VI SA/Wa 5809/23
WyrokWSA w Warszawie2024-03-21
Skład orzekający: Honorata Łopianowska, Grażyna Śliwińska, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości sprzeciwiająca się wpisowi na listę adwokatów może być wydana na podstawie niepełnego materiału dowodowego i jednostronnej oceny nieskazitelności charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Sprawiedliwości sprzeciwiająca się wpisowi na listę adwokatów została wydana z naruszeniem przepisów o prawidłowej ocenie materiału dowodowego oraz zasadzie wszechstronności i rzetelności postępowania. Organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności dotyczących charakteru i zachowania skarżącej, ograniczając się do wybranych zdarzeń, co stanowiło istotną wadę decyzji i uzasadniało jej uchylenie.Stan faktyczny
Skarżąca K. P. złożyła wniosek o wpis na listę adwokatów na podstawie przepisów Prawa o adwokaturze. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pozytywnie rozpatrzyła wniosek i dokonała wpisu. Minister Sprawiedliwości sprzeciwił się temu wpisowi, wskazując na karę porządkową upomnienia wymierzoną skarżącej za przewinienia służbowe oraz toczące się postępowanie sądowe przeciwko niej. Skarżąca zarzuciła decyzji naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa o adwokaturze, w tym niepełną ocenę materiału dowodowego i brak możliwości wypowiedzenia się co do dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości i zasądził od Ministra na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorata Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącej K. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi K. P. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2023 r. znak [...], którą Minister sprzeciwił się wpisowi K. P. na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. dokonanemu na mocy uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. Pkt 6. Poz. 9. z dnia [...] sierpnia 2023 r.
Podstawę prawną decyzji stanowił art. 104 i art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775) w zw. z art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1184), dalej "ustawa" lub "Prawo o adwokaturze".
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu 12 czerwca 2023 r. Strona zwróciła się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z wnioskiem o wpis na listę adwokatów na postawie art. 65 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy.
Na posiedzeniu w dniu [...] sierpnia 2023 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W., uznała, że powyższy wniosek zasługuje na uwzględnienie i wpisała Skarżącą na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W. przyjmując za podstawę wpisu art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy.
W treści uchwały odniesiono się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, stwierdzając, że wykazano ponad trzyletni okres zajmowania stanowisk lub wykonywania czynności, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 ustawy, w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku, i brak danych, które prowadziłyby do stwierdzenia niespełnienia wymagań przewidzianych w art. 65 pkt 1 ustawy.
Uchwałę z aktami doręczono Ministrowi Sprawiedliwości w dniu 4 sierpnia 2023 r.
W toku postępowania Minister Sprawiedliwości ustalił, że akta osobowe Skarżącej zostały przekazane do Sądu Rejonowego [...] w dniu 29 marca 2023 r. w odpowiedzi na pozew złożony przez K. P. przeciwko Prokuraturze Rejonowej [...] w W. o uznanie za bezskuteczne zwolnienie ze stanowiska asesora oraz iż w maju 2022 r. Skarżąca została prawomocnie ukarana karą porządkową upomnienia (sygn. [...]). Jak ustalono, decyzją Prokuratora Okręgowego w W. z dnia [...] maja 2023 r., po przeprowadzeniu postępowania służbowego w zakresie zarzutów podnoszonych przez Skarżącego oraz w zakresie stwierdzonej przez Sąd Okręgowy w W. przewlekłości postępowania stwierdzono, iż asesor K. P. pozostając referentem postępowania [...] dopuściła się:
- oczywistej i rażącej obrazy przepisów - art. 463 § 1 ustawy Kodeks postępowania karnego (dalej: "k.p.k.") w zw. z art. 465 § 1 k.p.k., polegającej na tym, że nie uwzględniając wniesionego przez pokrzywdzonego zażalenia na postanowienie z dnia 31 grudnia 2020 r. o zawieszeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, które to zażalenie asesor otrzymała w dniu 20 stycznia 2021 r., przekazała je wraz z aktami sprawy właściwemu sądowi do rozpoznania w dniu 21 stycznia 2022 r., a więc po upływie roku od dnia otrzymania, czym – biorąc także pod uwagę fakt, że nadanie biegu wskazanemu dokumentowi nastąpiło dopiero po interwencji podjętej w związku ze złożoną przez pokrzywdzonego skargą do Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego, asesor uchybiła godności sprawowanego urzędu,
- oczywistej i rażącej obrazy przepisów - art. 7 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki oraz § 350 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 kwietnia 2016 r. "Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury" polegającej na tym, że złożoną w postępowaniu [...] skargę pokrzywdzonego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, która to skarga została przekazana asesor jako referentowi sprawy w dniu 14 września 2021 r., przekazała do właściwego sądu celem rozpoznania w dniu 21 stycznia 2022 r., a więc po upływie 4 miesięcy i 7 dni, czym – biorąc także pod uwagę fakt, że nadanie biegu wskazanemu dokumentowi nastąpiło dopiero po interwencji podjętej w związku ze złożoną przez pokrzywdzonego skargą do Rzecznika Dyscyplinarnego Prokuratora Generalnego, asesor uchybiła godności sprawowanego urzędu. Uznając przedmiotowe za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, działając na podstawie art. 149 § 1 ustawy – Prawo o prokuraturze wymierzono asesor karę porządkową upomnienia.
Nadto, ustalono w Sądzie Rejonowym [...], że w sprawie z powództwa K. P. przeciwko Prokuraturze Rejonowej [...] w W. o uznanie za bezskuteczne zwolnienie ze stanowiska asesora nadano bieg pod sygn. [...] i wyznaczono kolejne terminy rozpraw.
W ocenie Ministra Sprawiedliwości (dalej także "Minister", "organ") K. P. nie spełnia przesłanki, o jakiej mowa w art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze, tj. nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata. Sprawowana dotychczas przez wnioskującą o wpis funkcja asesora prokuratorskiego wymagała podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości czynności z urzędu, na postawie których ustalono, że w maju 2022 r. Skarżąca została prawomocnie ukarana karą porządkową upomnienia (sygn. [...]) oraz, że przed Sądem Rejonowym [...], toczy się postępowanie z powództwa Skarżącej przeciwko Prokuraturze Rejonowej [...] w W. o uznanie za bezskuteczne zwolnienie ze stanowiska asesora.
Strona, wnioskując o wpis, nie poinformowała organu wpisowego o powyższych okolicznościach. Takie zachowanie wskazuje na zamiar zatajenia, a przynajmniej przemilczenia faktów i okoliczności istotnych z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy, a tym samym podważa wiarygodność, uczciwość i prawdomówność kandydata na adwokata, który stosownie do wymienionego przepisu, powinien wykazać się nieskazitelnym charakterem i swym dotychczasowym zachowaniem dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata.
Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy Minister Sprawiedliwości stwierdził, że Stronie została prawomocnie wymierzona kara porządkowa upomnienia za rażącą zwłokę w przekazaniu zażalenia i skargi pokrzywdzonego na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Jakkolwiek Strona pod względem merytorycznym posiada odpowiednie przygotowanie do wykonywania zawodu adwokata, jednakże analiza jej zachowania podważa pozytywną ocenę jej kandydatury.
Skargę na powyższą decyzję wniosła K. P., zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia oraz przeprowadzenia dowodów na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dokumentów wymienionych w punkcie II podpunkt 2 skargi, a nadto zasądzenia od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła naruszenie:
1) art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 775) dalej jako: "k.p.a.", poprzez:
- zaniechanie dokonania prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów w sposób prowadzący do przyjęcia, że Skarżąca nie jest osobą nieskazitelnego charakteru i swoim dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata, podczas gdy konstatacja taka nie znajduje podstaw w zebranym w sprawie materiale dowodowym i wykracza poza swobodną jego ocenę,
- pominięcie szeregu okoliczności wskazujących, że Skarżąca daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2) art. 77 i 80 k.p.a. przez zaniechanie zgromadzenia całości materiału dowodowego, w szczególności w wyniku zaniechania pozyskania akt prowadzonej sprawy pracowniczej z powództwa Skarżącej (wraz z aktami osobowymi Skarżącej) z Sądu Rejonowego [...] w W., [...] i oparcie się wyłącznie na uzyskanej telefonicznie informacji o tym, że takie postępowanie jest w toku, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, wybiórczą i dowolną oceną materiału dowodowego, a w konsekwencji - nieprawidłowym, selektywnym i jednostronnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy;
3) art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów sprawy, przy czym powołane naruszenie zasady wysłuchania ma charakter naruszenia fundamentalnej zasady postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie przedmiotowego naruszenia za rażące;
4) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., 7a k.p.a., 7b k.p.a., 8 k.p.a., 9 k.p.a. i 11 k.p.a. w zw. z art. 61a k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji w sposób pozbawiony prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, czego wyrazem jest w szczególności:
- pominięcie w uzasadnieniu kwestii nieuzyskania pełnych akt osobowych Skarżącej przy jednoczesnym oparciu się na skrótowej i punktowej informacji o sytuacji Skarżącej, wyrażonej przez byłego pracodawcę Skarżącej, co do którego organ miał świadomość, że pozostaje on stroną sporu sądowego ze Skarżącą, zatem jego stanowisko obarczone jest co najmniej zarzutem stronniczości;
- brak przeprowadzenia rozumowania, dlaczego w ocenie organu niepoinformowanie Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o prowadzonym sporze pracowniczym (przy ukształtowaniu procedury wpisowej w sposób, który nie zakładał podawania takich informacji) ma charakter "zatajenia" lub "przemilczenia", skutkującego przyjęciem, że Skarżąca nie jest osobą nieskazitelnego charakteru;
5) art. 65 pkt 1 ustawy poprzez jego błędną wykładnię w zakresie rozumienia pojęcia nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
6) art. 65 pkt 1 w zw. z art. 69a ust. 1 ustawy poprzez ich nieprawidłową wykładnię polegającą na nieznajdującym podstaw materialnych wyrażeniu sprzeciwu wobec wpisu na listę adwokatów;
7) art. 149 ustawy poprzez jego nieprawidłową wykładnię, abstrahującą w całości od dosłownego brzmienia przepisu, polegającą na przyjęciu, że wymierzenie wobec Skarżącej kary porządkowej, o której mowa w tym przepisie, wiązało się z prowadzeniem w jej sprawie postępowania dyscyplinarnego, podczas gdy z przepisu przedmiotowego jednoznacznie wynika, że kary porządkowe orzeka się za przewinienia mniejszej wagi, nieuzasadniające wszczęcia postępowania dyscyplinarnego, przy czym dokonanie tak opisanej nieprawidłowej wykładni przepisu art. 149 ustawy skutkowało przyjęciem, że Skarżąca złożyła w procedurze wpisu na listę adwokatów nieprawdziwe oświadczenie, iż nie było wobec niej prowadzone postępowanie dyscyplinarne.
W uzasadnieniu Skarżąca podniosła argumenty na poparcie ww. podstaw.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z kopii dokumentów załączonych do skargi.
W piśmie z dnia 15 grudnia 2023 r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 14 marca 2024 r. zarówno Skarżąca jak i organ podtrzymali dotychczasowe stanowiska w sprawie.
Sąd oddalił wnioski dowodowe Strony wymienione w skardze, w oparciu o przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Skoro decyzja zaskarżona została wydana, mimo poważnych braków w materiale dowodowym, to dokumenty załączone do skargi nie służyłyby do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a w istocie – dokonaniu ustaleń faktycznych w sprawie. Tymczasem sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego sprawy, a jedynie kontroluje zaskarżoną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem.
Sąd nie znalazł także podstaw do skorzystania z możliwości jaką daje przepis art. 133 § 2 p.p.s.a. i nie otworzył rozprawy na nawo. Okoliczności wskazane przez Stronę, a zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2024 r., złożonym już po zamknięciu rozprawy, co miało miejsce 14 marca 2024 r., nie dają podstaw do takiego działania sądu. Zgodnie z art. 133 § 3 p.p.s.a., rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. W literaturze przedmiotu zauważa się, że przepis ten nie określa wypadków, w których sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Wobec tego, że unormowanie zawarte w art. 133 § 2 i 3 p.p.s.a. dotyczy niewątpliwie sytuacji wyjątkowych, decyzja sądu w tym zakresie powinna wynikać z ważnych powodów. Przy czym chodzi o takie powody, które ujawniły się dopiero po zamknięciu rozprawy (por. Kabat A. [w:] Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II; komentarz do art. 133 p.p.s.a., zawarty w systemie LEXel 2021). Natomiast z treści pisma z dnia 18 marca 2024 r. wynika, że po zamknięciu rozprawy Strona zapoznała się z aktami sprawy, w tym z materiałem dowodowym zgromadzonym przez Ministra Sprawiedliwości i jej wolą jest wypowiedzenie się w tym zakresie. W ocenie Sądu takie okoliczności nie stanowią ważnych powodów o których mowa w art. 133 § 3 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W sprawie niniejszej K. P. poddała kontroli sądu decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2023 r. sprzeciwiającą się wpisowi Strony na listę adwokatów Izby Adwokackiej w W., dokonanemu mocą uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia [...] sierpnia 2023 r. Pkt 6. Poz. 9. Podstawę materialnoprawną tej decyzji stanowił art. 69a ust. 1 i art. 65 pkt 1 ustawy tj. ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 1184).
A zatem przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowym jest decyzja szczególnego rodzaju, bo kasująca pozytywne rozstrzygnięcie o wpisie dokonane po zakończeniu tzw. postępowania "wpisowego". Decyzja Ministra Sprawiedliwości o sprzeciwie nie jest przedłużeniem postępowania "wpisowego", a sui generis postępowaniem nadzorczym, różniącym się jednak od klasycznego (w ujęciu k.p.a.) postępowania nadzorczego. Organem wpisowym jest zaś tylko organ samorządu zawodowego, który uwzględnił wniosek strony odmiennie oceniając przesłankę "rękojmię".
W ocenie Sądu, w takiej sytuacji ingerencja władzy państwowej, którą reprezentuje Minister Sprawiedliwości, musi być szczególnie rozważna, skoro eliminuje z obrotu prawnego postanowienie co do wpisu podjęte przez właściwe organy samorządu zawodowego, upoważnione z mocy norm konstytucyjnych (art. 17 Konstytucji RP) do sprawowania pieczy nad należytym wykonaniem zawodu w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. W sprawie Minister Sprawiedliwości zarzucił Skarżącej niepoinformowanie organu wpisowego o ukaraniu karą porządkową upomnienia oraz o toczącym się postępowaniu z powództwa Strony przeciwko Prokuraturze Rejonowej [...] w W. o uznanie za bezskuteczne zwolnienie ze stanowiska asesora. Zdaniem organu okoliczności te są istotne z punktu widzenia oceny spełnienia przesłanki z art. 65 pkt 1 ustawy. W ocenie Ministra Sprawiedliwości zatajenie powyższych informacji podważa wiarygodność, uczciwość i prawdomówność Strony. W sprawie ustalono, że Stronie została wymierzona kara porządkowa upomnienia. Zdaniem organu, ujawnione zachowania rzutują negatywnie na rękojmię prawidłowego wykonywana zawodu.
Zdaniem Sądu, ocena Ministra Sprawiedliwości odbierająca Skarżącej przymiot nieskazitelności i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu jest co najmniej przedwczesna. Organ wydając decyzję w oparciu, w zasadzie o szczątkowy, materiał dowodowy naruszył przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Z treści przepisów Działu V ustawy Prawo o adwokaturze, dotyczących wpisu na listę adwokatów wynika, że osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów musi spełniać warunki wskazane w ustawie. Zgodnie z treścią art. 65 ustawy, na listę adwokatów może być wpisany ten, kto:
1) jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata;
2) korzysta w pełni z praw publicznych oraz ma pełną zdolność do czynności prawnych;
3) ukończył wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;
4) odbył w Rzeczypospolitej Polskiej aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki, z zastrzeżeniem art. 66 ust. 1 i 2. Przy czym wymogu odbycia aplikacji adwokackiej i złożenia egzaminu adwokackiego nie stosuje się m.in. do osób, które zdały egzamin sędziowski lub prokuratorski po dniu 1 stycznia 1991 r. lub egzamin notarialny po dniu 22 kwietnia 1991 r. oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat zajmowały m.in. stanowisko asesora prokuratorskiego - art. 66 pkt 4 lit. a ustawy.
Przydatność do zawodu adwokata badana jest na podstawie zdarzeń z okresu wykonywania poprzedniego zawodu. Do tego okresu należy odnieść te elementy jako składające się na przesłankę "daje rękojmię prawidłowego wykonywana zawodu adwokata". Na pojęcie "dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej wykonywać zawód prawniczy. W orzecznictwie przyjmuje się, że o nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem (por. wyrok NSA z 5.04.1001 r. II SA 725/00). W ramach badania tej przesłanki dopuszczalna jest ocena okoliczności dotyczących przebiegu dotychczasowej pracy zawodowej w zawodzie prawniczym we wszystkich aspektach cech charakteru i sposobu zachowania oraz wskazywanego w tym okresie poziomu świadczenia usług prawniczych (por. wyrok NSA z 29.08.2017 r. II GSK 3350/15). Pod pojęciem nieskazitelnego charakteru rozumieć należy całokształt cech i zachowań w sferze zawodowej i prywatnej, który – poza wiedzą zweryfikowaną w przewidzianym ustawą sposób – składa się na etyczno-moralny wizerunek osoby zamierzającej wykonywać zawód zaufania publicznego.
Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej ocena spełnienia przez Stronę przesłanki z pkt 1 art. 65 ustawy została dokonana przy niepełnym materiale dowodowym, co stanowi istotną wadę decyzji o sprzeciwie. Żeby organ mógł określić spełnienie przesłanki z punktu 1 art. 65 Prawa o adwokaturze konieczna jest ocena całokształtu okoliczności związanych z przeszłością zawodową Strony, a nie tylko wybrane okoliczności. W sprawie zaś organ skupił się na dwóch zdarzeniach z życia Strony, i poprzestał na nich, nie rozważając w pozostałym zakresie okoliczności dotyczących całego okresu zawodowego Skarżącej, w sytuacji gdy – jak wskazywała – posiadała pozytywne opinie przełożonych o swojej pracy również na stanowisku asesora prokuratorskiego czy otrzymywała nagrody. Rozważenie całokształtu dotychczasowej postawy kandydata (jego cech charakteru i zachowania), stanowi bardzo istotny warunek poprawnego interpretowania art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze. Zdaniem Sądu, zakłada on brak możliwości ograniczenia w ocenie sylwetki kandydata tylko do jednostkowych wydarzeń z jego życia, ale jej przeprowadzenie z uwzględnieniem wszystkich zachowań i cech ubiegającego się o wpis na listę korporacji zawodu zaufania publicznego. Jest zresztą wskazówką uniwersalną w wykładni terminu dawania rękojmi prawidłowego zawodu co do wszystkich zawodów prawniczych zaufania publicznego (zob. wyrok NSA z 18.10.2007 r. II GSK 162/07).
Zauważyć należy, że organ oprócz przytoczonych wyżej zachowań Skarżącej w ogóle nie rozważał w pozostałym zakresie dotychczasowej postawy kandydatki do wpisu na listę adwokatów. Świadczy to, zdaniem Sądu, o posługiwaniu się art.
65 pkt 1 Prawa o adwokaturze bez poprawnego odtworzenia jego znaczenia. W konsekwencji, w ocenie Sądu, nie można zaakceptować oceny sylwetki Skarżącej tylko w oparciu o jednostkowe wydarzenia z jej życia, ale konieczne jest przeprowadzenie tej oceny z uwzględnieniem wszystkich zachowań i cech ubiegającej się o wpis na listę korporacji zawodu zaufania publicznego. W tym kontekście dostrzec należy, że pojęcie nieskazitelności nie oznacza braku jakiejkolwiek skazy czy negatywnych okoliczności w dotychczasowej postawie kandydata. Takie podejście należy uznać za zbyt restrykcyjne (por. wyrok NSA z 5.02.2008 r. II GSK 325/07). Dlatego konieczna jest ocena całokształtu okoliczności dotyczących dotychczasowego życia kandydata, w oparciu o dostępne dane.
Nadto, zdaniem Sądu, pogłębionych rozważań organu wymaga stwierdzenie, że Skarżąca zataiła, a przynajmniej przemilczała, że została ukarana karą porządkową świadcząc pracę na stanowisku asesora prokuratorskiego oraz że z jej inicjatywy toczy się sprawa pracownicza przeciwko dotychczasowemu pracodawcy. Organ winien wskazać bowiem z jakiej normy wywodzi konieczność ujawnienia tych okoliczności, skoro wywodzi z nich aż tak daleko sięgające negatywne konsekwencje dla Strony. Czym innym jest bowiem zarzut zatajenia określonych okoliczności, a czym innym ocena tych okoliczności.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ winien uzupełnić materiał dowodowy o akta osobowe Strony, a następnie ocenić spełnienie przesłanki z art. 65 pkt 1 Prawa o adwokaturze mając na uwadze dotychczas poczynione wywody.
Mając zaś na uwadze przyczynę uchylenia decyzji zaskarżonej w postaci braków w materiale dowodowym, za przedwczesne należy uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi.
Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że Minister Sprawiedliwości przedwcześnie sprzeciwił się wpisowi, gdyż uchybił nakazom płynącym z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz – w konsekwencji – art. 107 § 3 k.p.a. Dlatego w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. należało uchylić decyzję zaskarżoną. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zasądzona kwota obejmuje zwrot uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło