VI SA/Wa 58/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę VI SA/Wa 58/07 Uzasadnienie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nałożył na E. S., wykonującego działalność gospodarcza pod nazwą U. w G., kary pieniężne w kwotach: 500 zł za nie wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty, kierujący pojazdem oświadczył, że w dniach 23, 24 i 25 czerwca 2006 r. nie prowadził pojazdu jednakże nie przedstawił stosownego zaświadczenia potwierdzającego tę okoliczność; 400 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu rejestrującego (wykresówki z dnia 14 i 16 czerwca 2006 r. były zapisywane zbyt długo); 100 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny (na wykresówkach z 19/20 czerwca 2006 r. i z 20/21 czerwca 2006 r. stwierdzono skrócenie czasu dziennego odpoczynku i 1 godz. i 20 min); 200 zł za skrócenie dziennego odpoczynku kierowcy za każdą rozpoczętą kolejną godzinę; 100 zł skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godziny; 600 zł za skrócenie czasu odpoczynku za każdą rozpoczętą kolejną godzinę; 150 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 min. do jednej godz.; 1200 zł za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu za każda następną rozpoczętą godzinę; 100 zł za skrócenie dziennego czasu odpoczynku o czas do jednej godz. (ustalenie dokonane na podstawie zapisów na wykresówce z dnia 27 czerwca 2006 r.); 600 zł za skrócenie czasu odpoczynku za każdą rozpoczętą kolejna godz. Łącznie nałożono karę pieniężną w kwocie 3950 zł. Decyzję wydano na podstawie ustaleń kontroli z dnia [...] czerwca 2006 r. Kontroli poddano przewóz wykonywany pojazdem m-ki [...] nr rej. [...] z naczepą m-ki [...] nr rej. [...] kierowanym przez R. B.. Kierujący pojazdem podpisał protokół kontroli nie zgłaszając uwag. Od decyzji E. S. złożył odwołanie wnosząc o jej zmianę. Skarżący przyznał, iż na przedłożonych do kontroli wykresówkach zaistniały pewne naruszenia, jednakże nie pokrywają się z ustalonymi podczas kontroli. Nadto za większość z tych naruszeń, zdaniem skarżącego, w pierwszej kolejności powinien odpowiadać kierowca, a nie przedsiębiorca, zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Skarżący nie zgadzał się z naliczonym przekroczeniem maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu o 6 godz. i 50 min. wskazując na przepisy rozporządzenia Rady EWG nr 3820/85 w związku z przepisami ustawy o transporcie drogowym. Jego zdaniem naliczenie kar za skrócenie czasu odpoczynku i jednocześnie za przekroczenie norm jazdy dziennej jest podwójnym ukaraniem za to samo naruszenie. Niezależnie od powyższych zarzutów skarżący podnosił, iż jest rolnikiem i okazane wykresówki obejmowały również tą działalność, która nie podlega rozporządzeniu Rady EWG nr 3820/85. Natomiast zarzut nie wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty nie był zasadny, bowiem kierowca te dokumenty poosiadał lecz ich nie okazał i w tym zakresie skarżący wnosił o przesłuchanie kierowcy w charakterze świadka. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 i § 2 k.p.a., art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 3, art. 92 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.7, lp. 10.2 a, lp. 10.2 b, lp. 10.4 a, lp. 10.4 b załącznika do ww. ustawy, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L370 z 32 grudnia 1985 r. ze zm.) w związku z art. 29 rozporządzenia WE nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady EWG 3821/85 i WE 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady EWG 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L102/1 z 11 kwietnia 2006 r.), art. 31 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1986 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE nr L370 z 32 grudnia 1985 r. ze zm.), art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1, ust. 2, ust. 7 i art. 9 rozporządzenie Rady EWG 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. WE nr L370 z 1 grudnia 1985 r.), utrzymał zaskarżoną decyzję w części nakładającej kary: za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego: wykresówka zapisywana była za długo, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego a) o czas do jednej godziny, za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego b) za każdą kolejną rozpoczętą godzinę oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części nakładającej kary: za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu o czas powyżej 15 min. do 1 godz., za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu za każdą następną godzinę i w zakresie uchylonym przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, iż kierujący pojazdem podczas kontroli faktycznie nie okazał wymaganych dokumentów, natomiast okoliczności podnoszone w tym zakresie przez skarżącego w odwołaniu nie mogły wpłynąć na zmianę decyzji. To bowiem przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za wykonywaną przez siebie działalność gospodarczą i właściwy dobór pracowników, a nie kierujący pojazdem. Odnośnie zbyt długiego zapisywania wykresówki organ, powołując się na przepisy przytoczone w osnowie decyzji, uznał za prawidłowe ustalenia organu I instancji. Jeżeli chodzi o skrócenie czasu odpoczynku organ odwoławczy, przywołując powołane przepisy oraz po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż kary pieniężne za te naruszenia zostały nałożone prawidłowo. Uchylając zaskarżoną decyzję w zakresie nałożenia kar pieniężnych za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 77 § 1 i nast. k.p.a. E. S. złożył od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie w jakim utrzymywała decyzję organu I instancji w mocy (pkt 1, 2, 3 i 4 decyzji) oraz wnosił o zasądzeni kosztów postępowania. Powołując się na rozporządzenie Rady EWG nr 3821/85 podnosił, iż na okazanych do kontroli wykresówkach znajdowały się między innymi zapisy pochodzące z przewozów dokonywanych w ramach prowadzonego przez skarżącego gospodarstwa rolnego. Przewozów tych dokonywali ci sami kierowcy, którzy kierowali pojazdami w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności transportowej. W związku z tym przewozy wykonywane w ramach działalności rolniczej nie powinny być brane pod uwagę, a skarżący nie został poinformowany przez organ, z naruszeniem art. 9 k.p.a., o konieczności wskazania wykresówek pochodzących z tej działalności. W związku z tym organ administracji powinien, zdaniem skarżącego udowodnić, które z okazanych wykresówek dotyczą działalności transportowej. Nadto skarżący, podobnie jak w odwołaniu, podtrzymywał swoje stanowisko, iż za naruszenie związane z nieprawidłowym działaniem przyrządu kontrolnego i za nie okazanie wymaganych dokumentów odpowiedzialność w pierwszej kolejności powinien ponieść kierujący pojazdem. Skarżący złożył wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka kierującego pojazdem, celem wykazania, iż wyposażył go w wymagane dokumenty, jednakże organ odwoławczy wniosek ten pominął. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutu ukarania przedsiębiorcy, a nie kierującego pojazdem za naruszenia wskazane w skardze, organ stwierdził, iż nie jest w tym przedmiocie ograniczony możliwością wszczęcia postępowania w stosunku do przedsiębiorcy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Organ administracji przeprowadził wnikliwa analizę stanu faktycznego, na podstawie którego stwierdził naruszenie przepisów odnoszących się do czasu pracy kierowcy i wyposażenie kierowcy w odpowiednie dokumenty. W związku z tym, w zakresie w jakim utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania. Uchylając decyzję organu I instancji, w części wskazanej w zaskarżonej decyzji, Głowy Inspektor Transportu Drogowego uzasadnił w sposób nie budzący wątpliwości, iż wystąpiło naruszenie przepisów k.p.a. dające podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego. Jednym z zarzutów skarżącego było naruszenie art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 w związku z art. 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Jako podstawę tych zarzutów skarżący wskazał prowadzenie, poza działalnością transportową, gospodarstwa rolnego. Na potrzeby tego gospodarstwa również wykonywał przewozy posiadanymi pojazdami, którymi kierowali ci sami kierowcy, którzy jeździli w usługach transportowych. Stosownie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85. Natomiast Państwa Członkowskie mogą wyłączyć pojazdy wymienione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 z zakresu stosowania niniejszego rozporządzenia, po powiadomieniu o tym Komisji (art. 3 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85). Wyłączenie, o którym mowa w art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 nie dotyczy działalności wykonywanej przez skarżącego, zatem przepis ten nie mógł być podstawą do zwolnienia się z obowiązków dotyczących czasu pracy kierowców. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt. 13 ww. rozporządzenia ma ono zastosowania do przewozów dokonywanych pojazdami używanymi do odbioru mleka w gospodarstwach rolnych lub odwożące do tych gospodarstw pojemniki na mleko bądź produkty mleczne przeznaczone do karmienia bydła. Pozostałe zwolnienia z tego przepisu nie dotyczą skarżącego. Jeżeli chodzi o zwolnienia wykazane w art. 13 ust. 1 lit. b-k rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 to jedynie mogłyby mieć w stosunku do skarżącego zwolnienia wykazane pod literami c-d, jednakże z tym zastrzeżeniem, że przepis ten uzależnia odstępstwo od przepisów rozporządzenia od decyzji właściwych organów Państwa. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, iż skarżący, powołując się na wskazane przepisy, nie wykazał czy i ewentualnie które wykresówki dotyczyły przewozów w prowadzonej działalności rolniczej. Stwierdzenie, że to organ miał obowiązek dokonać takiego ustalenia jest niezasadne. Organ przeprowadzał kontrolę wykonywanego transportu drogowego, a nie przewozu wykonywanego przez rolnika i wykresówki mu okazane miał prawo uznać za wykresówki dotyczące działalności transportowej, gdyż w żadnym innym celu nie byłyby zapisywane. Skoro bowiem, w przekonaniu skarżącego, nie musiał posiadać wykresówek z przewozów wykonywanych jako rolnik, to takich wykresówek nie okazałby, gdyż nie miałby ich. Zatem te z nich, które były kontrolowane dotyczyły przewozów transportowych i wykazały naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy. Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym (j. t. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa - kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów o czasie pracy kierowców, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 ustawy). Zgodnie z lp. 10.2 i lp. 11.2 nałożono na skarżącego kary pieniężne za zbyt długie zapisywanie wykresówki oraz za skrócenie dziennego odpoczynku kierowcy o czas do jednej godziny i za każdą kolejną rozpoczętą godzinę. Nie można więc zgodzić się z zarzutem skarżącego, że został ukarany kilkakrotnie za to samo naruszenie, gdyż naruszenia te wymienione przepisy wyodrębniają i oddzielnie sankcjonują. Zdaniem przedsiębiorcy karę za brak dokumentu potwierdzającego nie prowadzenie pojazdu przez kierującego w dniach 23 – 25 czerwca 2006 r., powinien ponieść wyłącznie kierowca. Skarżący uzasadniał swoje stanowisko treścią art. 92a ust. 1 pkt 1 ustawy. W przypadku gdy podczas kontroli drogowej zostaną stwierdzone naruszenia obowiązku posiadania w pojeździe wymaganych dokumentów, o których mowa w art. 87, kierowca pojazdu samochodowego realizujący przewóz drogowy podlega karze grzywny. Należy w tym miejscu stwierdzić, iż kierowca może okazać dokument jeżeli go posiada, a może być w jego posiadaniu jedynie wówczas gdy przedsiębiorca, spełniając obowiązek z art. 87 ust. 3 ustawy, w taki dokument go wyposaży. Kierujący pojazdem oświadczył podczas kontroli, że wymaganego dokumentu nie posiada, tym samym nie mógł go okazać. Organ kontrolujący nie mógł ukarać kierowcy za brak tego dokumentu z tego powodu, iż zgodnie z art. 92a ust. 2 ustawy orzekanie w takim przypadku następuje w trybie określonym w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia, a nie w ustawie o transporcie drogowym. Jednakże stosownie do art. 92a ust. 3 ustawy organ administracji nie był pozbawiony możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorcy. Zdaniem skarżącego zachodziła potrzeba przesłuchania w postępowaniu administracyjnym kierującego pojazdem na okoliczność wyposażenia go w wymagane dokumenty (wykresówki). Wymaga więc ponownego podkreślenia, iż kierujący pojazdem w czasie kontroli złożył stosowne oświadczenie o tym, że w dniach 23, 24 i 25 czerwca 2006 r. nie prowadził pojazdu, jednakże nie posiadał właściwego dokumentu wystawionego przez przedsiębiorcę potwierdzającego tę okoliczność. Kierowca pod protokółem złożył oświadczenie stwierdzając, iż "po zapoznaniu się z treścią protokółu potwierdza informacje w nim zawarte" oraz podpisał się. Skarżący po zapoznaniu się z treścią protokółu, który został mu doręczony w dniu [...] lipca 2006 r. łącznie z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, miał możliwość przedłożenia stosownego zaświadczenia potwierdzającego nie prowadzenie pojazdu przez kierowcę w dniach wskazanych w decyzji. Jednakże dokumentu tego nie przedłożył ani przed wydaniem decyzji przez organ I instancji ani w odwołaniu. Zatem zarzut naruszenia przepisów postępowania przez organ administracji w tym zakresie nie można było uznać za trafny. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 1 ustawy kierowca powinien posiadać ten dokument w chwili kontroli. Stosownie natomiast do art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879) zaświadczenie to pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Przesłuchanie więc kierowcy na okoliczność czy miał wymagany dokument i ewentualnie dlaczego nie okazał go do kontroli nie miałoby istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.