy, z którego wynika, że [...] sztuk odbiorników telewizyjnych jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajęcia pokoi hotelowych przez gości. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że Przedsiębiorca [...] sierpnia 2004 r. dokonał rejestracji trzech odbiorników telewizyjnych, które następnie [...] lutego 2016 r. wyrejestrował. Natomiast po przeprowadzonej kontroli tj. [...] lipca 2016 r. Przedsiębiorca dokonał rejestracji [...] odbiorników telewizyjnych. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. decyzją z [...] listopada 2016 r. nakazał rejestrację używanych [...]odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie [...]niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...]zł. Pismem z [...] listopada 2016 r. Przedsiębiorca złożył w terminie odwołanie od powyższej decyzji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przywołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2017 r. Minister utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ przedstawił zasady ponoszenia opłat abonamentowych za odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne oraz sankcje za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Minister wyjaśnił, że osoba uczestnicząca w kontroli ma prawo oświadczyć, iż nie posiada wystarczającej wiedzy w przedmiocie kontroli, a skoro małżonka Przedsiębiorcy tego nie uczyniła, organ dał wiarę jej oświadczeniu o posiadaniu i użytkowaniu przez Przedsiębiorcę [...] niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Organ zaznaczył, że analiza treści protokołu kontroli nie wskazywała, że małżonka Przedsiębiorcy nie rozumiała znaczenia składanych oświadczeń. Minister odnotował przy tym, że oświadczenie nie zostało zmienione ani odwołane w toku prowadzonego postępowania. Organ wyjaśnił także, że ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, może nastąpić w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Minister wskazał, że kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego, ale stanowi podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników. Organ wywiódł, że protokół kontroli jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. a jednocześnie nie jest przesłuchaniem świadka, czy też strony, chociaż stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu. Ponadto Minister odnotował, że umowa dzierżawy budynku hotelowego na rzecz D. M i A. M.. (dalej: "Dzierżawca") została zawarta na 10 lat ze skutkiem od [...] lutego 2016 r., a nie jak wskazuje Przedsiębiorca do czerwca/lipca 2016 r. Organ odnotował jednocześnie, że w czasie kontroli małżonka Przedsiębiorcy dysponowała jego pieczątką oraz udzieliła precyzyjnych wyjaśnień również w zakresie miejsca oraz podmiotu kontroli, a także okresu używania stwierdzonych podczas kontroli odbiorników telewizyjnych. Minister wyjaśnił także, że okoliczności sprawy nie budziły wątpliwości, w związku z czym nie było podstaw ani potrzeby poszukiwania dodatkowych dowodów. Organ stwierdził, że zarzuty podniesione w treści odwołania nie znajdują uzasadnienia w materiale sprawy i oświadczeniach Przedsiębiorcy. Zdaniem Ministra w rozpatrywanej sprawie nie zostały przedstawione żadne dowody podważające ustalenia kontroli, a okoliczności faktyczne sprawy nie budzą wątpliwości. Minister wyjaśnił również, ze żaden przepis ustawy o opłatach nie wymaga, aby w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentowania podmiotu kontrolowanego, ani też by dla ważności protokołu niezbędne było jego podpisanie przez osoby wchodzące w skład tego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Podkreślił, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Nie ma przeszkód, aby w kontroli podmiotu brała udział osoba zorientowana w jego funkcjonowaniu, a podpis takiej osoby na protokole kontroli należałoby wówczas uznać za potwierdzający, że brała ona udział w kontroli oraz że nie kwestionuje ustaleń kontroli lub też że zgłasza zastrzeżenia, do których należy odnieść się w toku postępowania. Minister wskazał także, że Przedsiębiorca zgodnie ze swoim oświadczeniem zawartym w odwołaniu dysponował budynkiem, w którym została przeprowadzona kontrola co najmniej od czerwca 2016 r., a w toku kontroli małżonka Przedsiębiorcy dysponowała jego pieczątką, udzieliła precyzyjnych wyjaśnień, które na żadnym etapie postępowania nie zostały zmienione ani odwołane, a dopiero na etapie składania odwołania Przedsiębiorca zakwestionował dokonane ustalenia kontroli. Na powyższe orzeczenie Przedsiębiorca pismem z [...] lutego 2017 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z decyzją poprzedzającą i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1) art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach polegające na błędnej interpretacji pojęcia posiadania odbiornika w sytuacji, w której Skarżący nie był w okresie od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r. w posiadaniu budynku, który wydzierżawił; 2) art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach polegające na błędnej interpretacji i zastosowaniu do Skarżącego bez uwzględnienia jego sytuacji związanej z faktem nieużytkowania obiektu bezpośrednio przed okresem poprzedzającym kontrolę; 3) art. 7 i art. 11 k.p.a. polegające na nieuwzględnieniu faktu, że kontrolowany budynek hotelowy był wydzierżawiony do czerwca/lipca 2016 r. Dzierżawcy i dopuszczeniu się błędu co do podmiotu zobowiązanego; 4) art. 77 § 1 k.p.a. polegające na błędzie w ustaleniach faktycznych i nierozpatrzeniu całego materiału obwodowego w sposób wyczerpujący i całkowity, a w szczególności kwestii związanej ze złożonym oświadczeniem przez małżonkę Skarżącego i faktem umowy dzierżawy całej nieruchomości; 5) art. 28 k.p.a. polegające na błędnym przyjęciu i oparciu decyzji na oświadczeniu małżonki Skarżącego, która nie jest i nie była pełnomocnikiem strony w rozumieniu art. 33 k.p.a.; 6) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewskazaniu i nieuwzględnieniu umowy dzierżawy przy jednoczesnej odmowie uznania jej za wiarygodną i przyjęciu za wiarygodne zeznań małżonki Skarżącego; 7) nierozpatrzeniu i nieuwzględnieniu wniosku strony o zawieszenie postępowania administracyjnego. Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżący podniósł, że jego małżonka nie posiadała wiedzy o ilości odbiorników ani fakcie wydzierżawienia budynku hotelowego. Przedsiębiorca argumentował także, że fakt dysponowania w trakcie kontroli pieczątką Skarżącego przez osobę nieuprawnioną do składania oświadczeń w jego imieniu z uwagi na brak upoważnienia nie może stanowić o tym, iż działa ona w imieniu strony postępowania jako jej pełnomocnik, a oświadczeń składanych przez tę osobę nie można traktować jako składanych przez Skarżącego. Przedsiębiorca zaznaczył, że umową z [...] stycznia 2016 r. wydzierżawił budynek hotelowy na rzecz Dzierżawcy, a wyrejestrowanie odbiorników miało bezpośredni związek z zawartą umową. Zdaniem Skarżącego dzierżawca, będąc we władaniu obiektu, zobowiązany był do uregulowania kwestii związanej z rejestracją spornych odbiorników. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] stycznia 2017 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. z [...] listopada 2016 r. nakazującą rejestrację używanych [...] odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za użytkowanie [...]niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie [...]zł. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", Sąd w zasadzie nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Sąd podziela argumentację prawną przedstawioną przez organy niemniej jednak wobec wątpliwości co do stanu faktycznego nie można uznać, iż ta argumentacja jest zasadna w tym konkretnym przypadku. Sąd administracyjny nie czyni w sprawie własnych ustaleń faktycznoprawnych, a jedynie, kontroluje zaskarżony akt pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Jednak taka merytoryczna kontrola może dojść do skutku w warunkach wyczerpujących istotę zagadnienia ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozpatrujący sprawę oraz odpowiedniego (tj. zgodnego z art. 107 § 3 k.p.a.) uzasadnienia decyzji. Inaczej Sąd uchyla decyzję z powodu naruszenia formalnoprawnych zasad prowadzenia postępowania, gdy mogło to rzutować na wynik sprawy, a Sądowi uniemożliwia prześledzenie przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasad pogłębiania zaufania obywateli do Państwa (art. 8 k.p.a.). Zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Nadto należy zauważyć, że organ administracji, który nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia obowiązkom wynikającym z art. 8 i 11 k.p.a. Z przyczyn podanych wyżej nie można oczekiwać, że zrobi to za niego Sąd, kontrolując zaskarżoną decyzję, sprawuje w myśl powołanych wyżej przepisów, kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych decyzji i nie może zastępować organu w działaniach, do których ten jest ustawowo zobowiązany i uzasadniać zań podjętych rozstrzygnięć. Organ nie odniósł się do twierdzeń strony, w których skarżący twierdził, że nie był w okresie od stycznia 2016 r. do lipca 2016 r. w posiadaniu budynku, który wydzierżawił. Nadto organ winien wykazać, na jakiej podstawie nie uwzględnił sytuacji Skarżącego związanej z faktem nieużytkowania obiektu bezpośrednio przed okresem poprzedzającym kontrolę. Skarżący umową z [...] stycznia 2016 r. wydzierżawił nieruchomość budynkową na rzecz Dzierżawcy [...]. Organ odniósł się do tego faktu ogólnikowo w kontekście całokształtu okoliczności sprawy i innych środków dowodowych. Należy zauważyć, że Skarżący dokonywał opłat przed przekazaniem budynku umową dzierżawy, a wyrejestrowanie odbiorników miało bezpośredni związek z zawartą umową dzierżawy z [...] stycznia 2016 r. Przedmiot umowy, tj. obiekt hotelowy został zgodnie z art. 693 § 1 K.c. wydany Dzierżawcy i organ winien wykazać, z jakich powodów to Skarżący a nie Dzierżawcy powinni ponosić wszelkie koszty związane z obiektem. Organ administracji jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc pod uwagę powyższe organ dokona prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i w zależności od wyników tego postępowania podejmie właściwe rozstrzygnięcia. Wszystkie przytoczone okoliczności świadczą o tym, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c. p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.