VI SA/Wa 6/17
PostanowienieWSA w Warszawie2017-04-28
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, przy jednoczesnym ponoszeniu kosztów utrzymania gospodarstwa domowego, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie radcy prawnego w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, a która ponosi koszty utrzymania gospodarstwa domowego i nie posiada oszczędności, jest w stanie wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym należy przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Stan faktyczny
Skarżąca J. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżąca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, otrzymuje emeryturę w wysokości 1119 zł netto miesięcznie, a jej miesięczne wydatki obejmują czynsz, koszty leczenia, wyżywienia i ubrań. Nie posiada rachunków bankowych ani oszczędności. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą J. P. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącej J. P. radcę prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: 1. zwolnić skarżącą J. P. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącej J. P. radcę prawnego.
J. P. (dalej też jako "skarżąca") złożyła w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżąca otrzymuje emeryturę w wysokości 1 119 zł netto miesięcznie. Wśród miesięcznych wydatków wymieniła czynsz (500 złotych), a nadto koszty leczenia, wyżywienia i ubrań. Skarżąca wyjaśniła, że nie posiada rachunków bankowych.
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej też jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje przy tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W niniejszej sprawie uznać należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż istotnie nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jedynym dochodem skarżącej, co potwierdza wydruk przekazu pocztowego jest emerytura wynosząca 1 119 złotych miesięcznie. Dysponowanie dochodem na tym poziomie, w kontekście konieczności poniesienia zwykłych codziennych wydatków bytowych, takich jak żywność, leki czy środki higieniczne, powoduje, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować wolnych środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącej nie dysponuje ona oszczędnościami, które mogłyby być przeznaczone na pokrycie kosztów postępowania sądowego.
Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącej, zasadnym jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Tym samym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło