VI SA/Wa 608/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10, wydanym po rozpoznaniu na rozprawie skargi kasacyjnej E. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 662/09 w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okolicznością bezsporną w sprawie jest data przeprowadzonej kontroli pojazdu marki [...], o nr rej [...], stanowiącego składnik przedsiębiorstwa oznaczonego jako P. W. J.. Kontrola te przeprowadzona została w dniu [...] stycznia 2007 r. w W. na przystanku nr [...] przy Dworcu [...], przy czym w czasie kontroli opisany wyżej pojazd kierowany był przez E. J. Data tej kontroli jest okolicznością faktyczną, która miała oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie, a to z uwagi na obowiązujący w tej dacie stan prawny, czego nie zauważył Sąd pierwszej instancji, pomimo podniesienia w tym zakresie zarzutu w uzasadnieniu skargi. NSA zauważył, że w dniu [...] stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z r. 2006 nr 235 poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa ta weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. Podkreślił w związku z tym, że w dniu [...] stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualny tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088). Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno przepis art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym. W świetle powyższego wadliwy jest pogląd Sądu pierwszej instancji, że E. J. naruszył wskazane przepisy skoro określone w nich normy prawne, kreujące stosowne obowiązki, nie zostały w dacie kontroli wprowadzone do obowiązującego porządku prawnego. W tym stanie rzeczy zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak też art. 39k i art. 39m cyt. ustawy o transporcie drogowym, NSA uznał za usprawiedliwiony. Stwierdzone wyżej uchybienie Sądu pierwszej instancji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku, przy czym obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wskazanie ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie w pełni odpowiada wymaganiom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem nie uwzględnia obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze. Uchybienie to, wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, nie wymaga jednak pogłębionej analizy, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji będzie mógł w pełnym zakresie zrealizować obowiązek właściwego uzasadnienia wyroku, zgodnie z wymaganiami art. 141 § 4 p.p.s.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Stosownie do art. 185 § 2 p.p.s.a. w razie przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznaje sprawę w innym składzie. Zgodnie z art. 190 powołanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zgodnie z Komentarzami (por. J. P. Tarno oraz T. Wosia) wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, jeżeli: a) stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny. W rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca, a więc nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie ulega wątpliwości, że podstawowe dla sprawy zdarzenie, tj. kontrola pojazdu należącego do przedsiębiorstwa P. W. J., marki [...], o nr rej. [...], kierowanego przez E. J., miało miejsce w dniu [...] stycznia 2007 r. o godzinie [...] w W. na przystanku nr [...] przy Dworcu [...]. Podczas kontroli E. J. okazał m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] wystawionej dla przedsiębiorstwa P. W. J., zezwolenie nr [...] na wykonywanie zarobkowego przewozu osób: przewozy regularne na linii W. – R. – C., wystawione dla przedsiębiorstwa P. R. J. oraz zaświadczenie lekarskie dotyczące E. J. W podstawie materialno-prawnej zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu drogowego przywołano następujące przepisy: art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 1a, art. 39a, art. 39k, art. 39m, art. 87 art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także lp. 1.2, 1.7, 1.8.1, 1.8.4, 2.1, 11.2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Przepisy te powołano w brzmieniu obowiązującym w tekście jednolitym powołanej ustawy, opublikowanym w Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm. Nadto przywołano art. 5 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r., o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 235, poz. 1701) oraz art. 11 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. nr 141, poz. 942). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych. W ocenie organu odwoławczego podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło: - wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji; - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty; - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: 1) kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne; 2) w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą - wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia; - nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę. W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyporządkowano stwierdzone naruszenia do odpowiednich lp. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. odwołując się przy uzasadnieniu nałożenia kary do odpowiednich przepisów. I tak: - przy naruszeniu lp. 1.2 , tj. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, odwołano się do art. 5 st. 1, art. 8. ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3 oraz art.14 ust. 1; - przy naruszeniu lp. 1.7 , tj. wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, odwołano się do art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o transporcie drogowym; - przy naruszeniu lp. 1.8.1 , tj. wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, odwołano się do art. 39a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 39 k oraz 39m ustawy o transporcie drogowym; - przy naruszeniu lp. 1.8.4 , tj. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, odwołano się do art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym; - przy naruszeniu lp. 2.1, tj. wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, odwołano się do art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym; - przy naruszeniu lp. 11.2.4, tj. nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę, odwołano się do art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85. Jako generalne uzasadnienie wysokości nałożonych kar przywołano art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny, w dniu[...] stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z r. 2006 nr 235 poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa ta weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. NSA podkreślił w związku z tym, że w dniu [...] stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualny tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088). Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno przepis art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Natomiast pozostałe przywołane w zaskarżonej decyzji przepisy, w tym zwłaszcza przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały taki sam kształt w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088), jak i w przywołanym w zaskarżonej decyzji brzmieniu ustalonym w obowiązującym w tekście jednolitym powołanej ustawy, opublikowanym w Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm. Nie było zatem przeszkód do zastosowania przepisów w tym brzmieniu – o ile, oczywiście, został jednoznacznie ustalony stan faktyczny sprawy. W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przepisów ustawy nie stosuje się do podmiotów nie będących przedsiębiorcami, a zgodnie z art. 4 pkt 4 lit d niezarobkowym przewozem drogowym – przewozem na potrzeby własne – jest m.in. przewóz, który nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Ponadto skarżący powołał się na art. 18 ust. 3 ustawy stwierdzając, że dokonany przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego, którego wykonywanie nie wymaga zezwolenia. Natomiast w ocenie organu strona w dniu kontroli wykonywała zarobkowy przewóz drogowy osób, do którego mogły mieć zastosowanie powołane wyżej przepisy. Wbrew twierdzeniom organu, zgromadzone w sprawie dokumenty nie dowodzą jednoznacznie charakteru przewozu. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga więc uzupełnienia i uporządkowania. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.