VI SA/Wa 586/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej prawidłowo oddalił wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, uznając, że nie zostały spełnione materialne przesłanki unieważnienia, pomimo wcześniejszego wyroku WSA stwierdzającego istnienie interesu prawnego wnioskodawcy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy RP, związany wcześniejszym wyrokiem WSA co do istnienia interesu prawnego skarżącej spółki, prawidłowo ocenił, iż nie zostały spełnione materialne przesłanki do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Skarżąca spółka nie wykazała, że wzór nie spełnia warunków zdolności rejestracyjnej ani że jego wykorzystywanie narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, co uzasadniałoby unieważnienie.Stan faktyczny
F. Sp. z o.o. wniosła do Urzędu Patentowego RP o unieważnienie prawa z rejestracji własnego wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna", powołując się na roszczenia byłego pracownika o wynagrodzenie twórcy oraz zarzuty naruszenia praw osobistych i majątkowych innych twórców. Urząd Patentowy początkowo umorzył postępowanie z powodu braku interesu prawnego, ale po uchyleniu tej decyzji przez WSA w Warszawie, ponownie rozpoznał sprawę i oddalił wniosek merytorycznie. Skarżąca spółka zaskarżyła tę decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2016 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
W dniu [...] października 2012 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej o unieważnienie udzielonego na jej rzecz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...].
W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, że twórca ww. wzoru przemysłowego – J. M., pełniący w okresie opracowywania wzoru obowiązki Prezesa Zarządu i Dyrektora Generalnego (obecnie niezatrudniony w firmie), w dniu [...] sierpnia 2012 r. skierował do uprawnionej, jako dotychczasowego pracodawcy, pismo, w którym domagał się wypłaty wynagrodzenia z tytułu korzystania z wzoru, którego jest twórcą. Spółka podniosła, że przedmiotowe żądanie ogranicza jej swobodę prowadzenia działalności gospodarczej i tym samym stanowi źródło interesu prawnego do żądania unieważnienia tego prawa w myśl art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Strona wskazała, że sporny wzór nie posiada cechy nowości oraz indywidualnego charakteru, a także narusza prawa osobiste i majątkowe osób trzecich, tj. pozostałych twórców spornego wzoru. W ocenie Spółki, zgłoszenie spornego wzoru nastąpiło z naruszeniem art. 236 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.), w myśl którego pełnomocnikiem przed Urzędem Patentowym RP może być tylko rzecznik patentowy, a osoba, która dokonała zgłoszenia, takich uprawnień nie posiadała. Ponadto, podniosła, że sporny wzór nie posiada cech postaciowych, wynikających z układu linii, konturów, kształtów, ornamentacji, czym narusza m.in. art. 102 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej.
W toku postępowania przed organem Spółka doprecyzowała podstawy prawne swojego wniosku, powołując także art. 102, art. 103, art. 104, art. 106, art. 107 ust. 1 pkt 1, art. 108 ust. 3 oraz art. 117 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 256 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, umorzył postępowanie w sprawie, wskazując, że F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., jako uprawniona z rejestracji wzoru przemysłowego, nie posiada interesu prawnego w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji własnego wzoru przemysłowego. Brak jest bowiem przepisu prawa, z którego uprawniony do spornego prawa mógłby wywieść interes prawny, domagając się jego unieważnienia. Okoliczności, na które strona się powołuje, uzasadniają jedynie istnienie tzw. interesu faktycznego, a nie prawnego. Odnosząc się do powołanego, jako źródło interesu prawnego, przepisu art. 6 ww. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, organ uznał, że strona nie wykazała związku pomiędzy ww. przepisem a jej indywidualną sytuacją. Nie wykazała też, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" negatywnie wpływa na jej sferę materialnoprawną. Zdaniem organu, w rzeczy samej jest przeciwnie, bowiem sporne prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza ze swej istoty swobodę prowadzenia działalności gospodarczej innym podmiotom. Spółka posiada w tym zakresie uprawnienie w prowadzeniu działalności gospodarczej, gdyż dysponując tym prawem, może ograniczać swobodę działalności gospodarczej innym podmiotom, zaś jej swoboda prowadzenia działalności gospodarczej nie jest tym prawem ograniczana. Urząd Patentowy stwierdził przy tym, że realizacja uprawnienia twórcy do wynagrodzenia nie wpływa negatywnie na swobodne prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę.
F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazała w szczególności na naruszenie art. 22 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej. Opisała też sposób działania J. M., który wystąpił z wnioskiem do Sądu Rejonowego w K. o zawezwanie do podpisania ugody ze Spółką. Okoliczności te, w ocenie Spółki, stanowią źródło interesu prawnego w niniejszej sprawie. Strona zarzuciła, że w sprawie nie zostali przesłuchani świadkowie, co skutkowało niemożnością przedstawienia bardzo ważnych dowodów, przyczyniających się do wyjaśnienia sprawy.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podkreślił, że w przedmiotowym postępowaniu występuje wyłącznie jeden podmiot, tj. F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., zarówno jako wnioskodawca, jak i uprawniony. Spółka nie występowała z pismami przedsądowymi lub pozwem przeciwko wnioskodawcy. Tym samym nie można uznać, że legitymuje się ona interesem prawnym w sprawie. W ocenie organu, powołane przez wnioskodawcę pozostałe przepisy art. 102, art. 103, art. 104, art. 106, art. 107 ust. 1 pkt 1, art. 108 ust. 3 oraz art. 117 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej określają jedynie ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oraz wymogi, jakie powinno spełniać zgłoszenie do rejestracji wzoru przemysłowego. Nie stanowią one norm prawa materialnego, z których dla danej osoby wynikają określone prawa bądź obowiązki, a tym samym nie mogą one być źródłem interesu prawnego. Również przepisów art. 22 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 105 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej nie można uznać za przepisy prawa materialnego, z których można wywieść skutki mogące świadczyć o interesie prawnym wnioskodawcy.
Powyższą decyzję F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 września 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 722/14, na skutek skargi wniesionej przez F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. uchylił obie wydane w sprawie decyzje.
W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP błędnie uznał, że uprawniony nie posiada interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego na podstawie art. 117 w związku z art. 89 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej. Także wadliwie została oceniona przesłanka, że skarżąca jest zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia twórcy wzoru, który - jak twierdzi - opracował pracowniczy projekt wynalazczy. O ile nie jest sporne, że Spółka jest zobowiązana do wypłaty wynagrodzenia pracownikom, którzy opracowali pracowniczy projekt wynalazczy, a prawo do tego wynagrodzenia jest warunkowane istnieniem prawa z rejestracji, to również i z tego powodu skarżąca posiada interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Sąd wskazał, że analizując niniejszą sprawę, należy mieć przede wszystkim na uwadze treść art. 89 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej w związku z art. 117 tej ustawy, który warunkuje żądanie unieważnienia wzoru przemysłowego legitymowaniem się interesem prawnym, nie zaś statusem wnioskodawcy, i w tym zakresie Sąd uznał, że Spółka jest legitymowana do złożenia wniosku o unieważnienie własnego wzoru przemysłowego. Ma tę legitymację na gruncie przepisów ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej (art. 89 ust. 1 w związku z art. 117). Interes prawny tego podmiotu winien być wywodzony przede wszystkim z treści prawa z rejestracji. Co do zasady bowiem, treścią prawa z rejestracji jest wyłączne korzystanie z wzoru w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze Państwa (art. 16 ust. 1 ustawy o wynalazczości i obecnie art. 63 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej). Oznacza to, że przedmiotem sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego jest wyeliminowanie tego prawa z obrotu prawnego. Taka sprawa dotyczy więc wprost i bezpośrednio uprawnień (sytuacji prawnej) podmiotu, który prawo to posiada, w sytuacji, gdy podnoszone są przesłanki materialne złożenia wniosku, wynikające z braku podstaw do ochrony, a twórca (twórcy) dochodzi roszczeń z tytułu tego uprawnienia. Tym samym, w ocenie Sądu, należało przyjąć, że wnioskodawca w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji własnego wzoru przemysłowego posiada interes prawny.
Podczas ponownego rozpatrywania sprawy przez organ, na rozprawie w dniu [...] grudnia 2015 r. F. Sp. z o.o. podtrzymała wniosek o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Jako podstawę prawną strona wskazała przepis art. 89 ust. 1, art. 117 ust. 2 i art. 236 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej. Podniosła, że art. 236 przedmiotowej ustawy stanowi podstawę unieważnienia, bowiem w imieniu zgłaszającego sporny wzór działała osoba, która nie jest rzecznikiem patentowym. W ocenie strony, wzór nie spełnia warunku, że jest określony przez cechy postaciowe - cechy linii, konturów, kształtów, strukturę, ornamentację. Jednoczenie strona oświadczyła, że nie jest podnoszony zarzut braku nowości i indywidualnego charakteru. Zdaniem strony, opis spornego wzoru został nieprawidłowo sporządzony, a przy zgłaszaniu zostały naruszone prawa majątkowe i osobiste osób, które uczestniczyły przy opracowaniu spornego wzoru. Osobami tymi są: J. M., L. S., A. K., R. R., D. S., D.A., M. K..
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając w trybie postępowania spornego, na podstawie art. 102 ust. 1 i art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1410 ze zm.) oraz art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 tej ustawy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] grudnia 2015 r. sprawy z wniosku F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...], oddalił wniosek.
Organ uznał, że wnioskodawca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego wobec okoliczności, że jest zobowiązany do wypłaty wynagrodzenia pracownikom, którzy opracowali pracowniczy projekt wynalazczy, a prawo do tego wynagrodzenia jest warunkowane istnieniem spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Tak więc sporne prawo prowadzi do ograniczenia zagwarantowanej swobody działalności gospodarczej wnioskodawcy. Interes ten uzasadniają więc przepisy o swobodzie prowadzenia działalności gospodarczej.
Organ przypomniał, że przedmiotem spornego wzoru przemysłowego jest patelnia elektryczna przeznaczona do obróbki termicznej żywności, a zwłaszcza do smażenia w kuchniach, w których przygotowywana jest duża ilość jednorodnych potraw w krótkim czasie. Cechami istotnymi tego wzoru przemysłowego, w porównaniu z innymi znanymi patelniami, są:
- wyposażenie patelni w odłączalną konstrukcję nośną, umożliwiające zmniejszenie przestrzeni transportowej i ułatwiające transport,
- wyposażenie patelni w ergonomiczny i bezpieczny uchwyt umożliwiający przechylanie misy w celu jej opróżnienia,
- wyposażenie nóżek w stopki umożliwiające stabilne ustawienie patelni na nierównym podłożu,
- funkcjonalne i estetyczne rozmieszczenie w obudowie patelni elementów regulacyjnych i informacyjnych.
Organ wyjaśnił, że pojęcie "postaci", o której mowa w art. 102 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, jest tożsame z wyglądem zewnętrznym nadawanym wytworom. Wskazał, że zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. nr 98/71/WE w sprawie prawnej ochrony wzorów, przedmiotem ochrony wzoru nie mogą być części, które są "niedostępne dla oka". W doktrynie dostrzega się różnice brzmieniowe występujące między dyrektywą a ustawą - Prawo własności przemysłowej w zakresie rozumienia terminu "postać", przyjmuje się jednak, że nie mają one charakteru merytorycznego, gdyż w obu aktach prawnych chodzi o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyjątkiem części składowych, które nie są wizualnie postrzegane "w toku zwykłego używania produktu". W związku z powyższym, zdaniem organu, przedmiotem oceny w niniejszej sprawie mogą być tylko te cechy wzoru przemysłowego, które są widoczne na zewnątrz w toku zwykłego używania, czyli dostrzegane w trakcie tego używania zmysłem wzroku. W świetle powyższego, zarzut naruszenia art. 102 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej jest bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym. Sporny wzór jest bowiem określony przez cechy linii, konturów, kształtów i strukturę ukazaną na jego ilustracji załączonej do dokumentacji rejestrowej. Za niezasadne organ uznał też pozostałe podnoszone przez stronę zarzuty, a mianowicie zarzuty naruszenia: art. 89 ust. 1, art. 107, art. 108 ust. 3 art. 110, art. 117, art. 236 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie może skutecznie powoływać się na cudze prawa majątkowe i osobiste. Zgłaszającym przedmiotowy wzór przemysłowy była F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. i to jej zachowanie może być przedmiotem analizy pod kątem ewentualnego naruszenia prawa, a nie zachowanie osób, które uczestniczyły przy opracowaniu spornego wzoru, lecz nie były uczestnikami postępowania. Ponadto, w żaden sposób nie zostało wykazane, że wnioskodawca swoim działaniem dopuścił się naruszenia praw osobistych i majątkowych osób trzecich.
Powyższą decyzję F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. uczyniła przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca Spółka podniosła zarzut naruszenia: prawa materialnego, w tym: art. 89 ust. 1, art. 102, art. 107 ust. 1 pkt 1, art. 108 ust. 3 oraz art. 117 ust. 1 i 2 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa, poprzez wydanie decyzji przy błędnie ustalonym i błędnie ocenionym stanie faktycznym.
Skarżąca wyjaśniła, że stroną postępowania w niniejszym sporze jest jeden i ten sam podmiot, czyli F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., a powodem złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego było wystąpienie pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. byłego pracownika do strony z żądaniem wypłaty wynagrodzenia z tytułu korzystania z wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...].
Skarżąca podkreśliła, że sporny wzór przemysłowy nigdy nie został materialnie urzeczywistniony i nigdy nie był przedmiotem obrotu gospodarczego. Wskazała, że żądanie o wartości 194.000 zł zostało skierowane do Spółki przez zatrudnionego w przeszłości na stanowisku Prezesa Zarządu i Dyrektora Generalnego – J. M.. Na podstawie wskazanego pisma Zarząd Spółki F. oraz biorące udział w opracowywaniu projektu patelni elektrycznej pracownicy powzięli wiadomość, że rozwiązanie, nad którym wspólnie pracowali, zostało zgłoszone w Urzędzie Patentowym RP, a jako jedyny twórca został wskazany w podaniu ówczesny Prezes Zarządu i Dyrektor Generalny – J. M.. Pomimo, że sporny wzór przemysłowy nr [...] został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP jako rozwiązanie pracownicze, to skarżąca nie znalazła żadnych dokumentów, które mogłyby to poświadczyć. Pominięcie tych osób należy, zdaniem strony, uznać za akt naruszenia autorskich praw osobistych i majątkowych pozostałych twórców "Patelni elektrycznej", co jest istotną przesłanką do unieważnienia prawa ochronnego.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 września 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 722/14 przesądził, że F. Sp. z o.o. z siedzibą w K. ma interes prawny w sprawie z jej wniosku o unieważnienie udzielonego na jej rzecz prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...], który to interes powinien być wywodzony z prawa z rejestracji. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej był zatem związany wytycznymi zawartymi w tym wyroku. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319). Uregulowanie zawarte w art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r. o sygn. akt II OSK 1865/11, publ. LEX nr 1293568). Z art. 170 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 tej ustawy).
Do naruszenia art. 153 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dochodzi wówczas, gdy organ nie stosuje się do wiążących wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP wykonał wytyczne zawarte w ww. wyroku WSA w Warszawie, przyjmując, że strona skarżąca ma interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, które to prawo zostało udzielone na jej rzecz. W takiej sytuacji nie ma podstaw do ponownej analizy sprawy w tym aspekcie.
Z kolei, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, rozpoznając sprawę w granicach podstaw zawartych we wniosku, w pełni zasadnie uznał, że udzielone prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...] nie narusza przepisu art. 89 ust. 1 i art. 102, art. 103, art. 104, art. 106 w związku z art. 107 ust. 1 pkt 1, art. 108 ust. 3, art. 110 oraz art. 117 ust. 1 i 2, a także 236 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm.).
Zgodnie z brzmieniem art. 117 ust. 1 i 2 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, do unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przepisy art. 89 stosuje się odpowiednio. Podstawą do unieważnienia prawa z rejestracji może być również stwierdzenie, że wykorzystywanie wzoru przemysłowego narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich. W myśl art. 89 ust. 1 w związku z art. 117 ust. 1 ww. ustawy, prawo z rejestracji wzoru przemysłowego może zostać unieważnione w całości lub w części na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że:
1) nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu;
2) wynalazek nie został przedstawiony na tyle jasno i wyczerpująco, aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić;
3) patent został udzielony na wynalazek nieobjęty treścią zgłoszenia lub zgłoszenia pierwotnego.
Z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnych, wyrażoną w art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), przepisy dotyczące unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego muszą być wykładane i stosowane ściśle. Przesłanki udzielenia prawa z rejestracji oraz przeszkody bezwzględne i względne do uzyskania tego prawa określają odpowiednio przepisy od art. 102 do art. 111 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej.
Zgodnie z treścią art. 102 ust. 1-4 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. Za wytwór uważa się także
1) przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony);
2) część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy;
3) część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu.
W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech.
W myśl art. 103 ust. 1-3 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej, wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami. Wzoru nie uważa się za udostępniony publicznie, w rozumieniu ust. 1, jeżeli nie mógł dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której wzór dotyczy. Przepis ust. 1 nie wyłącza możliwości udzielenia prawa z rejestracji, jeżeli wzór przemysłowy:
1) został ujawniony osobie trzeciej, która w sposób wyraźny lub dorozumiany była zobowiązana do zachowania poufności;
2) został ujawniony w ciągu 12 miesięcy przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, jeżeli ujawnienie nastąpiło przez twórcę, jego następcę prawnego lub – za zgodą uprawnionego – przez osobę trzecią, a także jeżeli ujawnienie nastąpiło w wyniku nadużycia popełnionego wobec twórcy lub jego następcy prawnego.
Treścią prawa z rejestracji wzorów przemysłowych jest możliwość wyłącznego korzystania z wzoru przemysłowego w sposób zarobkowy lub zawodowy na terytorium Polski w odniesieniu do wytworów tego rodzaju, dla których nastąpiło zgłoszenie, oraz do sprzeciwiania się korzystaniu z nich przez osoby trzecie. Zakres przedmiotowy prawa z rejestracji obejmuje nie tylko wzór identyczny, ale każdy wzór, który na zorientowanym użytkowniku nie wywołuje odmiennego ogólnego wrażenia.
Z art. 103 ust. 1 ww. ustawy - Prawo własności przemysłowej wynika, że nowość określona jest poprzez wymienienie form i cech ujawnienia wzoru nowość tę niweczących. Nowość wzoru ulega zniweczeniu zarówno poprzez wcześniejsze ujawnienie "tego samego" wzoru, jak i "takiego samego" wzoru. Przyjąć zatem trzeba, że nowym jest wzór wcześniej nieujawniony, a także wzór niemający identycznego poprzednika. Innymi słowy, dopuszczalna jest rejestracja wzoru przemysłowego, który stanowi kombinacje cech znanych już z wcześniejszych wzorów, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywiera ten wzór, różni się od wrażenia wywieranego przez porównywane wzory.
W rozpoznawanej sprawie jej przedmiotem jest unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...]. W postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego nie bada się prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej ani przebiegu samego postępowania rejestrowego, w tym czy zgłaszający był prawidłowo reprezentowany, lecz przedmiotem badania jest wyłącznie ocena ustawowych przesłanek zdolności rejestracyjnej danego wzoru przemysłowego. Przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP w tym aspekcie ocena jest w pełni prawidłowa, wszak rejestracja ww. wzoru przemysłowego nie narusza podstaw powoływanych we wniosku. Innymi słowy, na moment rejestracji ww. wzoru przemysłowego zaistniały i zostały spełnione wszystkie przesłanki ustawowe i argumentacja organu w tym zakresie jest trafna, a Sąd tę argumentację w pełni podziela.
Natomiast kwestią, która stała się zasadniczym motywem wniosku skarżącej Spółki o unieważnienie prawa z rejestracji ww. wzoru przemysłowego, jest okoliczność, że sporny wzór przemysłowy nr [...] został zgłoszony w Urzędzie Patentowym RP jako rozwiązanie pracownicze i z tego względu, wobec - jak podała Spółka - roszczeń osób trzecich do tego rozwiązania, koniecznym jest unieważnienie samego prawa z rejestracji. Jednakże - jak zasadnie wskazuje organ - skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby to poświadczyć, a tym samym w żaden sposób nie wykazała, że swoim działaniem dopuściła się naruszenia konkretnych praw osobistych lub majątkowych osób trzecich. Dla przyjęcia, że prawo z rejestracji narusza prawa osobiste lub majątkowe osób trzecich, konieczne jest przedstawienie takich dowodów, z których będzie jednoznacznie wynikać, że Spółka F., uzyskując to prawo, dopuściła się naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o rejestracji ww. wzoru. Niewątpliwie nie wystarczają tutaj same oświadczenia wskazanych przez Spółkę osób fizycznych, że współpracowały one przy tworzeniu wzoru, bowiem sama współpraca w opracowywaniu rozwiązania w żaden sposób nie świadczy jeszcze, iż osobom tym przysługują z tytułu tej współpracy konkretnie określone prawa osobiste lub majątkowe. Skarżąca nie przedstawiła dowodów świadczących o tym, że podmiotom innym, niż ona, przysługują prawa osobiste lub majątkowe do tego rozwiązania. Nie można wobec tego zgodzić się z zarzutem skarżącej Spółki, że "pominięcie tych osób" stanowi akt naruszenia autorskich praw osobistych i majątkowych pozostałych twórców "Patelni elektrycznej", i że z tego powodu winno dojść do unieważnienia prawa z rejestracji. W niepodważonym stanie faktycznym i prawnym prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...] przysługuje jedynie F. Sp. z o.o. z siedzibą w K..
Strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które wpływałyby na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i podważały jego legalność. W konsekwencji nie może skutecznie zarzucać, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.). Nie można też organowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że skarżąca Spółka nie zgadza się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.
W takim stanie rzeczy, decyzję oddalającą wniosek w sprawie o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Patelnia elektryczna" nr [...], przysługującego F. Sp. z o.o. z siedzibą w K., należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione, mające jedynie charakter polemiczny. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając za podstawę art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło