VI SA/Wa 608/08

PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-13

Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który został już zwolniony od kosztów sądowych, może ponownie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli jego sytuacja materialna uległa zmianie i nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Skarżący, który został już zwolniony od kosztów sądowych, może ponownie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie tych kosztów. Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie będzie podlegał ponownemu rozpoznaniu, jeśli zostało ono już przyznane, ale wniosek o ustanowienie pełnomocnika może zostać uwzględniony, jeśli strona przedstawi nowe dowody potwierdzające jej trudną sytuację materialną.
Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest wynagrodzenie z robót publicznych w kwocie 1210 zł brutto miesięcznie, jest zarejestrowany jako bezrobotny, nie posiada majątku ani oszczędności, a jego zadłużenie wynosi 115 000 zł. Skarżący był już wcześniej zwolniony od kosztów sądowych, ale poprzedni wniosek o ustanowienie pełnomocnika został oddalony z powodu braku wystarczających dowodów. Obecny wniosek został złożony po zmianach w przepisach dotyczących wyznaczania pełnomocników z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącego A. S. adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...] p o s t a n a w i a: ustanowić dla skarżącego A. S. adwokata. A. S. (dalej też jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w osobie adwokata P. D. w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie konkursu na stanowisko [...]. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji oraz z nadesłanych dokumentów wynika, iż nie posiada majątku, a jedynym jego źródłem dochodów jest osiągane w okresie od 12 listopada 2009 r. do chwili obecnej wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w ramach robót publicznych w kwocie 1210 zł brutto miesięcznie (załączono kopie umowy o pracę oraz aneksu do umowy o pracę potwierdzające powyższe). Poza tym, jak wynika z przedłożonej decyzji Starosty skarżący od dnia 21 maja 2009 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna nie posiadająca prawa do zasiłku. Ponadto skarżący złożył również zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, z którego wynika, iż skarżący nie przedłożył zeznania podatkowego za rok 2008. Wyjaśnił, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych, a ciążące na nim zadłużenie oszacował na kwotę 115 000 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej też jako p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie należy zaznaczyć, iż skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sytuacji, gdy został już w niniejszej sprawie zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 lipca 2007 r. (poprzednia sygnatura sprawy: IV SA/Wa 783/07). Tymczasem przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje nie tylko to postępowanie (tj. postępowanie sądowoadministracyjne), ale także postępowanie egzekucyjne (por. art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Zatem kolejny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy nie będzie podlegał rozpoznaniu w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a jedynie w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Jedynym bowiem dochodem uzyskiwanym przez skarżącego, prowadzącego samodzielnie gospodarstwo domowe, było wynagrodzenie z tytułu pracy wykonywanej w ramach robót publicznych w kwocie 1210 zł brutto miesięcznie. Skarżący oświadczył także, iż nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przedstawioną wyżej sytuację majątkową skarżącego, zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Nie jest on bowiem w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy jednocześnie zauważyć, iż Sąd wskutek rozpoznania poprzedniego wniosku skarżącego odmówił przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, jednakże, jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia 5 sierpnia 2009 r. przyczyną odmowy był fakt, iż skarżący nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy. Składając natomiast wniosek będący aktualnie przedmiotem rozpoznania skarżący przedłożył dokumenty, które w dostatecznym stopniu uprawdopodobniają okoliczności świadczące, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu w osobie adwokata P. D., wskazać należy iż w świetle wprowadzonego ustawą z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a obowiązującego od dnia 10 kwietnia 1010 r. art. 244 § 3 p.p.s.a., jeżeli strona we wniosku wskazała adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, właściwa okręgowa rada adwokacka, rada okręgowej izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych Lub Krajowa rada rzeczników Patentowych, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, radca prawnym, doradca podatkowym lub rzecznikiem patentowym, wyznaczy adwokata, radcę prawnego, doradcę prawnego lub rzecznika patentowego wskazanego przez stronę. W świetle powyższego ocena możliwości wyznaczenia w przedmiotowej sprawie pełnomocnikiem z urzędu adwokata P. D. należy do właściwej okręgowej rady adwokackiej. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło