VI SA/Wa 591/05
WyrokWSA w Warszawie2005-10-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy i prawidłowego działania przyrządu kontrolnego, nawet jeśli naruszeń dopuścił się kierowca?Ratio decidendi
Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne ponosi odpowiedzialność za naruszenia przepisów dotyczących rejestrowania czasu pracy kierowcy i prawidłowego działania przyrządu kontrolnego, nawet jeśli naruszeń dopuścił się kierowca. Ustawa o transporcie drogowym definiuje podmiot wykonujący transport jako przedsiębiorcę, a nie kierowcę. Odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z faktu prowadzenia działalności gospodarczej, a nie z bezpośredniego wykonywania czynności faktycznych związanych z przemieszczaniem się pojazdu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi spółki jawnej "B." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną. Kontrola drogowa wykazała, że kierowca nie okazał wykresówek z określonych dni oraz nie okazał zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu, a także stwierdzono nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. Spółka zarzuciła, że odpowiedzialność ponosi kierowca, a nie pracodawca, który dołożył należytej staranności. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że podmiotem naruszeń jest przedsiębiorca.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2005r. sprawy ze skargi "B." Sp. j. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
VI SA/Wa 591/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. spółka jawna skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 600zł powołując w podstawie prawnej decyzji art. 92 ust.1 pkt 2 i 6, art. 92 ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6.09.2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. nr 125, poz. 1371), lp.1.11.11 ust. 1 lit. b, lp.1.11.9. ust.3 lit. c załącznika do tej ustawy oraz przepisy rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20.12.1985r. (Dz. Urz. WE L B 70 z 31.12.1985 P. 0008-0021).
W dniu [...] inspektor transportu drogowego przeprowadził kontrolę drogową należącego do skarżącej pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...], którym wykonywany był transport drogowy – rzeczy – przewóz materiału niebezpiecznego. W toku tej kontroli stwierdzono, iż kontrolowany kierowca okazał wykresówki z dni [...]/[...],[...] maja 2004r. zaś nie okazał wykresówek z dni [...],[...] maja 2004r. ani też stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu. Ponadto stwierdzono, nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolującego ponieważ przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce – 100zł. Z tego też tytułu nałożono karę w wysokości 200zł a w związku z nieokazanie dwóch wykresówek kwotę 400zł. W odwołaniu od tej decyzji B. sp. j. złożyła odwołanie podnosząc, iż za naruszenia stwierdzone w czasie powyższej kontroli odpowiada kierowca, który nie okazał stosownego zaświadczenia oraz niewłaściwie używał przełącznika grup czasowych. Tym samym w jej ocenie zaskarżona decyzja jest niezasadna, bo nie dotyczy pracodawcy.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa art. 13, 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, art. 92 ust. 1 pkt 2, 6 ustawy o transporcie drogowym oraz lp.1.11.9. ust. 3 lit. c załącznika do tej ustawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji uznał, iż ustalenia faktyczne poczynione w sprawie wskazują na to, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia prawa w zakresie obowiązku rejestrowania czasu pracy kierowcy, zgodnie z wymogiem ustawy z dnia 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców oraz w zakresie sposobu działania przyrządu kontrolnego, zaś podmiotem tych, określonych w ustawie o transporcie drogowym naruszeń i w ustawie o czasie pracy kierowców jest przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne i tym podmiotem wykonującym w tym przypadku międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne jest "B." sp. j. a nie kierowca prowadzący pojazd w dniu kontroli.
W skardze na tę decyzję "B." sp. j. ponownie podniosła, że wykazane w czasie kontroli wykroczenia popełnił kierowca dokonujący przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, a został on przeszkolony w zakresie obowiązujących go przepisów prawnych i otrzymał kompletny zestaw instrukcji i wyjaśnienia. Pracodawca dołożył zatem staranności i nie ma wpływu na to, jak zachował się kierowca w czasie pracy. Nadto zarzuciła, że nie została naruszona ustawa o transporcie drogowym tylko załącznik do tej ustawy sygnowany przez Ministra Infrastruktury a ten załącznik przeczy podstawowej zasadzie państwa prawa, która nie dopuszcza ponoszenia kary przez osobę, która faktycznie nie popełniła wykroczenia i z tego powodu jest niezgodny z Konstytucją.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. o ustroju sadów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. W/w decyzja (jak i decyzja ją poprzedzająca) została podjęta wskutek poczynionych przez organ ustaleń faktycznych skutkujących w świetle powołanych przepisów ustawy o transporcie drogowym nałożeniem orzeczonych kar w łącznej kwocie 600zł (400zł i 200zł). Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w szczególności protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę bez uwag i zastrzeżeń organ ustalił bowiem, iż w dacie przeprowadzonej kontroli kierowca pojazdu nie przedstawił wykresówek z [...] i [...].05.2004r. ani też stosownego zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, a nadto, że działanie przyrządu kontrolnego było nieprawidłowe, bo przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo – za każdą wykresówkę, jeżeli nie ma wątpliwości co do zapisów na wykresówce – 100zł. Skarżący w żadnym zakresie tych trafnych, zdaniem Sądu, ustaleń nie podważa.
Zarzuca jedynie, iż organ nie uwzględnił okoliczności, że dołożył on wszelkiej staranności szkoląc odpowiednio kierowcę i wyposażając go w wymagane dokumenty. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego brak podstaw do przypisania mu odpowiedzialności za wykazane naruszenia i załącznik do powołanej ustawy, który dopuszcza ponoszenie kary przez osobę, która faktycznie nie popełniła "wykroczenia" (tak określa stwierdzone naruszenia) jest niezgodny z Konstytucją, a tylko on został naruszony, a nie ustawa o transporcie drogowym. Powyższe, objęte skargą zarzuty są zarzutami chybionymi.
Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią wskazane w jej osnowie przepisy ustawy o transporcie drogowym wraz z załącznikiem, który jest jej integralną częścią oraz przepisy powołanego rozporządzenia.
Stosownie do art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia decyzji karze pieniężnej (w wysokości od 50zł do 15.000zł) podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Definiując pojęcie wykonującego transport drogowy należy mieć na uwadze art. 4 pkt 1 i 2 tej ustawy. Stosownie do art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym użyte w tej ustawie określenie krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składających się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium RP. Natomiast pojęcie międzynarodowy transport drogowy definiowane jest w pkt 2 powołanego artykułu jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, o których mowa w pkt 1 z tym, że jazda pojazdu odbywa się z przekroczeniem granic RP. Wykładnia art. 92 powołanej ustawy winna zatem uwzględniać przyjęte w art. 4 tej ustawy rozumienie transportu krajowego i międzynarodowego, który, jak z przepisu tego wynika polega na podejmowaniu i wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy. Jak wyżej wskazano w świetle art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 powołanej ustawy karze podlega także ten kto wykonuje przewóz na potrzeby własne z naruszeniem obowiązków lub warunków w tym przepisie określonych.
Stosownie do art. 4 pkt 4 powołanej ustawy przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do jego podstawowej działalności gospodarczej spełniający łącznie wskazane w tym przepisie warunki. Jednym z tych warunków jest prowadzenie pojazdów samochodowych użyczanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4a). W świetle powołanych wyżej przepisów zarówno wykonywanie transportu drogowego jak i wykonywanie przewozu na potrzeby własne nie może być rozumiane jako wykonywanie czynności faktycznych związanych z przemieszczaniem się pojazdu po drogach. Nie chodzi bowiem o wykonywanie tego rodzaju czynności (prowadzenie pojazdu przez kierowcę) tylko o prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług transportowych (w przypadku wykonywania transportu drogowego w rozumieniu w/powołanych przepisów) i o wykonywanie przejazdu przez przedsiębiorcę, prowadzącego inną niż usługi transportowe działalność gospodarczą, pomocniczo w stosunku do tej działalności rozumianego nie jako prowadzenie pojazdu tylko wykonywanie przejazdu na jego rzecz w związku z prowadzoną działalnością. Z art. 4 pkt 4a powołanej ustawy wynika bowiem wprost, iż przewóz na potrzeby własne jest wykonywany przez przedsiębiorcę także wówczas gdy pojazd używany do przewozu jest prowadzony przez jego pracownika.
Taki też przewóz był w okresie kontroli wykonywany przez skarżącą na podstawie zaświadczenia na międzynarodowy przewóz drogowy na potrzeby własne, które zostało kontrolującemu przedstawione (kserokopia w aktach administracyjnych), a które opiewa na skarżącą. W zaświadczeniu wskazano bowiem nazwę przedsiębiorcy "B." spółka jawna [...]. Nie ma zatem wątpliwości co do tego, iż wykonującym przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 92 ust. 1 powołanej ustawy była skarżąca a nie prowadzący pojazd kierowca. Okoliczność, czy i w jakim zakresie kierowca zaniedbał właściwego wykonywania powierzonych mu obowiązków, pozostaje w rozpoznanej sprawie bez istotnego znaczenia. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem karze za zaistniałe naruszenia podlega skarżąca jako wykonująca przewóz na potrzeby własne. Odrębnym natomiast zagadnieniem jest kwestia odpowiedzialności kierowcy za zaniedbania, których w ocenie skarżącej się on dopuścił. Ewentualne roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone przez pracodawcę w odrębnym trybie. Stosownie do art. 92 ust.4 cyt. ustawy wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 1 oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy, stanowiący jej integralną części powyższej regulacji, nie można, zdaniem Sądu, zarzucić jako to czyni skarżąca, niezgodności z Konstytucją RP.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło