VI SA/Wa 606/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant apl. prok. Robert Kubeł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącego Pana M. S. – skarżącego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11000,- złotych - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym kary w wysokości 3000 zł a w pozostałym zakresie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przedmiotem rozpoznania jest kara pieniężna w wysokości 3000 zł. Organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 25 stycznia 2006 r. stwierdzono fakt wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Powyższe naruszenie ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], prowadzonego przez skarżącego i zostało to udokumentowane w protokole kontroli Nr [...]. Skarżący wskazał, że w dniu kontroli nie świadczył odpłatnej usługi transportowej, lecz jedynie udzielił nieodpłatnej pomocy koledze. Podczas kontroli na skutek zdenerwowania nie zdołał odszukać aktualnej karty opłaty drogowej. Podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie zapłacić kary. W związku z powyższym wnosił o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie lub zmniejszenie nałożonej kary. Organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. Następuje to poprzez nabycie karty opłaty, która podlega wypełnieniu (§ 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych). Podniesiono, że prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie tego świadczenia. Wskazano, że stosownie do art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg. Powołując się na przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, organ stwierdził, że kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 zł. Wskazano, że przepis lp. 4.1 załącznika do ww. ustawy karą 3000 złotych sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa, bowiem z protokołu kontroli nr [...] oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż przedsiębiorca wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty pomimo przejazdu po drodze krajowej nr [...]. Kierowca okazał do kontroli dobową kartę opłaty drogowej [...] wypisaną na okres od 24 stycznia 2006 r. godzina 03.00 do 25 stycznia 2006 r. godzina 03.00. Kontrola drogowa miała miejsce o godzinie 12.30, co oznacza, że w chwili kontroli karta utraciła ważność. W trakcie postępowania administracyjnego strona dostarczyła kserokopię karty opłaty drogowej, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez zastępcę burmistrza Z.. Była to karta dobowa [...], zakupiona w dniu 25 stycznia 2006 r., wypisana na pojazd o nr rej. [...] w terminie ważności od 25 stycznia 2006 r. godzina 08.05 do 26.01.2006 r. godzina 08.05. Wobec powyższego Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż skarżący wykonywał przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty jadąc po drodze krajowej nr [...]. Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc naruszenie prawa materialnego oraz przepisu art. 10 § 1 k.p.a. Powołując się na przepis art. 4 pkt 12 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dziennik Urzędowy WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.; Dz. U. UE – polskie wydanie specjalne 05/t. 1) podnosi, iż dokonał przewozu pojazdem używanym do niehandlowych przewozów w celach prywatnych. Jego zdaniem unormowania prawa europejskiego znajdują potwierdzenie w § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa. Przedmiotowa decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. - nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych a także unormowań tzw. pochodnego (wtórnego) prawa wspólnotowego, w tym w szczególności rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dziennik Urzędowy WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.; Dz. U. UE – polskie wydanie specjalne 05/t. 1). Decyzje organów obu instancji nie naruszają również unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Przyjmując za ustalony stan faktyczny, iż skarżący okazał do kontroli dobową kartę opłaty drogowej [...] wypisaną na okres od 24 stycznia 2006 r. godzina 03.00 do 25 stycznia 2006 r. godzina 03.00. Kontrola drogowa miała miejsce o godzinie 12.30, co oznacza, że w chwili kontroli karta utraciła ważność. W trakcie postępowania administracyjnego strona dostarczyła kserokopię karty opłaty drogowej, potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez zastępcę burmistrza Z.. Była to karta dobowa [...], zakupiona w dniu 25 stycznia 2006 r., wypisana na pojazd o nr rej. [...] w terminie ważności od 25 stycznia 2006 r. godzina 08.05 do 26.01.2006 r. godzina 08.05. Należy uznać, iż skarżący nie uiścił opłaty za przejazd po drogach a jego argumentacja dotycząca kwestii statusu prawnego, jako rolnika, czy też jako przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, nie ma w niniejszej sprawie istotnego znaczenia. Dostarczona przez skarżącego w toku postępowania kserokopia dobowej karty opłaty drogowej seria i nr [...] nie może zostać uwzględniona, ponieważ z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wynika, że dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, kierowca pojazdu obowiązany jest posiadać przy sobie. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że posiadana przez kierowcę dobowa karta opłaty drogowej seria i nr [...] w chwili kontroli była już nieważna. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty nie będące przedsiębiorcami (a więc m.in. rolników) stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego. Przepisy te dotyczą także bezpośrednio przedsiębiorców. Należy jednakże zauważyć, iż aby zastosować wobec podmiotów nie będących przedsiębiorcami, w tym m.in. wobec rolników, przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego, musi być spełniony przez te podmioty podstawowy warunek polegający na tym, iż przewóz wykonywany przez nie musi spełniać przesłanki przewozu na potrzeby własne wskazane w art. 4 pkt 4 cyt. ustawy z dnia 6 września 2001 r. Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 3 cyt. ustawy transportem drogowym jest każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W tej sytuacji należy uznać, iż w przypadku, gdy podmiot niebędący przedsiębiorcą (w tym m.in. rolnik) wykonujący przewóz rzeczy pojazdem, do którego stosuje się przepisy ustawy (vide: art. 3 ust. 1 ustawy), dokonuje transportu towaru, który w chwili kontroli należy do osób trzecich – nie może być zwolniony z obowiązków nałożonych przez przepisy ustawy o transporcie drogowym. Z akt niniejszej sprawy wynika jednoznacznie, iż skarżący w dniu kontroli przewoził towar nie należący do niego. W tej sytuacji należy podnieść, iż z samego faktu, że skarżący jako rolnik, prowadzi gospodarstwo nie można wywodzić, że przy przewozie rzeczy nie obowiązują go normy ustawy o transporcie drogowym. Zarzut dotyczący wykonywania transportu drogowego rzeczy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych to należy – zdaniem Sądu - podzielić stanowisko organu i uznać, że z akt postępowania administracyjnego wynika bezspornie, iż w dniu kontroli skarżący - wykonując na rzecz podmiotu trzeciego przewóz – wykonywał transport drogowy bez uiszczenia opłaty za przejazd po drodze krajowej nr [...]. Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Uiszczenie opłaty drogowej następuje poprzez nabycie karty opłaty. Kwestię uiszczania przedmiotowych opłat szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 150, poz. 1684 ze zm.). § 3 cyt. rozporządzenia stanowi, iż przedsiębiorca wykonujący transport drogowy oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne uiszcza opłatę roczną, półroczną, siedmiodniową albo dobową. Zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty, która następnie podlega wypełnieniu zgodnie z § 5. Jak stanowi z kolei § 4 ust. 2 rozporządzenia wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty stanowi dokument potwierdzający wniesienie opłaty. Zdaniem Sądu skoro z akt sprawy, w tym w szczególności z protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2006 r. – wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż w chwili kontroli przeprowadzonej przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego spełnione zostały wszelkie przesłanki dla uznania, iż skarżący wykonywał transport drogowy rzeczy bez uiszczenia stosownej opłaty za przejazd po drogach krajowych, należy uznać, iż organ prawidłowo zastosował dyspozycję przepisu art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z l.p. 1.4.1. załącznika do tej ustawy, który karą 3.000,- złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Zdaniem Sądu należy uznać, iż organy inspekcji transportu drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ odwoławczy, jak również organ I instancji oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.