VI SA/Wa 601/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2016 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za używanie odbiorników telewizyjnych oddala skargę w całości Minister Infrastruktury i Budownictwa (zwany dalej organem) decyzją z [...] stycznia 2016 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Pana M. M. prowadzącego działalność gospodarczą [...] (zwanego dalej stroną/skarżącym) od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (zwanego dalej organem I instancji ) z [...] października 2015 r., nr [...] o ustaleniu opłaty za używanie 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2015 r. w celu sprawdzenia wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (art. 7 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych Dz.U. z 2014 r. poz. 1204 ze zm.; dalej o opłatach abonamentowych) ustalono odbiorniki telewizyjne w ilości 21 sztuk w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Kontrola została przeprowadzona w lokalu przy ul. S. [...] w M., zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej z głównym miejscem wykonywania działalności przy ul. Z. [...] w K. Kontrola została przeprowadzona w obecności Pani M. B. - kierownika hotelu i Pani M. S. - pracownika pokojowego. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosi od lipca 2014 r. i został ustalony na podstawie informacji uzyskanej od Pani M. B. - kierownika hotelu. W protokole odnotowano, iż "Pani M. S. sprawdziła w naszej obecności 17 odbiorników TV w pokojach gościnnych, które są sprawne technicznie. Trzy pokoje zajęte przez gości - spisano oświadczenie". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez Panią M. B. i Panią M. S. Organ I instancji, po wszczęciu postępowania oraz poinformowaniu strony o przysługujących jej prawach wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 13 545 złotych. Skarżący w terminie wniósł odwołanie i wskazał, że jest dzierżawcą hotelu [...]. od lipca 2014 r. na podstawie umowy dzierżawy z [...]. Czynsz dzierżawny opłacany w comiesięcznych ratach obejmuje wszystkie koncesje, zezwolenia, licencje, kategoryzacje, podatki od nieruchomości, ubezpieczenie obiektu i czynsz dzierżawny pozwalające na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług hotelowo-gastronomicznych. Podniósł, że przejmując obiekt nie został poinformowany, że odbiorniki radiowo telewizyjne nie są zgłoszone i nie jest zawarta na nie umowa z Pocztą Polską S.A. Wskazał, że dopiero w trakcie kontroli dowiedział się o braku dopełnienia formalności przez właściciela hotelu. Po sprawdzeniu ww. okoliczności dokonał rejestracji w dniu 14 września 2015 r. Jego zdaniem decyzja nie powinna dotyczyć strony, która obiekt dzierżawi i nie jest jego właścicielem, a w umowie dzierżawy nie ma informacji o braku umowy rejestracyjnej z Pocztą Polską SA. Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i stwierdził, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 2 ww. ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Zdaniem organu bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kto jest właścicielem lokalu oraz na jakiej podstawie odbiorniki znajdują się we władaniu Strony. Jego zdaniem obowiązku ponoszenia opłat i rejestracji odbiorników nie zmienia okoliczność, że lokal był dzierżawiony na podstawie umowy dzierżawy z [...]. Organ wskazał, że nie ulega wątpliwości okoliczność, że w dniu kontroli odbiorniki były używane przez stronę. Wskazano, że protokół obrazuje stan faktyczny i jest to generalnie podstawowy dowód w sprawie. Podniesiono, że w protokole wskazano przebieg i wyniki kontroli, oraz zapewniono udział przedstawiciela podmiotu kontrolowanego. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zostały przedstawione żadne dowody podważające ustalenia kontroli. Organ podkreślił, że opłaty są pobierane na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych. Zgodnie z zapisami § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dokonuje operator wyznaczony, na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki. Zgłoszenie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników. Organ wskazał, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o krótszym niż 14 dni okresie używania ujawnionych odbiorników. Zdaniem organu decyzja z [...] października 2015 r. organu I instancji ustalająca opłatę za używanie 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, odpowiada prawu a okoliczność, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez stronę znajdowało się 21 odbiorników jest bezsporna. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszeniu przepisów prawa materialnego tj: przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez bezprawne sporządzenie protokołu kontroli bez udziału strony i przez to niezgodne z prawem ustalenie ilości posiadanych odbiorników w dzierżawionym obiekcie hotelowym w tym w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżący jest posiadaczem tych odbiorników; przepisu art. 2 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez wymierzenie opłaty za używanie 21 odbiorników, bez uzyskania dowodów na faktyczną ich liczbę, jako że czynności kontrolne prowadzone były bez zawiadomienia i uczestnictwa skarżącego, jako strony, bądź jego pełnomocnika, a wyłącznie z udziałem pracowników przedsiębiorstwa skarżącego nie posiadających jakichkolwiek uprawnień do reprezentacji skarżącego, ani nie posiadających właściwej wiedzy o stanie faktycznym w zakresie użytkowania pokoi hotelowych i eksploatacji odbiorników telewizyjnych w obiekcie hotelowym. Wskazał, na naruszeniu przepisów postępowania tj.: art. 7 -10, art. 32 , art. 33 § 2 oraz art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej k.p.a.), poprzez prowadzenie czynności bez zapewnienia skarżącemu możliwości udziału osobistego lub za pośrednictwem pełnomocnika, w tym w szczególności sporządzenia w takich warunkach protokołu kontrolnego w dniu [...] lipca 2015 r., do którego nie załączono pełnomocnictw pracowników skarżącego do jego reprezentacji. Podkreśliłł, że brak jest ich pełnomocnictw w aktach sprawy. Zdaniem organ dokonał ustaleń faktycznych bezpodstawnie w oparciu o czynności nieposiadające mocy dowodowej, czym naruszył zasadę praworządności, zasadę prawidłowego informowania strony o okolicznościach mających wpływ na jej prawa i obowiązki oraz zasadę wyczerpującego i obiektywnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a wydana decyzja jest z mocy prawa stosownie do art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. nieważna. W związku z powyższym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [..] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] października 2015 r., nr [...] o ustaleniu opłaty za używanie 21 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego oraz podnosił nieważność decyzji. W związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania. Innymi słowy, warunkiem wstępnym formułowania wniosków na tle prawa materialnego jest – co do zasady – brak uchybień w stosowaniu prawa procesowego. Niewątpliwie zatem, wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne. Przesłanki te w każdym przypadku muszą być zindywidualizowane. Istotą sporu jest ustalenie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo wykonano obowiązek rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W ocenie Sądu nie jest zasadne powoływanie sie skarżącego na nieważność postępowania. Badanie nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, a badaniu w tym postępowaniu podlegają enumeratywnie wymienione w art. 156 k.p.a. wady decyzji. Decyzja musi być w sposób nie budzący wątpliwości dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 k.p.a. Z rażącym naruszeniem przepisów prawa mamy do czynienia, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zostały spełnione trzy przesłanki: naruszenie prawa ma charakter oczywisty, charakter przepisu, który został naruszony pozwala na uznanie oczywistości naruszenia, przemawiają za tym racje ekonomiczne i gospodarcze. W tym stanie rzeczy zarzut ten jest bezzasadny. Sąd stwierdził, że pracownicy skarżącego byli uczestnikiem przeprowadzonej kontroli i w ich obecności sporządzono protokół kontroli, który bez zastrzeżeń podpisały. Oświadczenie stanowiące załącznik do protokołu, było w ocenie Sądu precyzyjnym oświadczeniem wiedzy uczestnika kontroli. W opinii Sądu Pani M. B. - kierownik hotelu i Pani M. S. - pracownik pokojowy nie składały oświadczeń woli w imieniu skarżącego - ich oświadczenia stanowiły wykazanie wiedzy na temat występowania w kontrolowanym obiekcie odbiorników telewizyjnych. Należy zauważyć, że osoby te składały oświadczenie wiedzy, a zatrudnienie ich na takich stanowiskach - kierownik hotelu i pracownik pokojowy nakazuje uznawać, że są to osoby dobrze poinformowane o wyposażeniu pokoju i taką wiedzą powinny posiadać. W tym stanie rzeczy wskazać należy, że argumenty skarżącego co do zasad reprezentacji podmiotu nie są zasadne w tym przypadku. W ocenie Sądu żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzącej w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. Sąd doszedł do przekonania, iż stanowisko skarżącego zawarte w odwołaniu i skardze sprzeczne jest z oświadczeniem wiedzy pracowników wynikających z akt sprawy. W tych dokumentach jednoznacznie stwierdzono, że w dniu kontroli dokonano kontroli 17 odbiorników w pokojach gościnnych, w 3 pokojach nie można było dokonać bezpośrednich oględzin z powodu zarezerwowania ich przez gości dlatego też sporządzono protokół. W ocenie Sądu, ustalenie czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób. Mianowicie, bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Zdaniem Sądu okoliczności powoływane przez skarżącą nie obalają domniemania wynikającego z przepisów ustawy o opłatach abonamentowych. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych i w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, do wydania - na podstawie art. 7 ust. 6 ww. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 ustawy, opłatę za jego używanie. W § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), wydanym na podstawie art. 7 ust. 10 ustawy o opłatach abonamentowych, wskazano, że jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. Biorąc pod uwagę powyższe, Pani A. W. - kierownik sekcji obsługi działająca z upoważnienia Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej była uprawniona do wydania decyzji z [...] października 2015 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Posiadanie w rozumieniu ustawy o opłatach abonamentowych zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, przy czym dla nałożenia stosownych obowiązków na pracodawcę określonych w art. 7 ust. 6 ww. ustawy wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę. W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie użytkowanym przez skarżącego, znajdowało się 21 sztuk odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Odbiorniki te były sprawne technicznie a trzy pokoje zajęte były przez gości i na tę okoliczność spisano oświadczenie". W tym stanie rzeczy organy, na podstawie art. 2 ust. 2 ww. ustawy - zasadnie przyjęły, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli. Zdaniem Sądu, strona skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania jakichkolwiek jednoznacznych dowodów, które świadczyłyby, iż sporne odbiorniki były zarejestrowane albo uiszczono za nie opłatę. Kwestia porozumień-oświadczeń-umów pomiędzy [...] a skarżącym nie ma znaczenia dla obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych. Skarżący nie wykazał, że uiszczony został abonament z tytułu użytkowania tych odbiorników przez [...]. Zdaniem Sądu, poza sporem pozostaje fakt stwierdzenia przez organ posiadania przez stronę skarżącą 21 sztuk odbiorników telewizyjnych w kontrolowanym lokalu, z czego w dniu kontroli nie był zarejestrowany żaden. Sąd uznał, że obowiązkiem strony skarżącej było jednoznaczne wykazanie w toku postępowania, że skarżący ([...]) dokonał stosownej rejestracji odbiorników w celu ich używania w kontrolowanym lokalu. W opinii Sądu, odpowiedzialność za sprawy organizacyjne związane z lokalem używanym przez stronę skarżącą ponosi skarżący - i na nim spoczywa obowiązek zarejestrowania wszystkich używanych w tym miejscu odbiorników. Wszelkie nieprawidłowości w tym zakresie są ryzykiem podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w kontrolowanym obiekcie. Jeżeli jednak odbiorniki telewizyjne zostały zarejestrowane, to w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na skarżącym. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w obu spornych decyzjach, organy uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, uznać należy w konsekwencji, że strona skarżąca nie wykazała w toku postępowania jakichkolwiek okoliczności świadczących o braku podstaw do zastosowania unormowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a..