VI SA/Wa 597/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-20
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Magdalena Maliszewska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za wprowadzenie do obrotu produktu o niewłaściwej jakości handlowej może zostać nałożona, jeśli produkt nie był jeszcze w pełni oznakowany zgodnie z przepisami UE, ale znajdował się w fazie produkcji lub był przeznaczony do dalszej sprzedaży przez pośrednika?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że nawet jeśli produkt znajdował się w dojrzewalni lub był przeznaczony dla pośrednika, to fakt jego przygotowania do sprzedaży i częściowej sprzedaży uzasadnia uznanie go za wprowadzony do obrotu. Brak wymaganych informacji na etykiecie, zgodnie z art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011, stanowi naruszenie jakości handlowej, co uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych.Stan faktyczny
Skarżąca, prowadząca działalność gospodarczą, została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu partii jogurtu o niewłaściwej jakości handlowej z powodu braku pełnego oznakowania. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej serów, uznając, że nie były one jeszcze gotowe do wprowadzenia do obrotu, ale utrzymał karę za jogurt, stwierdzając, że był on przygotowany do sprzedaży i częściowo sprzedany, a jego oznakowanie było niekompletne. Skarżąca kwestionowała zasadność kary, argumentując, że produkt nie był wprowadzony do obrotu w rozumieniu przepisów, a obowiązek oznakowania spoczywał na pośredniku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi P.B. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem skargi P. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą P. P. B. (dalej też jako; "skarżąca", "strona") jest decyzja Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z [...] stycznia 2017 r. [...].
Organ ten, po rozpatrzeniu strony od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno- Spożywczych w [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...] wymierzającej jej karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wprowadzenie do obrotu 3 partii przetworów mlecznych o niewłaściwej jakości handlowej, o nazwie:
- ser podpuszczkowy dojrzewający z dodatkiem kozieradki o nazwie "A. wielkość produkcyjna: 10,696 kg, data produkcji: 22 sierpnia 2016 r., o wartość brutto: 427,84 zł,
- ser podpuszczkowy dojrzewający z dodatkiem suszonych płatków chilli oraz suszonego czosnku niedźwiedziego o nazwie "A." , wielkość produkcyjna: 11,168 kg, data produkcji: 23 sierpnia 2016 r., wartość brutto: 138,00 zł,
- "Jogurt", wielkość produkcyjna: 13,8 1 (tj. 46 opakowań a' 300 ml), data produkcji: 23 sierpnia 2016 r., wartość brutto: 138 zł -
uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wprowadzenie do obrotu 1 partii przetworu mlecznego o niewłaściwej jakości handlowej, o nazwie: "J.’ wielkość produkcyjna: 13,8 1 (tj. 46 opakowań a' 300 ml), data produkcji: 23 sierpnia 2016 r., wartość brutto: 138 zł.
Jako podstawę prawną wskazał: art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej jako "kpa", art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1604 ze zm.) - dalej jako "ustawa o jakości handlowej" w związku z art. 2 ust. 2 lit. j, art. 9 ust. 1, art. 12 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/200 (Dz. Urz. L 304/18 z 22.11.2011, str. 18 ze zm.), ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2016 t\, poz, 1604 ze zm.).
Jako podstawę faktyczną zostały podane następujące ustalenia:
W dniu 26 października 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] wydał decyzję z dnia [...] października 2016r. wymierzającą Pani P. B., prowadzącej działalność pn. P. P. B., ul. [...] w K. karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wprowadzenie do obrotu 3 partii przetworów mlecznych o niewłaściwej jakości handlowej.
W odwołaniu od w/w decyzji strona wniosła o wycofanie zarzutów oraz anulowanie kary. Podniosła, że zarzuty postawione przez organ I instancji są bezpodstawne, sprzeczne z duchem przepisów oraz ich literą, jak również nie mają nic wspólnego z bezpieczeństwem żywności. Podkreśliła, że w trakcie kontroli zostały okazane dokumenty rejestracyjne przedsiębiorstwa, zezwolenia na przetwórstwo oraz projekt technologiczny zakładu, zatem inspektorzy posiadali wiedzę o charakterze prowadzonej działalności. Strona wniosła, że objęte kontrolą sery znajdowały się w dojrzewalni, a nie w magazynie wyrobów gotowych, zatem bezpodstawne jest twierdzenie, że były to produkty wprowadzone do obrotu. Strona przywołała również definicję wprowadzenia do obrotu zawartą w ustawie o systemie oceny zgodności oraz na Uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r. I KZP 13/2005.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości oraz wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 500,00 zł za wprowadzenie do obrotu 1 partii przetworu mlecznego o niewłaściwej jakości handlowej, o nazwie: "Jogurt’.
Uznał częściowo argumentację strony odnośnie braku podania pełnej nazwy rodzajowej (np. ser, wyrób seropodobny) artykułów rolno-spożywczych o nazwach: "A." oraz "A." przyjmując, że proces technologiczny znajdujących się w dojrzewalni serów nie został ukończony, zatem producent nie miał obowiązku zamieszczania danych szczegółowych oraz drukowania ostatecznej handlowej etykiety serów. Ocenił, że podanie fantazyjnej nazwy wyrobu, terminu jego produkcji i symbolu pory dnia w jakiej rozpoczęto produkcję ("w" - wieczór), pozwala na zachowanie identyfikowalności w/w partii w pomieszczeniu "dojrzewalni".
Organ odwoławczy zgodził się natomiast z ustaleniem przez organ I instancji, co do naruszenia przez stronę wymogów prawnych dotyczących braku pełnego oznakowania produktu "J.". Ustalił, że przed objęciem przedmiotowych wyrobów kontrolą, Pani B. C. (upoważniona do reprezentacji strony) oświadczyła, że są to produkty przygotowane do sprzedaży, a ich proces produkcyjny został zakończony (oświadczenie stanowi załącznik nr 3 i nr 6 do protokołu kontroli nr [...]). Jak wskazała, część partii jogurtu w chwili rozpoczęcia kontroli WIJHARS w [...] była już sprzedana. Organ ocenił zatem, że przedmiotową partię jogurtu należy uznać za produkt wprowadzony do obrotu i tym etapie winien m.in. spełniać wymagania dotyczące prawidłowego znakowania artykułów rolno-spożywczych.
Organ odwoławczy uznał, że brak pomieszczenia nazwanego "magazynem wyrobów gotowych" nie zwalnia producenta z poniesienia finansowej kary w przypadku niewłaściwego oznakowania produktów. Taka praktyka (wymijanie się od odpowiedzialności w zakresie znakowania wyrobu, z uwagi na częściowe stosowanie pomieszczenia "dojrzewalnia" jako magazyn wyrobów finalnych) spowodowałaby uniemożliwienie sprawowania nadzoru nad prawidłowością etykietowania wyrobów przez Inspekcje sprawujące nadzór nad produktami spożywczymi na etapie przeddystrybucyjnym. W przedmiotowej sprawie decydująca jest okoliczność, iż producent posiadał zakwestionowaną partię jogurtu w celu sprzedaży, a cześć z nich nawet już sprzedał.
Organ odwoławczy ustalił, że do kontrolowanego produktu dołączona była "jedynie kartka z nazwą "jogurt", datą produkcji "23.08.2016" oraz literą "R" wskazującą na ranną porę rozpoczęcia produkcji. Zarzucił, że producent zaniechał zamieszczenia na etykiecie wyrobu informacji precyzujących: ilości netto produktu, termin przydatności do spożycia, warunki przechowywania, dane podmiotu odpowiedzialnego, co narusza art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011.
Główny Inspektor JHARS stanął na stanowisku, że przytoczone przez stronę orzeczenie Sądu Najwyższego zapadło w zupełnie odmiennym stanie faktycznym i nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu strony, że odbiorcą jogurtów jest pośrednik, który opatruje produkt własnymi etykietami, organ odwoławczy przyznał, że dopuszczona jest praktyka produkowania artykułów rolno-spożywczych na zlecenie innych przedsiębiorców, co nie uprawnia producenta do wprowadzania opakowanego produktu do obrotu bez oznakowania. Zgodnie z art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 1169/2011, podmioty działające na rynku spożywczym dostarczające innym podmiotom działającym na rynku spożywczym żywność nieprzeznaczoną dla konsumenta finalnego ani dla zakładów żywienia zbiorowego zapewniają przekazywanie tym innym podmiotom działającym na rynku spożywczym wystarczających informacji, które umożliwią im w stosownych przypadkach spełnienie ich obowiązków na mocy ust. 2. Jednak uznał, że art. 8 ust. 8 rozporządzenia nr 1169/2011 nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ dotyczy artykułów rolno- spożywczych, które są przeznaczone do dalszego wykorzystania technologicznego (np. mąka do wyrobu pizzy, koncentrat do wyrobu ketchupu itp.), natomiast przedmiotowa partia jogurtu stanowi towar gotowy do sprzedaży.
Ocenił, że "jogurt" stanowi żywność przeznaczoną dla konsumenta finalnego, ponieważ producent nie dostarcza wyprodukowanego przez siebie jogurtu do dalszego wykorzystania technologicznego przez właściciela sieci handlowej, lecz bezpośrednio do sprzedaży bez przeróbki, stąd jest zobligowany do podania kompleksowych informacji na etykiecie produktu.
Z uwagi na brak etykiety produktu "jogurt", Główny Inspektor JHARS uznał, że przedmiotowa partia produktu rolno-spożywczego nie spełnia wymagań jakości handlowej w zakresie znakowania.
W skardze złożonej do tut. Sądu, skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
naruszenie prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, a to:
art. 40a ust.l pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r., polegające na wymierzeniu grzywny w sytuacji nieprzewidzianej w dyspozycji wskazanego przepisu prawa,
art. 8 pkt 7a ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., polegające na nieuwzględnieniu, iż P. nie było dostawcą pakowanych produktów żywnościowych dla konsumenta finalnego,
art. 14 ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., polegające na nieuwzględnieniu, że na podmiocie działającym na rynku spożywczym ciąży jedynie obowiązek udostępnienia wszystkich obowiązkowych informacji na temat żywności, natomiast nie ciąży na nim obowiązek zamieszczania takiej informacji na opakowaniu produktu żywnościowego w sytuacji, gdy producent nie udostępnia produktu konsumentowi finalnemu,
art. 16 pkt. 19 ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY (UE) NR 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., polegające na nieuwzględnieniu, że wytwórca żywności dostarczający małe ilości produktów będący placówką handlu detalicznego jest zwolniony od zamieszczenia na opakowaniu szczegółowej informacji o wartości odżywczej produktu,
naruszenie przepisów postępowania, a to:
art. 138 k.p.a. polegające na wydaniu przez Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzji niezgodnej z tym przepisem i wewnętrznie sprzecznej, która to decyzja z jednej strony uchyla w całości decyzję organu I instancji, którą na P. B. została nałożona kara pieniężna, a z drugiej strony nakłada na P. B. karę pieniężną z tego samego tytułu,
- art. 107 § 1 k.p.a. polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podstawy faktycznej decyzji, a w szczególności tego na czym miałaby polegać niewłaściwa jakość handlowa wprowadzanych do obrotu przez P. B. towarów.
Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2017 roku, poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "p.p.s.a.").
Z kolei stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyń określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Na wstępie Sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji i postępowania, które ją poprzedziło z punktu widzenia istnienia wad powodujących nieważność decyzji. W przypadku ustalenia, że zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. - stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza jej nieważność, nie badając wpływu tej wady na treść zaskarżonej decyzji.
Sąd z urzędu nie stwierdził podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji mimo, że w istocie skarżąca zarzuciła brak wskazania w decyzji podstawy prawnej do wymierzenia kary pieniężnej, co więcej, zarzuca, że przepisy takie nie istnieją.
Skarżąca spółka w toku postępowania nie kwestionowała wyników kontroli, dokonanej w dniu [...] sierpnia 2016 r. W celu sprawdzenia oznakowania inspektorzy WIJHARS pobrali urzędowe próbki 3 partii przetworów mlecznych o nazwach;
- Ser podpuszczkowy dojrzewający z dodatkiem kozieradki o nazwie "A." wielkość produkcyjna: 10,696 kg, data produkcji: 22 sierpnia 2016 r., o wartość brutto: 427,84 zł,
- Ser podpuszczkowy dojrzewający z dodatkiem suszonych płatków chilli oraz suszonego czosnku niedźwiedziego o nazwie yĄ." , wielkość produkcyjna: 11,168 kg, data produkcji: 23 sierpnia 2016 r., wartość brutto: 138,00 zł,
- "Jogurt" wielkość produkcyjna: 13,8 1 (tj. 46 opakowań a' 300 ml), data produkcji: 23 sierpnia 2016 r., wartość brutto: 138 zł.
W wyniku ponownej oceny prawidłowości oznakowania w/w partii przetworów mlecznych stwierdzono brak oznakowania produktu "J.", co narusza art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011. Odstąpiono od zarzutu braku pełnej nazwy rodzajowej wyrobów o nazwach "A." oraz "A.".
Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza art. 138 k.p.a. Formułując ten zarzut, skarżąca twierdzi, że zaskarżona decyzja poprzez rozstrzygnięcie o decyzji pierwszej instancji tego rodzaju, że uchyla decyzję I instancji o wymierzeniu kary pieniężnej w oparciu o art. 40a ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a z drugiej strony w oparciu o ten sam przepis wymierza P. B. taką samą karę pieniężną jest niezrozumiała i wewnętrznie sprzeczna. Jak wynika z powyższej normy, z art. 138 § 1 wynika, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
W ocenie Sądu, to zarzut jest niezrozumiały, skoro w ramach odwołania strony organ II instancji ponownie rozpatruje sprawę, dokonuje weryfikacji ustaleń faktycznych, a następnie ponownie dokonuje oceny materiału dowodowego i orzeka co do istoty – w ramach własnego postępowania - o nałożeniu kary w wysokości tożsamej, czyli minimalnej ustawowej wysokości. Ani rozstrzygnięcie, ani jego uzasadnienie nie narusza art. 138 k.p.a. (i to całej jednostki redakcyjnej) - w sposób mający istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czego zresztą skarga nie podnosi, zatem argumentacja skarżącej jest nietrafna.
Organ II instancji uznał bowiem argumenty odwołania, że proces technologiczny znajdujących się w dojrzewalni serów nie został ukończony, zatem producent nie miał obowiązku zamieszczania danych szczegółowych oraz drukowania ostatecznej handlowej etykiety serów. Podanie fantazyjnej nazwy wyrobu, terminu jego produkcji i symbolu pory dnia w jakiej rozpoczęto produkcję ("w" - wieczór), pozwala na zachowanie identyfikowalności w/w partii w pomieszczeniu "dojrzewalni".
Organ odwoławczy prawidłowo nie zgodził się z zarzutem w zakresie dotyczącym naruszenia przez stronę w/w norm prawnych, poprzez brak pełnego oznakowania produktu "Jogurt". Do produktu dołączona była bowiem jedynie kartka z nazwą "jogurt", datą produkcji "23.08.2016" oraz literą "R" wskazującą na ranną porę rozpoczęcia produkcji.
Trafny był zarzut, że producent zaniechał zamieszczenia na etykiecie wyrobu informacji precyzujących: ilości netto produktu, termin przydatności do spożycia, warunki przechowywania, dane podmiotu odpowiedzialnego, bowiem narusza art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011.
Podobnie nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 107 § 1. k.p.a. i to całej jednostki redakcyjnej – bez wskazania jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma to naruszenie. Cytując zatem "naruszoną" normę: Art. 107. § 1. Decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu administracji publicznej;
2) datę wydania;
3) oznaczenie strony lub stron;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;
8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;
9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.
- nie sposób odnieść się do niesprecyzowanych zarzutów skargi w sytuacji, gdy mają one konkretnie wskazywać istotny wpływ na rozstrzygnięcie, a nie wskazują.
Wbrew ocenie skarżącej organ w ponownie, prawidłowo dokonanych ustaleniach faktycznych i ich ocenie wskazuje, na czym polega niewłaściwa jakość handlowa zakwestionowanych w przedsiębiorstwie skarżącej produktów spożywczych, dokonuje subsumpcji tych ustaleń pod wskazane normy prawa materialnego.
Poza sporem jest okoliczność, że skarżąca produkuje w małej wytwórni niewielkie ilości produktów spożywczych, których część, wprowadza do obrotu poprzez innego handlowca, który opatruje je własną etykietą, zawierającą nazwę własną podmiotu handlowego i wszystkie informacje o produkcie spożywczym. W ocenie Sądu, nie zmienia to ustaleń ani oceny, że producent zaniechał zamieszczenia na etykiecie wyrobu wymaganych informacji naruszając art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011.
Skarżąca kwestionowała w skardze powyższą ocenę, a w szczególności, jak wyżej wskazano, zastosowanie przez organy norm prawa krajowego i unijnego.
Ma rację skarżąca, że wymierzenie kary pieniężnej jest możliwe tylko wtedy, gdy konkretne przepisy prawa wprowadzają konkretne parametry jakościowe artykułów rolno-spożywczych wprowadzanych do obrotu. One stanowią o obowiązkach, czy nakazach nałożonych na producenta wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze.
Obowiązek podmiotu wprowadzającego do obrotu artykuły rolno-spożywcze odnoszący się do spełniania wymagań w zakresie jakości handlowej wynika wprost z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych - wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta.
Jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, obok ochrony zdrowia jest ochrona konsumentów, z uwzględnieniem uczciwych praktyk w handlu żywnością. Jasne jest też, że oznakowanie i prezentacja artykułów spożywczych jest istotnym elementem jakości handlowej. Obowiązkiem producenta jest wprowadzanie do obrotu produktów oznakowanych w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. (wyrok WSA w Warszawie z 26 stycznia 2017r. LEX nr 2273739).
Konsekwencją nie dochowania nakazu poddania partii produktu zabiegowi prawidłowego oznakowania jest art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych. Zarówno w dacie kontroli, jak i w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł.
Dodać należy, że obrotem w rozumieniu ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych są, stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania.
Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu. Stanowisko to potwierdza definicja "wprowadzania do obrotu" zawarta w pkt I lit. a) załącznika XII do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, a mówiąca, iż "wprowadzanie do obrotu" oznacza posiadanie lub wystawienie w celu sprzedaży, oferowanie na sprzedaż, sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania na rynek.
Wbrew zarzutom skargi, art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011 w pkt a) do l) stanowi wykaz danych szczegółowych, a zatem konkretnych, których podanie jest obowiązkowe:
a) nazwa żywności;
b) wykaz składników;
c) wszelkie składniki lub substancje pomocnicze w przetwórstwie wymienione w załączniku II lub uzyskane z substancji lub produktów wymienionych w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, użyte przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecne w produkcie gotowym, nawet jeżeli ich forma uległa zmianie;
d) ilość określonych składników lub kategorii składników;
e) ilość netto żywności;
f) data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia;
g) wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia;
h) nazwa lub firma i adres podmiotu działającego na rynku spożywczym, o którym mowa w art. 8 ust. 1;
i) kraj lub miejsce pochodzenia w przypadku przewidzianym w art. 26;
j) instrukcja użycia, w przypadku gdy w razie braku takiej instrukcji odpowiednie użycie danego środka spożywczego byłoby utrudnione;
k) w odniesieniu do napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętościowo, rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu;
l) informacja o wartości odżywczej.
Odnosząc się zatem do argumentacji skarżącej stwierdzić należy, że Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 jest precyzyjne, skoro art. 9 –wskazuje jakie szczegółowe informacje powinno zawierać oznaczenie produktu spożywczego, podaje wprost wykaz szczegółowych danych o produkcie spożywczym, którymi powinien być oznaczony.
Sąd nie zgadza się z zarzutem naruszenia art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 poprzez nieuwzględnienie, że "na podmiocie działającym na rynku spożywczym ciąży jedynie obowiązek udostępnienia wszystkich obowiązkowych informacji na temat żywności, natomiast nie ciąży na nim obowiązek zamieszczania takiej informacji na opakowaniu produktu żywnościowego w sytuacji, gdy producent nie udostępnia produktu konsumentowi finalnemu".
W ocenie Sądu, nie można interpretować art. 9 z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 w oderwaniu od art. 14 ww. rozporządzenia oraz od ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych i wywodzić, że z cytowanych norm nie wynika obowiązek szczegółowego oznaczenia produktu jako obciążający producenta. Byłoby to wbrew zapisowi samej ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych, która stanowi, że jej przepisy wykonują postanowienia m.in. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z 22.11.2011, str. 18, z późn. zm.).
Art.. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 wprost ustanawia odpowiedzialność podmiotu działającego na rynku rolno spożywczym za informację na temat żywności, a w szczególności za ich udostępnienie. Dlatego wskazany w skardze sposób interpretacji art. 14, że producent żywności ma obowiązek udostępnić wszystkie dane o produkcie, ale ich zamieszczenie na opakowaniu produktu nie obciąża producenta, byłoby zaprzeczeniem cytowanych norm.
Tym bardziej, że wskazany przez organ art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1169/2011 stanowi wprost, że w przypadku żywności opakowanej obowiązkowe informacje na temat żywności muszą się znajdować bezpośrednio na opakowaniu lub na załączonej do niego etykiecie.
Są to zatem konkretne przepisy prawa, które wprowadzają konkretne parametry jakościowe artykułów rolno-spożywczych wprowadzanych do obrotu i wbrew stanowisku skarżącej – zostały wskazane przez organ decyzyjny, jako podstawa zastosowania art. 40a ust. 1 pkt. 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r.
Zważyć należy, że art. 40a ust. 1 pkt. 3 cyt. ustawy stanowi, iż kara pieniężna jest stosowana w przypadkach, gdy producent wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów. Zatem wymierzenie kary pieniężnej jest możliwe tylko wtedy, gdy zachodzi jeden z obu wskazanych w niej przypadków.
Zatem istotą zarzutów organów kontrolnych w stosunku do skarżącej nie było to, że wprowadzane przez nią do obrotu produkty spożywcze nie były w ogóle oznakowane, jak podnosi w skardze, tylko - że nie odpowiadają jakości handlowej wymaganej na mocy cytowanych norm. Organ nie stosuje zatem ich wykładni rozszerzającej, jak twierdzi strona i zaskarżona decyzja nie narusza art. 40a ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.
Bez znaczenia dla oceny materiału dowodowego jest powołany art. 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 dotyczący sprzedaży na odległość. Jego regulacja nie stanowi odstępstwa od art. 9. Przewiduje bowiem "Bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych określonych w art. 9 w przypadku żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość: a) obowiązkowe informacje na temat żywności, z wyjątkiem danych szczegółowych określonych w art. 9 ust. 1 lit. f), muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą znajdować się w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość lub być dostarczane z użyciem innych właściwych środków wyraźnie określonych przez dany podmiot działający na rynku spożywczym. Kiedy używane są inne właściwe środki, obowiązkowe informacje na temat żywności dostarcza się bez obciążania konsumentów dodatkowymi kosztami przez podmiot działający na rynku spożywczym;
b) wszystkie obowiązkowe dane szczegółowe muszą być dostępne w momencie dostawy.
2. W przypadku żywności nieopakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość dane szczegółowe wymagane na mocy art. 44 są udostępniane zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu.
3. Ust. 1 lit. a) nie ma zastosowania do żywności oferowanej do sprzedaży przy wykorzystaniu automatów do sprzedaży lub zautomatyzowanych lokali handlowych".
Odstępstwa takiego nie czyni również art. 16 rozporządzenia nr 1169/2011, co zarzuca skarga, poprzez nieuwzględnienie, że wytwórca żywności dostarczający małe ilości produktów będący placówką handlu detalicznego jest zwolniony od zamieszczenia na opakowaniu szczegółowej informacji o wartości odżywczej produktu. Przepis reguluje wprawdzie pominięcie niektórych obowiązkowych danych szczegółowych w wymienionym przez skarżącą punkcie 19. Art. 16 nie zawiera "punktu 19". Zawiera natomiast artykuł 19, dotyczący pominięcia wykazu składników. Stanowi, że
1. W przypadku następujących środków spożywczych nie jest konieczny wykaz składników:
a) świeże owoce i warzywa, w tym ziemniaki, które nie są obrane, pokrojone ani podobnie przygotowane;
b) woda gazowana, której opis wskazuje, że została nasycona dwutlenkiem węgla;
c) ocet uzyskany wyłącznie z jednego podstawowego produktu metodą fermentacyjną, pod warunkiem że nie zostały dodane żadne inne składniki;
d) ser, masło, fermentowane mleko i śmietana/śmietanka, do których nie zostały dodane składniki inne niż przetwory mleczne, enzymy spożywcze i kultury drobnoustrojów niezbędne do produkcji lub, w przypadku sera innego niż ser świeży i ser topiony, sól potrzebna do jego produkcji;
e) środki spożywcze zawierające jeden składnik, gdy:
(i) nazwa środka spożywczego jest identyczna z nazwą składnika; lub
(ii) nazwa środka spożywczego umożliwia wyraźne zidentyfikowanie charakteru składnika.
2. Aby uwzględnić znaczenie, jakie dla konsumenta mają wykazy składników w odniesieniu do szczególnych rodzajów lub kategorii żywności, Komisja może w wyjątkowych przypadkach uzupełnić ust. 1 niniejszego artykułu, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 51, o ile w wyniku pominięć konsument finalny lub zakłady żywienia zbiorowego nie zostaną nieodpowiednio poinformowani.
Wbrew twierdzeniom skargi przepis "Artykuł 19" nie stanowi zatem, że z wymogu przedstawienia informacji o wartości spożywczej zwolniona jest żywność dostarczana bezpośrednio przez wytwórcę w małych ilościach placówką handlowym.
Podobnie nieuzasadnione są pozostałe zarzuty naruszenia prawa materialnego:
art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych z dnia 21 grudnia 2000 r., polegające na wymierzeniu grzywny w sytuacji nieprzewidzianej w dyspozycji wskazanego przepisu prawa, skoro w ocenie Sądu, organ wykazał, poprzez ustalenia oparte na protokole kontroli, że skarżąca wprowadziła do obrotu artykuły rolno-spożywcze nieodpowiadające jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej zaś kara pieniężna została ustalona w wysokości przewidzianej ustawą, czyli do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów rolno-spożywczych do obrotu, nie niższej jednak niż 500 zł. Organ wymierzając karę najniższą, uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności wymienione w art. 40a ust. 5 ww. ustawy
Sąd nie stwierdził naruszenia art. 8 pkt 7a rozporządzenia 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., polegającego na "nieuwzględnieniu, iż P. P. B. nie było dostawcą pakowanych produktów żywnościowych dla konsumenta finalnego.
Art. 8 pkt 7a stanowi, że "W następujących przypadkach podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą, by obowiązkowe dane szczegółowe wymagane na mocy art. 9 i 10 znajdowały się na opakowaniu lub na umieszczonej na nim etykiecie, lub też w dokumentach handlowych odnoszących się do tych środków spożywczych, w przypadkach gdy można zagwarantować, że dokumenty albo będą towarzyszyć żywności, do której się odnoszą, albo zostały wysłane przed dostawą lub równocześnie z dostawą:
a)w przypadku gdy żywność opakowana jest przeznaczona dla konsumenta finalnego, lecz wprowadzana na rynek na etapie przed sprzedażą konsumentowi finalnemu i gdy na tym etapie nie odbywa się sprzedaż do zakładów żywienia zbiorowego;".
Powyższe oznacza, że stan faktyczny ustalony w czasie kontroli nie podpada pod stan prawny określony w podanej wyżej normie – nie dotyczy bowiem sprzedaży do zakładów żywienia zbiorowego.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło