VI SA/Wa 599/05
WyrokWSA w Warszawie2005-07-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Kliszcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy karta opłaty drogowej, której termin ważności upłynął w dniu kontroli, może stanowić dowód uiszczenia opłaty za przejazd, uzasadniający brak nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że karta opłaty drogowej, której termin ważności upłynął w dniu kontroli, nie może stanowić dowodu uiszczenia opłaty. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za brak wymaganej opłaty w dniu kontroli, a okazanie nieważnej karty nie jest równoznaczne z uiszczeniem opłaty za czas, w którym faktycznie wykonywano przewóz. W związku z tym nałożenie kary pieniężnej było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na J. R. za brak ważnego dowodu uiszczenia opłaty drogowej w dniu kontroli. Skarżący okazał do kontroli kartę opłaty dobowej, której termin ważności upłynął. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję o nałożeniu kary, uznając, że karta była nieważna. Skarżący kwestionował decyzję, twierdząc, że uiścił wymaganą opłatę i posiadał dowód, a problemy z nabyciem kart tygodniowych nie powinny obciążać jego odpowiedzialności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Maciej Kliszcz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2005r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej. oddala skargę
Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 42 ust. 1 i art. 92 ust. 1 oraz l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym/Dz.U. nr 125, poz. 1371 ze zm./, § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych /Dz.U. nr 150, poz. 1684/, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...] o nałożeniu na J. R. kary pieniężnej w wysokości 3000.00 złotych wydaną na podstawie art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz l.p.1.4.1. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 poz. 1371 za zm./
Powyższe decyzje zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
W dniu [...] lipca 2004 roku o godzinie 845 przeprowadzono kontrolę pojazdu samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W toku kontroli kierujący pojazdem okazał dobową kartę opłaty za przejazd po drogach krajowych, na której wpisano okres ważności w sposób odpowiadający karcie tygodniowej, tj. od godziny 645 dnia [...] lipca 2004 roku do godziny 645 dnia [...] lipca 2004 roku.
Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, przedstawiony przez skarżącego dokument karty opłaty drogowej, nie mógł stanowić dowodu uiszczenia opłaty drogowej, gdyż dobowy termin ważności karty wyekspirował w chwili kontroli. Ani strona, ani organ wydający kartę nie mają mocy przedłużania terminów ważności kart dobowych na karty dokumentujące dłuższy okres ich ważności.
Zakupiona karta powinna odpowiadać rodzajowi pojazdu oraz przewidywanemu okresowi jej wykorzystywania. Wysokość opłaty oraz wzory poszczególnych rodzajów kart określone zostały w § 2 ust. 2 oraz w załącznikach do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury wydane zostało na podstawie delegacji art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.
Przed rozpoczęciem przejazdu po drodze krajowej istnieje bezwzględny obowiązek uiszczenia opłaty, co jest realizowane między innymi, przez zakup odpowiedniej karty. Obowiązek ten wynika z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. Zakupiona, przez stronę, dobowa karta nie odpowiada zamiarowi jej wykorzystywania przez okres siedmiu dni. Trudności w nabyciu karty nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec tego, że skarżący w dacie kontroli nie przedstawił dowodu uiszczenia opłaty drogowej zasadnym było nałożenie na niego kary pieniężnej w wysokości 3000.00 złotych. Wysokość nałożonej kary wynika z l.p. 1.4.1. załącznika do ustawy transportowej.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, zarzucając jej naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 107 kpa poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawa materialnego, w szczególności art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz l.p. 1.4.4. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 3 i 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 roku w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych.
W ocenie skarżącego, uiścił on wymaganą przepisami opłatę. W momencie kontroli posiadał dowód opłaty. W takiej sytuacji brak jest podstaw do nałożenia kary. Skarżący nie może ponosić odpowiedzialności za brak w punktach sprzedaży kart tygodniowych i wydawanie zamiast ich, przez uprawnione do tego jednostki, kart dobowych, przy jednoczesnym pobieraniu opłaty tygodniowej. Główny Inspektor Transportu Drogowego w ramach wskazanej podstawy prawnej tj. art. 92 ust. 1 i 4 oraz załącznika l.p. 1.4.4. ustawy o transporcie drogowym uprawniony był do nałożenia kary w wysokości 500.00 złotych, tymczasem organ utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 3000.00 złotych.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o oddalenie skargi. Powołał się na dotychczasowe argumenty. Podniósł dodatkowo, iż zakwalifikowanie ujawnionego stanu faktycznego jako wykonywanie przewozów z nieprawidłowo wypełnioną kartą opłaty nie było możliwe. Nie można bowiem było uznać, że karta była nieprawidłowo wypełniona, skoro w momencie kontroli termin jej ważności upłynął.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, chodzi o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych kryteriów sąd nie stwierdził naruszenie prawa i uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym za przejazd po drogach krajowych, przedsiębiorcy wykonujący na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, obowiązani są uiszczać opłaty. W ustępie 7 art. 42 ustawy minister właściwy ds. transportu został upoważniony do określenia rodzaju i stawek opłat, zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust.2 ustawy, trybu ich wnoszenia i sposobu rozliczania w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres półroczny lub roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej Minister Infrastruktury wydał, w dniu 14 grudnia 2001 roku, rozporządzenie w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia ustalił, zgodnie z zakresem delegacji, rodzaje oraz stawki opłat. W § 4 ust.1 określił tryb wnoszenia opłaty, a w § 5 zawarł wskazania dotyczące sposobu wypełniania kart. Termin ważności kart, gdy chodzi o karty dobowe i 7-dniowe, określa sam przedsiębiorca przez wpisanie konkretnych dat i godzin, w których karta jest ważna i może być użyta jako dowód opłaty za przewóz wykonywany w datach wpisanych w karcie. Okresy ważności kart to: jedna doba dla kart dobowych, 7 dni dla kart siedmiodniowych, miesiąc dla kart miesięcznych, pół roku dla kart półrocznych i rok dla kart rocznych.
Zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego, że uiszczenie opłaty za przejazdy po drogach krajowych jest czynnością sformalizowaną. Polega na nabyciu karty odpowiadającej rodzajowi pojazdu oraz przewidywanemu okresowi jej wykorzystywania. Żaden z przepisów ustawy i wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego nie upoważnia przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy na terytorium RP do przedłużania okresu ważności nabytej karty drogowej na kartę dokumentującą dłuższy okres jej ważności, nawet mimo uiszczenia należnej opłaty za ten dłuższy okres. Dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty może być tylko karta prawidłowo wypełniona, której termin ważności nie upłynął w chwili kontroli. Powołane wyżej przepisy rozporządzenia regulujące obowiązek prawidłowego wypełnienia karty opłaty drogowej pod rygorem nieuznania jej za dokument potwierdzający dokonanie opłaty, wyłączają możliwość jej swobodnej interpretacji przez stronę, jak i osoby kontrolujące. Przedsiębiorca wykonujący transport drogowy ponosi więc odpowiedzialność w postaci kary pieniężnej za skutek, jakim jest brak wymaganej opłaty za przejazd w dniu kontroli.
Wobec tego, że skarżący nie legitymował się w dniu kontroli dokumentem potwierdzającym wniesienie opłaty, nałożenie na niego kary pieniężnej było zgodne z obowiązującym stanem prawnym. W żadnym razie okazana do kontroli karta nie mogła zostać potraktowana jako karta wypełniona nieprawidłowo. Nie może bowiem stanowić dowodu uiszczenia opłaty karta nieważna. Termin karty siedmiodniowej wyekspirował w dniu kontroli, a innej skarżący nie okazał. Przyjęcie, że karta dobowa stanowi dowód uiszczenia opłaty za dalszy czas, albowiem strona poniosła ciężar finansowy, nie jest równoznaczne z uiszczeniem opłaty, skoro rodzaj karty nie dokumentował uiszczenia opłaty za czas, w którym faktycznie wykonywano przewóz.
Wskazanie w komparycji podstawy prawnej zaskarżonej decyzji liczby porządkowej załącznika l.p. 1.4.4. zamiast l.p. 1.4.1. stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Uzasadnienie decyzji wskazuje, iż organ zastosował jako podstawę prawną wysokości kary l.p. 1.4.1., a nie l.p. 1.4.4. Zaskarżoną decyzją utrzymana w mocy została decyzja organu I instancji, której podstawa prawna jest właściwa, odpowiada zaistniałemu stanowi faktycznemu.
Z tego względu należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło