VI SA/Wa 604/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie WSA Magdalena Bosakirska (spr.) WSA Dorota Wdowiak Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi K. i E. K. wspólników spółki cywilnej "W." na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za brak opłaty drogowej i zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. Dnia [...] czerwca 2003r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...] poddał kontroli drogowej pojazd nr rej. [...] z przyczepą nr rej. [...], będący własnością K. K.. W protokole, jako przedsiębiorstwo wykonujące transport, wpisano "W." spółkę cywilną. Stwierdzono, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne bez posiadania w pojeździe dowodu uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, oraz bez zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne. Protokół został podpisany przez kierowcę bez zastrzeżeń. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], powołując się na art.92 ust.1 p.1 i p.6 oraz art.33 ust.1 i art. 87 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym /Dz.U. nr 125 z 2001r. poz. 1371 z późn. zmianami/ nałożył na "W." spółkę cywilną karę pieniężną w wysokości 4000 zł za brak opłaty drogowej i karę 2000 zł za brak zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne. Od tej decyzji odwołała się "W." spółka cywilna, a odwołanie podpisał K. K.. Odwołujący się podnosił, że firma nie trudni się transportem, a tego dnia wyjątkowo z uwagi na nagłą sytuację dokonywała przewozu, kara zaś jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do przewinienia. Decyzją nr z dnia [...] lutego 2004r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego powołując się na art.138 § 1 p.2 KPA i art.3, art.33 ust.1, art. 42 ust.1, art. 87 ust.1 i ust.2, art.92 ust.1 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym i l.p. 1.4.1 oraz lp. 1.1.7 załącznika do tej ustawy oraz art.8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 149 z 2003r. poz.1452/ uchylił w całości decyzję organu I instancji i nałożył na "W." s.c. karę pieniężną w wysokości 5000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowił brak wymaganego zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne oraz brak opłaty drogowej. Wyjaśnił również, że w związku ze zmianą przepisów normujących wysokość kar /cytowaną wyżej ustawą z 23 lipca 2003r/, uchylił karę nałożoną w I instancji i nałożył karę niższą, przewidzianą nowymi przepisami. Na tę decyzję K. K. i E. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "W." s.c. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnosili, że spółka cywilna nie jest przedsiębiorcą w rozumieniu art. 2 ust.3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej /Dz. U. Nr 101 z 1999r. poz. 1178/ i wobec tego brak podstaw do nałożenia na nią obowiązku z art. 42 ustawy o transporcie drogowym tj. posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne oraz ponoszenia opłat drogowych. Podnieśli ponadto, że nałożenie obowiązku ponoszenia opłaty drogowej stanowi element podwójnego opodatkowania, bowiem płacą już podatek od środków transportu i podatek akcyzowy w cenie paliwa, zaś wymaganie posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne jest niedopuszczalnym ograniczeniem wolności gospodarczej. Wskazali również, że skoro ustawodawca wprowadził w art. 103 ustawy o transporcie drogowym okres przejściowy dla obowiązku posiadania licencji, to tym bardziej należy domniemywać istnienie takiego okresu, co do obowiązku posiadania zaświadczenia. Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że na przedsiębiorcach ciąży obowiązek posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozu na potrzeby własne oraz obowiązek uiszczania opłat drogowych, a za niewykonanie tych obowiązków nakładana jest kara pieniężna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Kontrolując w ten sposób zaskarżone decyzje Sąd stwierdził naruszenie prawa skutkujące nieważnością zaskarżonych decyzji. Zasadny jest ten tylko zarzut skargi, iż wobec treści art. 2 ust.2 i ust.3 cytowanej wyżej ustawy o działalności gospodarczej, przedsiębiorcą nie jest spółka cywilna, tylko jej wspólnicy. To na wspólników nakłada obowiązki ustawa o transporcie drogowym. Stroną postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 29 KPA, powinni być więc wszyscy wspólnicy spółki cywilnej, a decyzje I i II instancji powinny być skierowane do wszystkich wspólników spółki cywilnej, nie zaś do samej spółki, która nie ma osobowości prawnej ani statusu przedsiębiorcy. Aby takie określenie strony mogło zostać zrealizowane, organ I instancji powinien, w ramach prowadzonego postępowania dowodowego, ustalić na podstawie stosownych dokumentów skład osobowy spółki cywilnej i objąć postępowaniem wszystkich wspólników. W wyroku z dnia 6 lutego 2001r. /IV SA 2450/98, Wspólnota 2001/8, s.50/ NSA wyjaśnił, że "W postępowaniu administracyjnym musi uczestniczyć strona, bowiem zmierza ono do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której konieczne jest ustalenie podmiotu mającego interes prawny oraz przedmiotu sprawy. Skierowanie aktu administracyjnego do podmiotu nie będącego stroną w sprawie jest poważną wadą, stanowiącą przesłankę stwierdzenia nieważności tego aktu –art.156 § 1 p.4 KPA./.../ postępowanie administracyjne powinno toczyć się z udziałem wszystkich wspólników spółki cywilnej, a /.../ akt administracyjny powinien być adresowany do wszystkich". W sprawie niniejszej jest niewątpliwe, że nie została prawidłowo oznaczona strona postępowania i adresat decyzji; skutkuje to nieważnością wydanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 p.4 KPA. W tym stanie rzeczy szczegółowe rozważanie pozostałych zarzutów skargi nie jest konieczne, bowiem zaskarżone decyzje muszą być wyeliminowane z obrotu prawnego, należy jednak wskazać, że wadliwy jest pogląd skarżącego, iż prowadzenie przez przedsiębiorców działalności gospodarczej w postaci spółki cywilnej pozwala im na uniknięcie obowiązków obciążających innych przedsiębiorców. Pogląd taki nie znajduje żadnego uzasadnienia w ustawie. W tym stanie rzeczy działając na podstawie art. 145 § 1 p.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, w związku z art. 156 § 1 p.4 KPA Sąd orzekł jak w sentencji.