VI SA/Wa 612/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2008 r. sprawy ze skargi Ż. Sp. z o. o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty oddala skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1k.p.a., art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 pkt 2, 7 i 8 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz lp. 1.7 załącznika do ww. ustawy, art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985 ze zm.) w związku z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11.04.2006), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 879 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty - utrzymał zaskarżoną decyzję w kwestionowanej części w mocy. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 10 października 2007 r. na drodze krajowej nr [...] w [...] Inspektorzy Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] o nr rej. [...] należącego do Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M., którym wykonywany był przewóz rzeczy na potrzeby własne Spółki z M. do M. Pojazdem tym kierował pracownik Spółki Ż. A. S. W trakcie kontroli stwierdzono, że zainstalowany w pojeździe tachograf nie ma aktualnej legalizacji, gdyż ostania wykonana legalizacja miała miejsce w dniu 29 kwietnia 2005 r. Ponadto podczas kontroli kierowca nie okazał na żądanie kontrolującego 6 wykresówek za dni 23, 24 i 30 września 2007 r. oraz za dni 1, 7 i 9 października 2007 r. W związku z powyższym stwierdzono brak wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za 6 dni. Kierowca w protokole kontroli zamieścił pisemne oświadczenie, że nie został wyposażony przez pracodawcę w zaświadczenie o dniach wolnych. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego pismem z dnia 10 października 2007 r. zawiadomił Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą, pouczając jednocześnie stronę o treści art. 10 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na to zawiadomienie strona w piśmie z dnia 18 października 2007 r. podniosła, że kontrolowany pracownik A. S. nie jest zatrudniony w Spółce na stanowisku kierowcy, lecz na stanowisku dostawcy. Przedstawiono szczegółowy zakres obowiązków A. S. na stanowisku dostawcy wskazując, iż nie są to obowiązki kierowcy. W ocenie strony przyjęcie przez organ, że A. S. jest "kierowcą" w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym jest nadinterpretacją przepisów prawa. Nie można bowiem podważać umownie określonych zapisów dotyczących zakresu obowiązków dostawcy, jak również twierdzić, że mamy do czynienia z zawieraniem umowy o pracę w celu pozornym. Do pisma załączono kopię umowy o pracę zawartej z A. S. Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. karę pieniężną w łącznej wysokości 1500 zł, w tym: - karę pieniężną w wysokości 1000 zł na podstawie lp. 11.1.1 lit. d załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu; - karę pieniężną w wysokości 500 zł na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym - za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 500 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. W odwołaniu ponownie podniesiono, że pracownik A. S. jest zatrudniony na stanowisku dostawcy, a nie na stanowisku kierowcy. Przedstawiono też ponownie zakres obowiązków służbowych tego pracownika na stanowisku dostawcy wskazując, iż nie są to obowiązki kierowcy. W ocenie strony organ I instancji błędnie uznał A. S. za kierowcę, a co za tym idzie niesłusznie nałożył na Spółkę karę za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zaskarżonym zakresie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej, kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców. Zgodnie zaś z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, jeśli kierowca prowadzi pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, kierowca ten musi być w stanie okazać, na każde żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych: wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane przez kierowcę w ciągu poprzednich 15 dni; kartę kierowcy, jeśli ją posiada oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni zgodnie z wymaganiami niniejszego rozporządzenia oraz rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Jednocześnie stosownie do art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca wykonujący przewóz drogowy, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które zawiera następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. Zaświadczenie to pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. W przypadku zaś, gdy kierowca w określonych dniach nie prowadził pojazdu w trakcie wykonywania danego zadania przewozowego, pracodawca niezwłocznie wystawia i przekazuje zaświadczenie na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji wskazał, iż A. S. w świetle przedstawionych przez stronę dokumentów, w Ż. Sp. z o. o. wykonywał obowiązki dostawcy. Jednakże w chwili kontroli drogowej słusznie potraktowany został jak kierowca. Wynika to z definicji kierowcy zawartej w art. 4 lit. c Rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którą kierowcą jest osoba, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Argumenty podnoszone przez stronę w toku postępowania wyjaśniającego nie mogą więc być podstawą do uchylenia decyzji organu I instancji, gdyż dla organów inspekcji transportu drogowego miarodajny jest moment kontroli, a w tym konkretnym momencie A. S. wykonywał obowiązki kierowcy. Przywołana w treści uzasadnienia decyzji organu I instancji podstawa prawna tj. art. 92 ust. 1 pkt 8 ustawy o transporcie drogowym jest zaś prawidłowa, bowiem kara została nałożona na przedsiębiorcę w związku z naruszeniem obowiązku wskazanego w art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, które jest aktem prawa wspólnotowego. W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. wniosła o jej uchylenie jako naruszającej prawo. W uzasadnieniu skargi ponownie powołano się na fakt, że pracownik A. S. jest zatrudniony w Spółce na podstawie umowy o pracę na stanowisku dostawcy. Przedstawiono zakres jego obowiązków służbowych na tym stanowisku podkreślając, iż nie są to obowiązki kierowcy. W ocenie skarżącej przyjęcie założenia, że kontrolowany pracownik A. S. jest kierowcą nie ma podstawy faktycznej i prawnej, a co za tym idzie nie mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w M. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie dotyczącym nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty nie naruszają prawa. Jest okolicznością niesporną w niniejszej sprawie, iż w czasie kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 10 października 2007 r. pojazdem należącym do skarżącej Ż. Sp. z o.o. kierował pracownik tej Spółki A. S. Zgodnie natomiast z definicją zawartą w art. 4 lit. c rozporządzenia (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L102 z 11.04.2006) kierowca oznacza osobę, która prowadzi pojazd nawet przez krótki okres, lub która jest przewożona w pojeździe w celu podjęcia w ramach swoich obowiązków jego prowadzenia w razie potrzeby. Kierowcą zgodnie z powyższą definicją jest więc każda osoba, która wykonuje w danym momencie faktyczną czynność kierowania pojazdem, niezależnie od tego na jakim stanowisku pracy jest zatrudniona w danej firmie. Nie ma więc znaczenia w stanie faktycznym niniejszej sprawy podnoszona przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze okoliczność, że pracownik A. S. jest zatrudniony w Ż. Sp. z o.o. na stanowisku dostawcy. Jeżeli bowiem w ramach wykonywania obowiązków na stanowisku dostawcy jednocześnie prowadził pojazd należący do skarżącej Spółki to był kierowcą w rozumieniu przepisu art. 4 lit. c ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że A. S. okazał w czasie kontroli drogowej zaświadczenie z dnia 4 września 2006 r. wystawione przez Ż. Sp. z o.o. na podstawie art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a więc zaświadczenie które przewoźnik drogowy jest obowiązany wystawić kierowcy poświadczając jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Z uwagi na to, że pracownik A. S. w momencie zatrzymania do kontroli był kierowcą w rozumieniu przepisu art. 4 lit. c ww. rozporządzenia (WE) nr 561/2006 zobowiązany był, zgodnie z art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym w zw. z art. 26 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych okazać wykresówki z bieżącego tygodnia oraz wykresówki używane w ciągu poprzednich 15 dni; kartę kierowcy, jeśli ją posiada oraz wszelkie zapisy odręczne i wydruki sporządzone w ciągu bieżącego tygodnia oraz poprzednich 15 dni. Jeżeli natomiast w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia (WE) nr 561/2006 lub Umowy AETR to zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 z późn. zm.), na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli zobowiązany był przedstawić zaświadczenie, zawierające następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, nieużytkowania karty kierowcy lub niesporządzenia wydruków, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, miejsce i datę wystawienia, podpis pracodawcy lub podmiotu, na rzecz którego kierowca wykonywał przewóz. A. S. w czasie kontroli drogowej nie okazał wykresówek za dni 23, 24 i 30 września 2007 r. oraz za dni 1, 7 i 9 października 2007 r., Nie okazał także zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę wskazującego przyczynę nieposiadania przez niego wykresówek za te dni. W tej sytuacji organ zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 zł na podstawie lp. 1.7. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty. Należy w tym miejscu podkreślić, że art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł podlega ten kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy lub przepisów o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, o czasie pracy kierowców, o odpadach, o ochronie zwierząt, o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, o warunkach zdrowotnych żywności i żywienia, wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych oraz przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do tej ustawy i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, a organy administracji obu instancji prawidłowo oceniły zaistniały w sprawie stan faktyczny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.