VI SA/Wa 60/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 kwietnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") postanowieniem z [...] października 2021 r. nr [...], na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2021 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia GITD wskazał, że na podstawie art. 18 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2021 poz. 54) na wniosek J. S. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wznowił postępowanie w sprawie kontroli z [...] września 2012 r., a następnie decyzją o nr [...] z [...] lipca 2021 r. uchylił decyzję nr [...] z [...] grudnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 18.700,00 zł na J. S. i nałożył na stronę karę w wysokości 2.160 oraz określił należność podlegającą zwrotowi z budżetu [...] Zarządu Dróg Wojewódzkich na łączną kwotę 22.913,11 zł. Pismem nadanym 23 sierpnia 2021 r. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich (dalej: "Skarżący") wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2021 r. nr [...]. GITD wyjaśnił następnie, że w niniejszym postępowaniu Skarżący nie był stroną postępowania na żadnym jej etapie. Fakt, iż Skarżący został zobligowany do zwrotu kary pieniężnej wynika wprost z ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw i jest konsekwencją przekazania kary pieniężnej uiszczonej przez J. S. na konto w/w jednostki samorządu terytorialnego. Postępowanie zakończone decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2021 r. nie dotyczyło interesu prawnego Skarżącego i nie kreowało nowego obowiązku podmiotu, gdyż ten wynika wprost z ustawy. Zdaniem organu, Skarżący nie mogło zatem złożyć odwołania od decyzji z [...] lipca 2021 r. Organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 127 § 1 K.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji odwołanie służy stronie. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od osoby nie będącej stroną postępowania, względnie podmiotem na prawach strony. Tym samym niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia. GITD uznał, że Skarżący nie posiada w przedmiotowej sprawie przymiotu strony, a legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym, bowiem nie jest adresatem uprawnienia określonego w rozstrzygnięciu. Skarżący pismem z 13 grudnia 2021 r. wniósł skargę na postanowienie GITD z [...] października 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postepowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił błędną wykładnię art. 28 K.p.a., poprzez przyjęcie, że Skarżący nie ma charakteru strony w sprawie orzeczenia o zwrocie uiszczonej kary na podstawie art. 18 ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Zdaniem Skarżącego, całkowicie chybione są rozważania organu odnośnie interesu faktycznego. Skarżący bowiem kwestionuje swój obowiązek a nie wykazuje interes prawny, który organ II instancji określił jako interes faktyczny. Obowiązek został określony prawem i wynika z art. 18 ust. 9 pkt. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Obowiązek ten aktualizuje się w sytuacji uchylenia w postępowaniu wznowieniowym decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną i jest konkretyzowany w decyzji. Skarżący nie zgadza się z tezą, że jak obowiązek określony został przez przepisy prawa podmiot zobowiązany nie może kwestionować nałożonego obowiązku. Obowiązek wynika z przepisów prawa ale jego konkretyzacja następuje na skutek aktu indywidualnego jakim jest decyzja. Bez wniosku uprawnionego inicjującego postępowanie w sprawie wznowienia postępowania oraz decyzji o uchyleniu prawomocnej decyzji nie jest możliwe orzeczenie zwrotu nałożonej kary. Sama norma materialnoprawna obligująca Skarżącego do zwrotu administracyjnej kary pieniężnej nie statuuje odpowiedzialności Skarżącego ex lege. Konkretyzacja obowiązku nastąpiła natomiast na skutek wydania decyzji przez organ I instancji. W innym przypadku podmiot zobowiązany, kwestionujący swój obowiązek pozbawiony byłby możliwości obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jego uchylenie. W niniejszej sprawie GITD na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdził ze względu na brak przymiotu strony niedopuszczalność odwołania Skarżącego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] lipca 2021 r., w której po wznowieniu postępowania organ I instancji uchylił decyzję z [...] grudnia 2012 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 18.700,00 zł nałożył na stronę karę w wysokości 2.160 oraz określił należność podlegającą zwrotowi z budżetu Skarżącego na łączną kwotę 22.913,11 zł. Sąd stwierdza, że GITD słusznie uznał, że Skarżący nie był stroną postępowania wznowieniowego, w wyniku którego zapadła decyzja z [...] lipca 2021 r. Decyzja ta dotyczy interesu prawnego podmiotu, który na podstawie wcześniejszej decyzji z [...] grudnia 2012 r. zobowiązany był do uiszczenia kary pieniężnej, która następnie została uznana za nienależną karę pieniężna w określonej części. Decyzja z [...] lipca 2021 r. rozstrzyga zatem o prawach i obowiązkach podmiotu, który uiścił nienależnie karę pieniężną, nie organu, który obowiązany jest do zwrotu tej kary pieniężnej. Sama bowiem czynność zwrotu przedmiotowej kary pieniężnej przez Skarżącego podmiotowi, który ją nienależnie zapłacił, stanowi czynność materialno-techniczną organu który obowiązany jest do jej zwrotu. Fakt, że w niniejszej sprawie organem obowiązanym do zwrotu nienależnie zapłaconej kary pieniężnej jest inny organ niż wydający decyzję, z której wynika obowiązek zwrotu nienależnie zapłaconej kary pieniężnej nie czyni organu obowiązanego do zwrotu nienależnie zapłaconej kary pieniężnej stroną postępowania rozstrzygającego sprawę zwrotu nienależnie zapłaconej kary pieniężnej. GITD słusznie wskazał, że obowiązek Skarżącego wynika z art. 18 ust. 9 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym zwrot następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja skutkująca koniecznością zwrotu środków zapłaconych lub ściągniętych od strony w wyniku wykonania decyzji ostatecznej, o której mowa w ust. 1, stała się ostateczna z budżetu właściwej jednostki samorządu terytorialnego - w przypadku gdy środki z tytułu uiszczonej opłaty albo nałożonej kary wpłynęły do tego budżetu na podstawie art. 64g ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu dotychczasowym albo art. 140ae ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3. W świetle tej regulacji, Skarżący nie występuje w niniejszej sprawie jako podmiot, o którego prawach i obowiązkach rozstrzygnął [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] lipca 2021 r., lecz jako organ jednostki samorządu terytorialnego, z którego budżetu ma nastąpić zwrot zapłaconej nienależnie kary pieniężnej. W ten sposób ustawodawca rozłożył obowiązki ciążące na organach w niniejszej sprawie ([...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który był właściwy do podjęcia decyzji z [...] lipca 2021 r. i Skarżącego, jako jednostki samorządu terytorialnego, z której budżetu następuje zwrot kary pieniężnej), wobec strony postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] lipca 2021 r. Z tych względów Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez GITD art. 28 K.p.a. Sąd nie stwierdził również naruszenia w niniejszej sprawie przez GITD innych przepisów prawa, czy to postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak sentencji.