VI SA/Wa 6/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-28

Skład orzekający: Tomasz Sałek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, a która ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego i nie posiada oszczędności, jest w stanie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, a jej miesięczne wydatki obejmują czynsz, koszty leczenia, wyżywienia i ubrań. Nie posiada rachunków bankowych ani oszczędności. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą J. P. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej J. P. radcę prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: 1. zwolnić skarżącą J. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej J. P. radcę prawnego. J. P. (dalej też jako "skarżąca") złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1 119 zł netto miesięcznie. Wśród miesięcznych wydatków wymieniła czynsz (500 złotych), a nadto koszty leczenia, wyżywienia i ubrań. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. W niniejszej sprawie uznać należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż istotnie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym dochodem skarżącej, co potwierdza wydruk przekazu pocztowego jest emerytura wynosząca 1 119 złotych miesięcznie. Dysponowanie dochodem na tym poziomie, w kontekście konieczności poniesienia zwykłych codziennych wydatków bytowych, takich jak żywność, leki czy środki higieniczne, powoduje, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącej, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło