VI SA/Wa 601/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Maria Jagielska Asesor WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2005 r. sprawy ze skargi J. S. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą "M." w C. na decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Generalnego Dyrektora Poczty Polskiej z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...] 2. stwierdza, iż uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu W dniu [...] listopada 2004 r. pracownik Rejonowego Urzędu Poczty w [...] przeprowadził kontrolę w "M." z siedzibą w C należącym do J. S. Kontrola obejmowała funkcjonowanie odbiorników radiowych i telewizyjnych w hotelu i restauracji "M.". Kontrolę przeprowadzono w obecności P. R. oraz pracownika kontrolowanego – B. T., która oświadczyła, iż w czterech pokojach hotelowych są zainstalowane i sprawne odbiorniki telewizyjne, pokoi tych jednak nie udostępniła. Kontrolujący uznał zatem, iż w kontrolowanym obiekcie znajduje się pięć odbiorników telewizyjnych z doprowadzonymi antenami stwierdzając, iż odbiorniki te są sprawne i umożliwiają natychmiastowy odbiór programu. Protokół kontroli podpisali kontrolujący i pracownica przedsiębiorstwa. Działająca z upoważnienia Generalnego Dyrektora Poczty Polskiej, Dyrektor Rejonowego Urzędu Poczty w [...] – J. M., decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zm.), nakazała rejestrację odbiorników oraz ustaliła opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników w kwocie 1848 zł. Organ administracji ustalił, w oparciu o protokół kontroli, że z pięciu kontrolowanych odbiorników jeden był zarejestrowany, stąd nałożona kara pieniężna dotyczyła tylko czterech odbiorników TV. Opłatę karną ustalono na podstawie art. 49 ust. 2 w/w ustawy w wysokości trzydziestokrotnej miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Od powyższej decyzji J. S. złożył odwołanie. Skarżący zarzucał decyzji nierzetelność, albowiem tylko jeden odbiornik TV (zarejestrowany) był w użyciu. Pozostałe odbiorniki nie posiadały instalacji antenowej umożliwiającej odbiór programów. Skarżący stwierdził, iż ustalenia kontroli o sprawności i odbieraniu programów przez te odbiorniki świadczą o jej nierzetelności, co skutkuje bezzasadnością zaskarżonej decyzji. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...], na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Przytaczając treść przepisów powołanych w wydanej i zaskarżonej decyzji organ administracji, uznając ustalenia dokonane w wyniku kontroli za fakty stwierdził, iż pozostałe cztery odbiorniki powinny także zostać zarejestrowane. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wnosił o uchylenie zaskarżonych decyzji administracyjnych. Skarżący podnosił, iż następnego dnia po kontroli zlecił Zakładowi Napraw i Konserwacji Urządzeń Elektrycznych wydanie opinii o możliwości odbioru programów przez odbiorniki TV z anten pokojowych. W opinii tej stwierdzono, iż ze względu na usytuowanie budynku, konieczne jest zainstalowanie anteny zewnętrznej lub satelitarnej. Nadto skarżący wskazuje na fakt, że nie uczestniczył w kontroli, a kontroler sprawdził jedynie odbiornik znajdujący się w sali restauracyjnej. Osobie, która podpisała protokół kontroli, nie przeczytano jego treści, co w ocenie skarżącego stanowiło poważne uchybienie. Na dowód swoich stwierdzeń skarżący załączył oświadczenie pracownika i opinię, na którą się powołał. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury, powołując się na ustalenia kontroli oraz domniemanie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji, wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje; Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271), która art. 1 wprowadziła ustawę z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) oraz art. 2 ustawę z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), z dniem 1 stycznia 2004 r. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 w/w ustawy). W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona zasadna. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji administracyjnej i ją poprzedzającej stanowił przepis art. 48 ust. 2 i art. 49 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.) oraz § 1 ust. 2 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zm.). Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w jednostkach nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw łączności (art. 49 ust. 1 w/w ustawy), a za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe (art. 48 ust. 1 w/w ustawy). Jednocześnie przepis art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji wprowadza domniemanie, iż osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 49 ust. 2 w/w ustawy). W sytuacji stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego organ przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika zgodnie z zasadami określonymi w art. 49 ust. 2 (art. 51 ust. 4 powołanej wyżej ustawy o radiofonii i telewizji). Kontroli dokonują upoważnieni pracownicy Rejonowych Urzędów Poczty, na obszarze działania ustalonym zgodnie z regulaminem organizacyjnym Państwowego Przedsiębiorstwa Użyteczności Publicznej Poczta Polska. Pracownicy tych urzędów przeprowadzają kontrolę na podstawie pisemnego upoważnienia, które wydaje dyrektor właściwego urzędu pocztowego i jest ono drukiem ścisłego zarachowania (§ 1 ust. 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zm.). Zgodnie z art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.) do kontroli stosują się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wynika z protokółu kontroli oraz dokumentów przedłożonych przez skarżącego, postępowanie administracyjne i wydane w jego wyniku decyzje administracyjne naruszyły przepisy postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) . Przede wszystkim z akt sprawy nie wynika by kontrolujący – M. G. – był, po pierwsze pracownikiem Rejonowego Urzędu Poczty w [...], a po drugie, aby był upoważniony do przeprowadzenia kontroli. W aktach sprawy nie wskazano, aby legitymował się wymaganym upoważnieniem do przeprowadzenia kontroli, zgodnie z § 1 ust. 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zm.). Nadto z zaskarżonej decyzji wynika, iż kontrola była przeprowadzona przez "pracowników" RUP w [...], podczas gdy protokół kontroli podpisał tylko jeden kontrolujący nadmieniając w nim, że kontrolę przeprowadzono "w obecności" P. R. Obecność tej osoby w toku czynności kontrolnych, jak i jej status nie zostały wyjaśnione. Stosownie do art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej powinien podjąć wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa.). W wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego zgodnie z powyższymi zasadami organ administracji powinien, na podstawie art. 80 k.p.a. dokonać oceny, czy doszło do naruszenia w/w przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji. Z protokółu kontroli i wydanych decyzji administracyjnych w sprawie wynika, że faktycznie skontrolowano sprawność do odbioru programu jednego odbiornika TV. Odbiornik ten znajdował się w sali restauracyjnej i był zarejestrowany. Błędem zatem było zastosowanie domniemania z art. 48 ust. 2 wymienionej ustawy o radiofonii i telewizji, iż odbiorniki TV, których kontrolujący nie widział, a tym samym nie mógł sprawdzić, były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Przyjęcie takiego założenia przez organy administracji publicznej stanowiło naruszenie powołanego wyżej art. 48 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji. Skarżący w odwołaniu od decyzji podnosił, że cztery odbiorniki TV, za używanie których bez wymaganej rejestracji został ukarany, nie posiadają instalacji antenowej umożliwiającej odbiór programów. Organ administracji nie odniósł się do tych stwierdzeń skarżącego, naruszając art. 107 § 3 k.p.a. Oparcie się w tym zakresie na zapisie protokółu kontroli o złożeniu oświadczenia przez pracownika skarżącego, iż odbiorniki, których kontrola nie widziała, są sprawne, nie uzasadniało jeszcze przyjęcia domniemania z art. 48 ust. 2 wymienionej ustawy o radiofonii i telewizji, albowiem nie ustalono nawet czy faktycznie odbiorniki te znajdowały się w nieskontrolowanych pomieszczeniach. W związku z powyższym, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ administracji powinien, z zachowaniem wymagań określonych w powołanych przepisach postępowania i rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 339 ze zm.), dokonać ustaleń nie budzących wątpliwości, iż doszło (lub nie) do naruszenia wymienionych przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2001 r. Nr 101, poz. 1114 ze zm.). W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.