VI SA/Wa 58/13

WyrokWSA w Warszawie2013-06-03

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Zdzisław Romanowski, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo nałożył karę pieniężną za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, jeśli skarżący przedstawił nowe dowody dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, które mogłyby wpłynąć na ustalenie obowiązku uiszczenia opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że nowe dowody przedstawione przez skarżącego w toku postępowania sądowego (dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu) mogły mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Ujawnienie tych dowodów stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd nie dokonał własnych ustaleń faktycznych, lecz wskazał na konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania przez organ w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Kontroler Transportu Drogowego zatrzymał pojazd kierowany przez P. B., którego dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała 3.5 tony. Ustalono, że pojazd nie był wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, a przejazd odbył się po płatnym odcinku drogi. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną. Skarżący kwestionował wysokość kary i obowiązek jej uiszczenia, podnosząc m.in. brak świadomości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej. W toku postępowania sądowego przedstawił nowe dowody (zaświadczenie producenta i sprostowany dowód rejestracyjny) wskazujące, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosiła 2700 kg, a nie 2800 kg, co oznaczałoby brak obowiązku uiszczenia opłaty.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. Stwierdzono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. B. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] sierpnia 2012 roku na drodze ekspresowej [...] pomiędzy [...] ([...]) a [...] o godzinie 950 kontroler Transportu Drogowego zatrzymał do kontroli mobilnej samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...] wraz z przyczepą lekką marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował P. B. (dalej też jako skarżący). Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3.5 tony. W toku kontroli ustalono, że pojazd nie jest wyposażony w urządzenie współpracujące z systemem poboru opłaty elektronicznej. Odcinek drogi ekspresowej [...] jest wskazany w załączniku nr 1 pkt. 7 lit. b) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. W protokole kontroli wskazano także na ujawnienie, w drodze sprawdzenia w systemie centralnym, trzech innych przejazdów dokonanych przez skarżącego ww. zespołem pojazdów po płatnych odcinkach dróg krajowych (droga ekspresowa [...], droga krajowa nr [...] i droga krajowa nr [...]). Przejazd drogą ekspresową [...] został objęty odrębnym postępowaniem. Na podstawie powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości trzech tysięcy złotych. Podstawę prawną wydania decyzji stanowił art. 13k ust. 4 i art. 131 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 z późn. zm., dalej też jako “udp") oraz art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej też jako “kpa"). W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, z późn. zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Organ podkreślił, że odcinek drogi, na którym miał miejsce przejazd, jest wskazany w załączniku nr 1 pkt 7 lit. b) do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, zaś dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów, zgodnie z wpisami dokonanymi w dowodach rejestracyjnych wynosi 3 550 kg. Organ podniósł, że przedmiotowy pojazd, poruszając po w/w odcinku drogi ekspresowej, nie posiadał urządzenia elektronicznego służącego do pobierania opłat elektronicznych za przejazd po drogach krajowych. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podkreślił, że wykonywał kurs z [...] do miejscowości [...] na rzecz P.H.U. [...]. Oświadczył, że nie wiedział o obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd prowadzonym przez niego po raz pierwszy zespołem pojazdów. Nie został także pouczony o takim obowiązku przez zlecającego przewóz i nie był świadomy przekroczenia o 50 kg dopuszczalnej masy całkowitej prowadzonego przez niego zespołu pojazdów. Zaznaczył, że wykonywał jeden kurs z [...] do miejscowości [...] i z powrotem, a wymienione w decyzjach odcinki dróg przejechał w czasie tego jednego przejazdu. Podniósł przy tym, że z analizy przepisów wskazanych w otrzymanych decyzjach wynika, że kara pieniężna jest wymierzana za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty. Ustawodawca, jego zdaniem, nie wprowadza zatem kary za przejazd odcinka drogi krajowej. Zatem bezprawnie nałożono na niego kary za przejazd po każdym odcinku drogi krajowej, mnożąc wysokość kary przez ilość odcinków dróg czy bramownic, przez które przejechał, przekraczając nieznacznie, bo tylko o 50 kg dopuszczalną masę całkowitą prowadzonego zespołu pojazdów. Skarżący nie zgodził się nadto ze sposobem przeprowadzonej na drodze kontroli. Nadmienił, że podczas jednej kontroli trwającej jedną godzinę otrzymał od kontrolujących protokół kontroli, zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z informacją o możliwości składania wyjaśnień, zapoznania się z aktami sprawy, zgłaszania żądań oraz decyzje o nałożeniu kar pieniężnych. Do dnia [...] sierpnia 2012 r. odbywał staż w P.H.U. [...], jednak nie przedłużono mu umowy. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz nałożył w oparciu o kontrolę drogową na skarżącego karę pieniężną w wysokości trzech tysięcy złotych za przejazd płatną drogą ekspresową [...] na odcinku [...] ([...]) - [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. bez uiszczenia opłaty elektronicznej. W uzasadnieniu organ podkreślił, że w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. stwierdzono cztery incydenty polegające na nieuiszczeniu wymaganej opłaty elektronicznej za cztery przejazdy pojazdem o nr rej. [...] wraz z przyczepą o nr rej. [...]. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika natomiast w sposób jednoznaczny, iż nałożona na jej mocy kara pieniężna w wysokości 3 000 zł została wymierzona za przejazd w dniu [...] sierpnia 2012 r. po drodze ekspresowej [...] bez uiszczenia wymaganej opłaty. W decyzji jedynie ogólnie stwierdzono, że kara pieniężna w wysokości 3.000 zł został nałożona za przejazd bez opłaty. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją w sposób jednoznaczny wskazano, że postępowanie to dotyczy przejazdu w dniu [...] sierpnia 2012 r. po drodze ekspresowej [...] na odcinku [...] ([...]) - [...]. W ocenie organu nie tylko z zawiadomienia o wszczęciu postępowania, ale przede wszystkim z decyzji nakładającej karę powinno w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości wynikać, jakiego przejazdu i incydentu dotyczy nałożona kara. Tym bardziej jest to celowe, że na skarżącego nałożono cztery kary za cztery różne incydenty. W świetle powyższego zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji jako niedostatecznie jasnej i budzącej wątpliwości co do treści. Jednocześnie organ podkreślił, że wobec niewątpliwego w jego ocenie naruszenia przez skarżącego art. 13 ust. 1 pkt 3 udp podczas wykonywania przejazdu w dniu [...] sierpnia 2012 r. po drodze ekspresowej [...], za to naruszenie na podstawie art. 13k ust. 1 pkt 1 udp należało wymierzyć karę pieniężną w wysokości 3 000 zł. Ocenił, że z materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kierowany przez skarżącego pojazd marki [...] typ [...]wraz z przyczepą marki [...] nr rej. [...] o DMC 3550 kg wjechał na płatny odcinek drogi ekspresowej nr [...] na odcinku [...] ([...]) - [...] w dniu [...] sierpnia 2012 roku. Powyższa droga, po której poruszał się ww. zespół pojazdów jest wymieniona w załączniku nr 1 pkt 7 lit. b do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera sic opłatę elektroniczną (Dz. U z 2011 r., nr 80. poz. 433). Stosownie do treści art. 13 k ust. 1 pkt 1 udp, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną: bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 zł. Zatem ustawodawca jednoznacznie wskazał, że na kierującego pojazdem bez uiszczenia opłaty elektronicznej nakłada się karę pieniężną za przejazd, a nie ulega wątpliwości, iż kierującym był skarżący. Odnosząc się do argumentu skarżącego, że nie był on świadomy przekroczenia o 50 kg DMC przez prowadzony przez niego zespół pojazdów, organ wskazał, że z treści art. 13 ust. 1 pkt 3 udp jasno wynika, że obowiązek uiszczania opłaty elektronicznej dotyczy pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3, 5 tony. Przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej (DMC) zespołu pojazdów sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy. W niniejszej sprawie skarżący poruszał się zespołem pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej 3550 kg (samochód o DMC równej 2800 kg i przyczepa o DMC równej 750 kg). Zatem kierujący podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drodze ekspresowej [...] zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 pkt 3 udp. Nie miał znaczenia fakt, że DMC zespołu pojazdów przekraczała tylko o 50 kg granicę 3 500 kg. Z woli ustawodawcy postanowiono, że kierujący każdym zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3 500 kg, poruszający się po drodze płatnej ma obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej za dany przejazd, ma obowiązek znać podstawowy zakres przepisów dotyczących dróg publicznych. Brak wiedzy, czy świadomości w zakresie obowiązującej w Polsce kategorii dróg publicznych, czy też ponoszenia opłat elektronicznych nie może być usprawiedliwieniem dla naruszania przepisów. Obowiązek w zakresie ponoszenia opłat elektronicznych został ustalony w ustawie z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustawy. Przepisy ustanawiające ten obowiązek weszły w życie z dniem 1 lipca 2011 r. Ustawodawca przewidział zatem ponad trzyletni okres vacatio legis, co oznacza, że skarżący miał wystarczająco czasu na zaznajomienie się z nowymi rozwiązaniami prawnymi. Organ nie podzielił także zarzutu o bezprawnym czterokrotnym nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej za przejazdy po każdym odcinku drogi krajowej. Powołał się na art. 13k ust. 1 pkt 1 udp, zgodnie z którym karę pieniężną wymierza się za każdy przejazd bez uiszczenia wymaganej opłaty, a więc za przejazd po drodze płatnej bez uiszczenia opłaty. Na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 roku nr [...] skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisów postępowania poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, - przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 1 pkt 3 udp, poprzez przyjęcie, że w przypadku pojazdu prowadzonego przez skarżącego był obowiązek do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z powyższym skarżący wniósł o: - uchylenie w całości wyżej opisanej decyzji i umorzenie postępowania; - zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisowych; - wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu przyznał, że istotnie prowadził po drodze krajowej samochód [...] nie uiszczając przy tym opłaty za przejazd, jednakże w toku postępowania oświadczył, iż nie był świadomy przekroczenia 3,5 tony ładowności pojazdu. Nie był to tego typu pojazd, a skarżący prowadził ten pojazd po raz pierwszy. Powołał się przy tym na fakt, że w dniu [...] listopada 2012 roku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], przedstawiciel producenta samochodów marki [...], wydał zaświadczenie, z treści którego wynika, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu marki [...] model [...] o fabrycznym numerze identyfikacyjnym [...] wynosi 2700 kg. Opisany w zaświadczeniu pojazd to [...] o numerze rejestracyjnym [...] prowadzony przez skarżącego. Treść wydanego zaświadczenia potwierdza, że założony przez skarżącego brak konieczności wniesienia opłaty był zasadny. Skarżący załączył do skargi kopię zaświadczenia ww. z dnia [...] listopada 2012 roku wystawionego przez [...] Sp. z o.o. - Dział Homologacji i Identyfikacji, z którego wynika, że technicznie dopuszczalne obciążenie osi wynosi oś 1 - 1420 kg, oś 2 - 1330 kg. w związku z powyższym w ocenie wydającego zaświadczenie dopuszczalna masa całkowita pojazdu wnosi 2700 kg. Skarżący podkreślił, że na etapie wniesienia skargi trwały czynności zmierzające do sprostowania treści dowodu rejestracyjnego w zakresie masy całkowitej pojazdu. W tym stanie rzeczy za błędne uznał przyjęcie przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, że był on obowiązany na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 3 udp do uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Skoro skarżącemu nie można przypisać odpowiedzialności za brak opłaty, nie ma też podstaw do nałożenia kary pieniężnej, a wydana decyzja winna być uchylona a wszczęte postępowanie umorzone. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do przedstawionego zaświadczenia wystawionego przez spółkę "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zaznaczył, że wszelkie informacje odnoszą się do stanu, w jakim pojazd opuścił zakład produkcyjny i nie uwzględniają zmian kompletacji pojazdu w czasie jego eksploatacji, które nie zostały odnotowane w komputerowej bazie danych producenta o samochodach wyprodukowanych. O wydanie w/w dokumentu lub dokumentów może ubiegać się jedynie właściciel pojazdu w Rzeczypospolitej Polskiej (osoba fizyczna / firma) lub (osoba fizyczna / firma) przez niego upoważniona. Podczas kontroli w dniu [...] sierpnia 2012 roku skarżący okazał dowód rejestracyjny wydany przez Starostę [...] w dniu [...] listopada 2011 roku. Zarówno podczas kontroli drogowej jaki i na etapie ponownego rozpoznania spawy skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń. Zapoznał się z protokołem kontroli i podpisał go nie wnosząc uwag. W toku postępowania sądowoadministracyjnego, przy piśmie z [...] stycznia 2013 r. organ nadesłał złożony do niego wniosek strony o wznowienie postępowania we wszystkich czterech postępowaniach zakończonych wydaniem decyzji nakładających kary po 3000 zł w każdej ze spraw, ze wskazaniem, że po wydaniu tych decyzji okazało się, ze treść dowodu rejestracyjnego nie odpowiada rzeczywistości. Jego zdaniem potwierdza to zaświadczenie [...] Sp. z o.o. z/s w [...] jaki i załączona do wniosku kopia dowodu rejestracyjnego kontrolowanego pojazdu [...], wystawionego przez Starostę [...], w którym dopuszczalną masę całkowitą oznaczono (rubryka F1) na 2 700 kg. Na rozprawie przed Sądem skarżący popierał skargę i okazał sprostowany dowód rejestracyjny kontrolowanego samochodu, którego DMC wynosi 2700 kg, a nie 2800 kg oraz cztery postanowienia organu odmawiające wznowienia postępowania na tej podstawie, że postępowanie nadzwyczajne nie może konkurować z postępowaniem sadowoadministracyjnym - m.in. w sprawie objętej niniejszą skargą. Pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi podnosił, że w dacie zdarzenia DMC pojazdu wynosił 2800 kg, a nadto, że istnieje możliwość zmiany DMC poprzez wymontowanie części wyposażenia pojazdu, bowiem skarżący nie przedstawił decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy czym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W myśl art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 ust. 5) k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Z redakcji zacytowanego art. 145 § 1 pkt 1b p.p.s.a. wynika, że tzw. podstawa wznowieniowa jest odrębną, od naruszenia prawa materialnego i innego naruszenia przepisów postępowania, przesłanką do uchylenia zaskarżonego aktu i - tak jak naruszenie prawa materialnego, jak też inne naruszenie przepisów postępowania - uwzględniana jest przez sąd administracyjny z urzędu. Sąd administracyjny zobowiązany jest bowiem z urzędu dokonać kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, w kontekście wszystkich obowiązujących przepisów prawa. Podkreślić przy tym należy, że w myśl art. 145 p.p.s.a., w przypadku naruszenia przez organ prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, Sąd administracyjny zobligowany jest do uchylenia zaskarżonego aktu bez konieczności dokonywania oceny, czy stwierdzone uchybienie miało i ewentualnie jaki wpływ na wynik postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści tego przepisu, dokonanie takiej oceny jest konieczne jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.), czy też w wypadku naruszenia innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a.). Jak wskazano w wyroku NSA z dnia 10 października 2007 r., sygn. II OSK 2002/06 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) uchylenie przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy p.p.s.a. w związku ze stwierdzeniem naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wiążące się z ujawnieniem nowych dowodów, musi być poprzedzone oceną przydatności dowodu przedstawionego przez stronę dla potrzeb prowadzonego przez organ odwoławczy postępowania po uchyleniu decyzji przez sąd. Powyższe oznacza, że sąd zobligowany jest do dokonania wstępnej oceny przydatności takich nowych dowodów dla rozpoznawanej sprawy. W tym miejscu należy stwierdzić, że organ przyjął, na podstawie zapisów dowodów rejestracyjnych okazanych w dniu kontroli, iż dopuszczalna masa całkowita zespołu pojazdów składającego się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy, wynosi 3 550 kg. Dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosiła bowiem 2800 kg a przyczepy 750 kg. Z kolei w myśl art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, jeżeli łączna dopuszczalna masa całkowita pojazdu samochodowego oraz przyczepy przekroczy 3 500 kg. Tymczasem, w toku postępowania sądowego skarżący przedłożył zarówno kopię dowodu rejestracyjnego wystawionego przez Starostę [...] dotyczącego kontrolowanego pojazdu, w którym dopuszczalną masę całkowitą oznaczono na 2 700 kg, jak też kopię zaświadczenia wystawionego przez [...] Sp. z o.o. z którego również wynika, iż dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosi 2700 kg. Skoro w takiej sytuacji łączna dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie przekraczałaby progu 3 500 kg to, zdaniem Sądu, niewątpliwym jest, że przedstawione na etapie postępowania sądowego nowe dowody mogą mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wobec tego, że kwestia ta nie była wcześniej przez skarżącego podnoszona, organ ustosunkował się do niej dopiero w odpowiedzi na skargę. Jednakże biorąc pod uwagę fakt, że odpowiedź na skargę nie jest integralną częścią decyzji, nie ma to w sprawie znaczenia. Okoliczność dotycząca właściwego i prawidłowego oznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, musi być ustalona jednoznacznie w toku ponownego postępowania, gdyż będzie decydowała o możliwości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej. Oznacza to, że dowody z dokumentów w postaci dowodów rejestracyjnych pojazdu samochodowego i przyczepy nie mogą budzić żadnych wątpliwości. Przed pełnym i wyczerpującym ustaleniem tych okoliczności nie można przesądzić wyniku postępowania. Także Sąd niniejszym wyrokiem nie przesądza wyniku ostatecznego rozstrzygnięcia tej kwestii, gdyż nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy i nie dokonuje własnych ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Należą one bowiem do wyłącznej kompetencji organu. Sąd może jedynie zbadać, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ odpowiadają prawu, w tym, czy zostały poczynione zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że podstawą orzekania Sądu jest materiał dowodowy zgromadzony i oceniony przez organ administracji w wyniku toczącego się przed nim postępowania. Dlatego też dopiero ustalenia dowodowe we wskazanym przedmiocie pozwolą na pełne wyjaśnienie sprawy w myśl zasad zawartych w art. 7, 77 oraz 107 § 1 k.p.a. oraz w szczególności w art. 8 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracyjnych. Z zasady wyrażonej w tym przepisie wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Ponadto, w ocenie Sądu spełnienie normy wynikającej z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę. Wobec tego, że w sprawie ujawnione zostały nowe dowody, które nie były znane wcześniej organowi orzekającemu, a są to dowody, które mogą mieć dla sprawy istotne znaczenie, Sąd stwierdził, że ich ujawnienie byłoby podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powyższego Sąd działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 roku. Uchylenie obu decyzji spowodowane jest koniecznością zabezpieczenia skarżącemu prawa do rozstrzygnięcia sprawy w obu instancjach, zgodnie z wymogiem art. 15 kpa. O wstrzymaniu wykonania obu ww. decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzając zwrot uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło