VI SA/Wa 5916/23
WyrokWSA w Warszawie2024-05-15
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Andrzej Nogal, Łukasz Jarocki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest dopuszczalne bez uprzedniego stwierdzenia przez organ, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009, a jedynie na podstawie ryzyka niespełnienia tych wymogów i nieprzedstawienia dokumentów w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Organ naruszył art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, cofając zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez uprzedniego stwierdzenia, że przedsiębiorca nie spełnia już wymogów określonych w art. 3 tego rozporządzenia. Samo stwierdzenie ryzyka niespełnienia wymogów i nieprzedstawienie dokumentów w wyznaczonym terminie nie jest wystarczającą podstawą do cofnięcia zezwolenia. Organ powinien najpierw jednoznacznie stwierdzić niespełnienie wymogów, a dopiero potem, w przypadku braku ich uregulowania w wyznaczonym terminie (nieprzekraczającym sześciu miesięcy), mógł zawiesić lub cofnąć zezwolenie.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) cofnął M. P. zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego z powodu niespełnienia wymogów dotyczących posiadania bazy eksploatacyjnej oraz rzeczywistej i stałej siedziby. Skarżący kwestionował tę decyzję, argumentując, że podjął działania w celu dostosowania bazy do nowych przepisów i że organ nieprawidłowo ocenił sytuację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, uchylając decyzję GITD.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 22 grudnia 2022 r. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Łukasz Jarocki (spr.) Protokolant ref. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2022 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. P. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD" lub "organ") z 9 września 2023 r., nr [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"), na podstawie której utrzymano w mocy wcześniejszą decyzję organu z 22 grudnia 2022 r., nr [...], cofającą zezwolenie na wykonywania zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria ZD nr 0[...]) M.P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą M. z siedzibą w N. (dalej: "skarżący", "przedsiębiorca" lub "strona").
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji wskazano art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775; dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 21a, art. 5 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1 i 2, art. 7a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm.; dalej: "u.t.d."), a także art. 3 oraz art. 13 ust. 1 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U. UE Nr L 300/51; dalej: "rozporządzenie 1071/2009").
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy:
W dniu 1 września 2021 r. pracownik Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadził kontrolę bazy eksploatacyjnej przedsiębiorcy. Z kontroli sporządzono notatkę służbową, w której stwierdzono, że wskazana w oświadczeniu przedsiębiorcy baza eksploatacyjna (miejsce postojowe) nie istnieje. W notatce wskazano, że według oświadczenia współmałżonki skarżącego, baza eksploatacyjna – miejsca postojowe – znajduje się w innym miejscu. Ponadto w dokumencie zawarto wniosek o wszczęcie procedury wyjaśniającej. Do notatki załączono dokumentację fotograficzną.
Pismem z 7 grudnia 2021 r. GITD wezwał skarżącego do przedstawienia:
– oświadczenia osoby zarządzającej transportem (OC);
– kserokopii certyfikatu kompetencji zawodowych osoby zarządzającej transportem;
– informacji z Krajowego Rejestru Karnego i oświadczenia (ON) osoby zarządzającej transportem;
– oświadczenia dotyczącego bazy eksploatacyjnej (formularz OB);
– wykazu pojazdów wykorzystywanych w transporcie międzynarodowym na podstawie licencji wspólnotowej (formularz WPC);
– dokumentów potwierdzających posiadanie sytuacji finansowej zapewniającej podjęcie i prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego na całość taboru.
Ponadto, pismami z dnia 19 stycznia 2022 r., organ zwrócił się do Urzędu Miejskiego w N. oraz Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w powiecie n. (dalej: "PINB") o dokonanie sprawdzenia działki wskazanej przez przedsiębiorcę jako adres bazy eksploatacyjnej. Sprawdzenie miało dotyczyć odpowiednio: przeznaczenia działki zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zgody na sposób użytkowania terenu jako bazy eksploatacyjnej, organizacji ruchu, zgodności użytkowania obiektów budowlanych z wymaganymi pozwoleniami i decyzji o warunkach zabudowy oraz oceny PINB, czy na przedmiotowej nieruchomości może istnieć baza transportowa.
W odpowiedzi, Urząd Miejski w N. wskazał m.in., że działka oznaczona w ewidencji gruntów numerem [...] k. m. [...] w N., przy ul. G., przeznaczona jest według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej (D.4MU). Ponadto wyjaśniono, że baza transportowa nie mieści się w tej kategorii przeznaczenia, gdyż nie pełni funkcji usługowej.
Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie n. poinformował, że w wyniku przeprowadzonej kontroli na terenie działki nr [...] stwierdzono, że część działki została ogrodzona oraz utwardzona tłuczniem kamiennym. Ponadto na wydzielonej ogrodzeniem części działki usytuowany jest budynek gospodarczy, zbiornik na paliwo płynne oraz domek typu holenderskiego. Na wykonanym utwardzeniu, w niewydzielonych miejscach parkingowych, znajdowały się cztery autokary oraz trzy busy do transportu osób. W trakcie kontroli właściciel działki nie posiadał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia na wykonane roboty budowlane.
Następnie, pismem z 10 marca 2022 r., GITD wezwał stronę do zajęcia stanowiska w sprawie oświadczenia o dysponowaniu bazą eksploatacyjną.
Skarżący pismem z dnia 21 marca 2022 r. zwrócił się do organu z prośbą o przedłużenie terminu wyjaśnienia kwestii bazy eksploatacyjnej. Zdaniem przedsiębiorcy, w dniu zakupu gruntów miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dawał możliwość zagospodarowania terenu pod parking lub bazę. Ponadto poinformował, że z uwagi na pojawienie się nieścisłości, rozmawiał z Burmistrzem Miasta N. oraz złożył wniosek o przekwalifikowanie części tych gruntów na bazę eksploatacyjną. Skarżący do pisma załączył kopię wniosku o dokonanie zmiany przeznaczenia terenu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy N..
W dniu 23 marca 2022 r. przedsiębiorca przekazał do Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wypełniony formularz IZDP oraz WPA.
Pismem z 29 marca 2022 r. GITD zawiadomił skarżącego m.in. o stwierdzeniu ryzyka, że przedsiębiorca nie spełnia wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009 w zakresie posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich, z uwagi na niedostarczenie dokumentów wskazanych w wezwaniach z 7 lutego 2021 r. oraz 10 stycznia 2022 r. Organ wyznaczył przedsiębiorcy dwumiesięczny termin od daty otrzymania pisma na uregulowanie zaistniałej sytuacji. Ponadto poinformował, że w przypadku niespełnienia jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009, uprawnienie do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego zostanie cofnięte po upływie wyznaczonego terminu.
Następnie, pismem z dnia 20 października 2022 r., organ zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia numer [...] (seria ZD numer 0[...]) na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielonego przedsiębiorcy.
Pismem z 18 listopada 2022 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o umorzenie postępowania administracyjnego w całości jako bezprzedmiotowego. W uzasadnieniu m.in. wskazano, że strona w ramach prowadzonej działalności od 1 kwietnia 2022 r. wykorzystuje teren przy ul. F. w O. jako bazę eksploatacyjną na podstawie zawartej umowy dzierżawy. Strona wskazała, że wraz z nowelizacją, która weszła w życie w dniu 1 marca 2022 r., zmianie uległa również definicja bazy eksploatacyjnej. Zdaniem skarżącego, dopiero po nowelizacji przepisów rzeczona baza eksploatacyjna przestała spełniać przesłanki określone w ustawie. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że przedsiębiorcy mają czas do końca 2022 r. na dostosowanie się do nowych wymogów.
W celu dostosowania się do nowych wymogów skarżący zawarł ww. umowę dzierżawy, w związku z czym przeniesiono bazę eksploatacyjną w miejsce spełniające nowe wymogi, w tym umożliwiające parkowanie, konserwację i naprawę pojazdów wykorzystywanych w ramach prowadzonej działalności. Zdaniem skarżącego, nie zachodzą podstawy do dalszego prowadzenia przedmiotowego postępowania administracyjnego, gdyż strona spełnia wszelkie przesłanki upoważniające do posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a tym samym postępowanie powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe.
Do pisma załączono m.in. wypełnione oświadczenie o bazie eksploatacyjnej OB oraz kopię polisy nr [...], która wskazuje na objęcie ochroną ubezpieczeniową pięciu pojazdów.
Decyzją z 22 grudnia 2022 r. GITD cofnął przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria ZD numer 0[...]).
Jako podstawę prawną wydania decyzji wskazano art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku z art. 13 ust. 3, art. 3 ust. 1, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8 ust. 1 i ust. 8 rozporządzenia 1071/2009 oraz art. 83 u.t.d.
W uzasadnieniu decyzji, po zreferowaniu stanu faktycznego, organ m.in. wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3, zawiesza lub cofa zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie później niż z upływem terminów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. W zawiadomieniu z 29 marca 2022 r. organ stwierdził ryzyko, że strona nie spełnia wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009 w zakresie posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyznaczył przedsiębiorcy dwumiesięczny termin na uregulowanie zaistniałej sytuacji. Strona nie przedstawiła w wyznaczonym terminie dokumentów potwierdzających spełnianie wymogów do wydanych uprawnień. Oznacza to, że termin sześciu miesięcy wskazany w art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009 został przez stronę przekroczony. Tym samym, zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, organ nie może wydać innej decyzji niż cofnięcie zezwolenia o numerze [...], bowiem przepis ten brzmi stanowczo i jednoznacznie, a organ nie może dowolnie kształtować niniejszego rozstrzygnięcia. GITD podkreślił, że jeżeli właściwy organ stwierdzi, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub więcej wymogów określonych w art. 3, zawiesza lub cofa zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie później niż z upływem maksymalnych terminów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu. Ustawodawca unijny poprzez użycie w treści analizowanego przepisu sformułowania "nie później niż z upływem terminów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu" ustanowił cenzus czasowy, w którym przedsiębiorca ma obowiązek przedstawić dokumenty potwierdzające, że spełnia on wymogi określone w art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009. W niniejszym postępowaniu strona, w okresie sześciu miesięcy od dnia poinformowania jej, tj. od dnia 5 kwietnia 2022 r., że istnieje ryzyko niespełnienia wymogów określonych w art. 3 ust. 1 lit. a) b) c) d), nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ich spełnienie. Zdaniem organu, tak wyznaczone maksymalne granice czasowe nie mogą zostać przez stronę przekroczone.
Pismem z 25 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do pisma załączono umowę dzierżawy z dnia 1 kwietnia 2022 r., wraz ze spisem pojazdów dzierżawcy zgłoszonych do parkowania oraz wypełnione oświadczenie o bazie eksploatacyjnej OB.
Decyzją z 6 września 2023 r. GITD utrzymał w mocy decyzję cofającą przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria ZD numer 0[...]).
W uzasadnieniu decyzji, po przytoczeniu stanu faktycznego oraz mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa, organ m.in. wyjaśnił, że zmiana definicji bazy eksploatacyjnej z art. 4 pkt 21a u.t.d., dokonana ustawą z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 209), wprowadziła do dotychczas obowiązującej definicji bazy eksploatacyjnej możliwość potraktowania jako bazę eksploatacyjną także centrum operacyjne pracodawcy, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006. W pozostałym zakresie definicja bazy eksploatacyjnej nie uległa zmianie, podobnie jak wymogi związane z posiadaniem siedziby określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1071/2009. A zatem argumenty pełnomocnika skarżącego, jakoby przysługiwał mu termin do 1 stycznia 2023 r. na dostosowanie bazy eksploatacyjnej do nowych wymogów, nie są trafne i nie wynikają z obowiązujących przepisów prawa.
Organ wyjaśnił, że faktyczne korzystanie przez stronę z terenu położonego przy ul. G. w N. w ramach prowadzonej działalności transportowej nie legitymizuje działań strony, które stoją w sprzeczności z przeznaczeniem terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto, skarżący nie wykazał w wyznaczonym zgodnie z dyspozycją art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009 terminie uregulowania swojej sytuacji, wobec czego organ pismem z 20 października 2022 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu wobec niego postępowania administracyjnego w zakresie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Podkreślenia wymaga, że w razie niewykazania przez przedsiębiorcę uregulowania swojej sytuacji w zakresie spełniania wymogów z art. 3 rozporządzenia 1071/2009 w wyznaczonym terminie, organ cofa stronie zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, jako że nie spełnia on wymogów do jego posiadania. Dlatego, zdaniem organu, w omawianym stanie faktycznym niezasadne byłoby zastosowanie wobec przedsiębiorcy sankcji w postaci zawieszenia zezwolenia.
Na decyzję organu z 6 września 2023 r. strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania tj.:
1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niepełnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego oraz niepoczynieniu samodzielnych ustaleń w przedmiocie możliwości posiadania przez skarżącego bazy eksploatacyjnej na działce przy ul. G. w N., zaniechaniu zbadania czy baza eksploatacyjna znajdująca się w tym miejscu będzie kolidowała z funkcjonowaniem społeczności zamieszkującej te tereny i sposobem wykorzystywania sąsiednich nieruchomości, a także czy baza eksploatacyjna położona na spornej działce spełniałaby przesłanki określone w definicji bazy eksploatacyjnej, pomimo niezgodności sposobu wykorzystania gruntu na którym miałaby się znajdować z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego a także na pominięciu okoliczności, iż skarżący niezwłocznie podjął działania celem przekształcenia działki zgodnie ze wskazaniami organu, co skutkowało błędnym przyjęciem, iż niemożliwym było wykorzystanie działki położonej w N. na bazę eksploatacyjną;
2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. polegające na uchybieniu przez organ obowiązkowi rozpatrzenia wszystkich dowodów zebranych w sprawie, obowiązkowi powtórnego merytorycznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy oraz zasadzie orzekania na podstawie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w chwili wydania decyzji w wyniku:
a) pominięcia przedłożonego przez skarżącego wraz z pismem z dnia 18 listopada 2022 r. oraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oświadczenia o nowej siedzibie bazy eksploatacyjnej;
b) zaniechania zbadania czy nowa siedziba bazy eksploatacyjnej wskazana przez skarżącego spełnia funkcję bazy eksploatacyjnej zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz braku poczynienia przez organ samodzielnych ustaleń faktycznych w przedmiocie siedziby bazy eksploatacyjnej skarżącego na dzień wydania zaskarżonej decyzji, co doprowadziło do braku ustalenia przez organ, iż w dacie wydawania decyzji skarżący posiadał bazę eksploatacyjną zgodną z obowiązującymi przepisami;
3. art. 8 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady pogłębienia zaufania do obywateli poprzez zastosowanie wobec przedsiębiorcy sankcji niewspółmiernej do ewentualnego naruszenia przepisów, nieuwzględnieniu skutków z jakimi wiąże się cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika w postaci konieczności zakończenia prowadzenia działalności, zwolnienia pracowników, wzrostu bezrobocia w miejscu prowadzenia działalności, trudnościach ze spłatą zobowiązań, które mogą również mieć wpływ na działalność kontrahentów strony, co doprowadziło do naruszenia interesu społecznego z jakim wiąże się prowadzenie przez stronę działalności gospodarczej, a także załatwieniu sprawy sprzecznie z interesem społecznym;
II. przepisów prawa materialnego, tj.:
1. art. 13. ust. 1 lit. b) i ust. 3 rozporządzenia 1071/2009 polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu poprzez:
a) przyjęcie przez organ, iż skarżący nie zastosował się do przewidzianych ustawą terminów na uregulowanie wymogu posiadania bazy eksploatacyjnej, gdyż miał obowiązek uregulować niezgodności w powyższym zakresie w terminie 2 miesięcy liczonych od daty doręczenia pisma, w którym organ poinformował skarżącego o tym, iż istnieje ryzyko, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 3 ww. rozporządzenia, podczas gdy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, iż termin ten powinien być Uczony dopiero od daty kiedy organ jednoznacznie stwierdził, że skarżący nie spełnia już wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia oraz wyraźnie poinformował skarżącego o tym, iż nie spełnia ona tychże wymogów, a także zakreślił skarżącemu termin do usunięcia nieprawidłowości, w konsekwencji czego dopiero upływ terminu 6 miesięcy od daty stwierdzenia przez organ, że skarżący nie spełnia wymogów określonych w art. 3 ww. rozporządzenia uprawniało organ do zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia;
b) przyjęciu przez organ, że jedyną sankcją która może być nałożona na przedsiębiorcę jest cofnięcie zezwolenia, kiedy to ustawodawca daje organowi również prawo jego zawieszenia;
2. art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że zakres zmian wprowadzonych w definicji bazy eksploatacyjnej nie uzasadnia stwierdzenia, że skarżącemu przysługiwał termin na dostosowanie posiadanej bazy eksploatacyjnej do 1 stycznia 2023 r., kiedy to z treści ustawy wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca posiadający zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika, ma obowiązek dostosowania posiadanej bazy eksploatacyjnej do wymogów bazy eksploatacyjnej określonych w art. 1 pkt 4 ww. ustawy, w zakresie wymogów dla bazy eksploatacyjnej najpóźniej do 1 stycznia 2023 r., a tym samym nawet jeśli baza eksploatacyjna położona w N. przy ul. G. nie spełniała wymogów znowelizowanego pojęcia bazy eksploatacyjnej, w dacie wydania decyzji skarżący był jeszcze w terminie do dostosowania się do znowelizowanego pojęcia bazy eksploatacyjnej, a tym samym nie zachodziły przesłanki do cofnięcia posiadanego przez skarżącego zezwolenia.
Z uwagi na powyższe, skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. uchylenie decyzji GITD z 22 grudnia 2022 r. w całości;
3. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości;
w razie nieuwzględnienia przez organ wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący wniósł o:
4. wstrzymanie przez Sąd rozpoznający skargę wykonalności zaskarżonej decyzji w całości;
5. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości trzykrotności stawki minimalnej oraz kwoty 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
6. rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła argumentację popierającą zarzuty skargi.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1705; dalej: "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy są one dotknięte naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą wydania przez organ decyzji cofającej skarżącemu zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego o numerze [...] (seria ZD numer 0[...]), a następnie decyzji utrzymującej ją w mocy, był art. 13 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 lit. a) oraz art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1071/2009.
Zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3, zawiesza lub cofa zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie później niż z upływem terminów, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu.
Z kolei stosowanie do art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi:
a) posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich;
b) cieszyć się dobrą reputacją;
c) posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz
d) posiadać wymagane kompetencje zawodowe.
W myśl art. 4 pkt 21a) u.t.d. baza eksploatacyjna – to miejsce będące w dyspozycji przedsiębiorcy, przystosowane do prowadzenia działalności transportowej w sposób zorganizowany i ciągły, w skład którego wchodzi co najmniej jeden z następujących elementów: miejsce postojowe dla pojazdów wykorzystywanych w transporcie drogowym, miejsce załadunku, rozładunku lub łączenia ładunków, miejsce konserwacji lub naprawy pojazdów; przez bazę eksploatacyjną należy rozumieć także centrum operacyjne pracodawcy, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (WE) nr 561/2006.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia 1071/2009, jeżeli właściwy organ stwierdzi, że istnieje ryzyko, że przedsiębiorca nie spełnia już wymogów określonych w art. 3, informuje o tym przedsiębiorcę. Jeżeli właściwy organ stwierdzi, że co najmniej jeden z tych wymogów nie jest już spełniany, może określić termin nieprzekraczający sześciu miesięcy na uregulowanie tej sytuacji przez przedsiębiorstwo – w przypadku gdy uregulowanie sytuacji wymaga od przedsiębiorcy wykazania, że posiada rzeczywistą i stałą siedzibę.
Z kolei w myśl art. 7 ust. 2 pkt 2 u.t.d. – organem właściwym w sprawach udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany oraz zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego jest Główny Inspektor Transportu Drogowego, w przypadku ubiegania się o licencję wspólnotową, jeżeli przedsiębiorca nie występował z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego przez organ, o którym mowa w pkt 1.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że zgłoszona działka nr [...] w N. przy ul. G. nie może być uznana za bazę eksploatacyjną. Zgodnie z przeprowadzoną kontrolą Radcy Głównego Inspektora na ww. działce nie istnieje baza eksploatacyjna z miejscami postojowymi (notatka służbowa z 20 września 2021 r.). Ponadto z pisma Urzędu Miejskiego w N. z 23 lutego 2022 r. wynikało, że teren ten przeznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod tereny zabudowy mieszkaniowo-usługowej (D.4MU). Z kolei, zgodnie z pismem Powiatowego Inspektora Budowlanego w powiecie n. z 1 marca 2022 r., właściciel działki nie posiadał pozwolenia na budowę ani zgłoszenia na wykonane roboty budowlane. Z uwagi na powyższe, GITD słusznie wezwał przedsiębiorcę do zajęcia stanowiska w sprawie oświadczenia o dysponowaniu bazą eksploatacyjną.
Następnie, pismem z 29 marca 2022 r. organ zawiadomił przedsiębiorcę o stwierdzeniu istnienia ryzyka niespełnienia wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009 w zakresie posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Jednocześnie GITD wyznaczył skarżącemu dwumiesięczny termin na uregulowanie zaistniałej sytuacji. Następnie organ pismem z 20 października 2022 r. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, po czym wydał decyzję z 22 grudnia 2022 r. Zdaniem Sądu, organ wydając obie decyzje naruszył postanowienia wynikające z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, poprzez cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez uprzedniego stwierdzenia, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3 tego rozporządzenia.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia 1071/2009, przed zawieszeniem lub cofnięciem zezwolenia, organ ma obowiązek poinformować przedsiębiorcę o stwierdzeniu istnienia ryzyka, że nie spełnia on już wymogów określonych w art. 3. Następnie, zgodnie z art. 13 ust. 3, GITD powinien jednoznacznie stwierdzić, że skarżący nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3 – w tym przypadku nieposiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Dopiero wtedy GITD mógł wyznaczyć przedsiębiorcy termin nieprzekraczający sześciu miesięcy na uregulowanie tej sytuacji (art. 13 ust. 1 lit. b).
W niniejszej sprawie GITD, pismem z 29 marca 2022 r., poinformował przedsiębiorcę jedynie o istnieniu ryzyka, że nie spełnia on wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009 w zakresie posiadania rzeczywistej i stałej siedziby w jednym z państw członkowskich. Jednocześnie w tym piśmie wyznaczył skarżącemu dwumiesięczny termin na uregulowanie zaistniałej sytuacji, po czym w dniu 22 grudnia 2022 r. wydał decyzję cofającą przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Sąd stwierdza, że z żadnego z dokumentów stanowiącego materiał dowodowy nie wynika, iż organ jednoznacznie stwierdził, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3. W związku z tym, cofnięcie zezwolenia nastąpiło bez wypełnienia obowiązku wynikającego z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009. W ocenie Sądu organ, po stwierdzeniu ryzyka, powinien poinformować przedsiębiorcę o tym, że nie spełnia on wymogu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 lit. a), i dopiero wtedy mógł wyznaczyć termin na uregulowanie tej sytuacji. Zatem cofnięcie zezwolenia nastąpiło bez stwierdzenia, że przedsiębiorca nie spełnia jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3, w związku z czym naruszono postanowienia wynikające z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009.
Ponadto Sąd zwraca uwagę, że przed wydaniem decyzji z 22 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącego poinformował m.in. o tym, że w ramach umowy dzierżawy od 1 kwietnia 2022 r. przedsiębiorca korzysta z terenu położonego przy ul. F. w O., który przeznacza na bazę eksploatacyjną prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej (pismo z 18 listopada 2022 r.). Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 2 czerwca 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 1400/23, zgodnie z którym podstawą zawieszenia lub cofnięcia zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego nie jest nieprzesłanie w terminie wymaganych dokumentów, lecz stwierdzenie przez organ, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009. Brak przesłania natomiast przez przedsiębiorcę dokumentów potwierdzających spełnianie wymogów określonych w art. 3 rozporządzenia 1071/2009, daje podstawę do przyjęcia, że przedsiębiorca ich nie spełnia.
Wyjaśnienia wymaga, że Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca nie wykaże spełnienia wymogów z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, w tym w ogóle nie przesyłając żadnych dokumentów potwierdzających spełnienie tych wymogów, organ ma wówczas podstawy do uznania, że przedsiębiorca nie spełnia przedmiotowych wymogów, a w konsekwencji do zawieszenia lub cofnięcia zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009.
Dodania wymaga, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie powinno, w świetle art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009, zapaść nie później niż z upływem terminów, o których mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009. Ponadto Sąd stwierdza, że w art. 13 ust. 1 rozporządzenia jest wyraźnie mowa o terminie, jaki jest wyznaczany przedsiębiorcy na 'uregulowanie tej sytuacji', a nie na powiadomienie właściwego organu o tym, że wymóg określony w art. 3 ust. 1 lit. a rozporządzenia 1071/2009 został już spełniony. Decydujące znaczenie ma zatem ustalenie, czy w dacie wydawania rozstrzygnięcia na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorca 'nie spełnia już jednego lub większej liczby wymogów określonych w art. 3' (zob. także wyrok WSA w Warszawie z 2 czerwca 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 1400/23).
Na marginesie Sąd zaznacza, że organ, stwierdzając istnienie ryzyka niespełnienia wymogów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia 1071/2009, jednocześnie wyznaczył przedsiębiorcy termin, którego sam nie dotrzymał.
Reasumując, Sąd stwierdza, że organ, wydając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 22 grudnia 2022 r., naruszył postanowienia wynikające z art. 13 ust. 3 rozporządzenia 1071/2009 poprzez cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego bez uprzedniego stwierdzenia, że przedsiębiorca nie spełnia już jednego lub więcej wymogów określonych w art. 3 tego rozporządzenia. W związku z tym doszło również do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd uznał kontrolę rozstrzygnięcia w zakresie pozostałych zarzutów podniesionych w skardze za przedwczesną.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ, mając na uwadze przedstawioną powyżej ocenę prawną, oceni, czy przedsiębiorca nadal nie spełnia wymogów określonych w art. 13 ust. 1 rozporządzenia 1071/2009, czy jednak uregulował sytuację posiadania bazy eksploatacyjnej w związku z podpisaniem umowy dzierżawy z dnia 1 kwietnia 2022 r.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję GITD z 22 grudnia 2022 r., w pkt 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935), zasądzając od GITD na rzecz skarżącego kwotę 697 zł, na którą składał się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło