VI SA/Wa 615/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w T. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za przeprowadzone badania próbki wyrobu budowlanego oddala skargę w całości Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 roku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia D.S.A. z siedzibą w [...], utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., ustalające opłatę w wysokości 4 901,40 zł brutto za przeprowadzenie badań wyrobu budowlanego: siatki z włókna szklanego [...]. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach [...] sierpnia i [...] września 2015 r. [...] WINB przeprowadził kontrolę u sprzedawcy M. S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą E. z siedzibą w m. [...], miejsce kontroli: ul. [...],[...]. Kontroli podlegała m.in. partia wyrobu budowlanego: siatka z włókna szklanego [...] w ilości 600 m2, wyprodukowana przez J. , [...],[...], Łotwa, upoważniony przedstawiciel producenta D. S.A. z siedzibą w [...]. Ustalenia kontroli zawarte są w protokole kontroli podpisanym w dniu [...] września 2015 r., nr akt kontroli: [...]. Podczas kontroli pobrano do badań próbki wyrobu budowlanego i zlecono ich badanie akredytowanemu laboratorium - Instytutowi Techniki Budowlanej, Zespół Laboratoriów Badawczych z siedzibą w [...], które po ich przeprowadzeniu sporządziło sprawozdanie z badań nr [...] z dnia 30 września 2015 r. Organ przytoczył treść art. 4, art. 5 ust. 2, art. 8 ust. 1, art. 9 ust. 1 ustawy o wyrobach budowlanych oraz § 3 w zw. z § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041 ze zm.) i stwierdził, że producent (jego upoważniony przedstawiciel) wystawiając krajową deklarację zgodności z aprobatą techniczną potwierdza spełnienie wszystkich wymagań wynikających z tej aprobaty, a w szczególności właściwości objętego nią wyrobu. Podniósł, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym protokołu kontroli, wynika, że wyrób był oznakowany znakiem budowlanym, a na informacji dołączonej do wyrobu wskazano m.in. jako identyfikację wyrobu budowlanego: siatkę z włókna szklanego [...] gatunek I długość rolki: >50 m, szerokość: 1,0 m ± 10%, masa powierzchniowa: 150 ± 5% g/m ilość rolek w kartonie: 35 szt., łączna długość: 1750 m, data produkcji: [...] marca 2015 r., jako specyfikację techniczną: aprobatę techniczną [...] oraz krajową deklarację zgodności nr [...] z dnia 18 stycznia 2013 r. Sprzedawca przedłożył w trakcie kontroli ww. deklarację na zgodność z powyższą specyfikacją techniczną, w której jako deklarowane cechy techniczne typu wyrobu budowlanego wskazano: siłę zrywającą wzdłuż osnowy i wątku, N/mm, badaną na próbkach przechowywanych 28 dni: w warunkach laboratoryjnych - > 35 oraz w roztworze alkalicznym (1 g NaOH + 4 g KOH + 0,5 g Ca(OH)2/l dm3) - > 20; wzdłużenie względne wzdłuż osnowy i wątku, przy wymaganych wartościach siły zrywającej [w %], badane na próbkach przechowywanych 28 dni: w warunkach laboratoryjnych - < 3,8 oraz w roztworze alkalicznym (1 g NaOH + 4 g KOH + 0,5 g Ca(OH)2/l dm3) - < 3,0; przyczepność międzywarstwową w układach ociepleniowych [...] z MW TR80 (określaną w stanie powietrzno-suchym), MPa - > 0,08; przyczepność międzywarstwową w układzie ociepleniowym ATLAS, ATLAS XPS z EPS TRI 00 (określaną w stanie powietrzno-suchym), MPa - > 0,10; odporność na uderzenie w układach ociepleniowych systemów ATLAS, ATLAS ROKER, ATLAS XPS (określaną w stanie powietrzno-suchym), J - > 0,1. Jako identyfikację wyrobu budowlanego wskazano: siatkę z włókna szklanego SSA-1363 SM 0,5 długość >50 m; szerokość 1,0 lub 1,10 ± 10%; wymiary oczek w świetle: 3,6 x 4,3 ± 5%, waga powierzchniowa: 150 ± 5% g/m2. Organ zauważył, że z dniem 15 października 2014 r. aprobata techniczna AT- 15-8489/2010 została zastąpiona aprobatą AT-15-8489/2014 2010 "Siatka z włókna szklanego [...] do systemów ociepleń (ETICS)" wraz z Aneksem Nr 1 z dnia 20 stycznia 2015 r. i, biorąc pod uwagę datę produkcji kontrolowanej partii wyrobu (31 marca 2015 r.), stwierdził, że właściwą specyfikacją techniczną była aprobata AT-15-8489/2014 wraz z Aneksem Nr 1. W rozdz. 3.2 aprobaty technicznej AT-15-8489/2014, zmienionym Aneksem Nr 1 wskazano zaś wyłącznie następujące właściwości techniczno-użytkowe siatki: szerokość w mm (100 lub 110) ± 1%; wymiary oczek w świetle, mm (3,6 x 4,3) ± 0,5, masa powierzchniowa, g/m2150 (-3/+5%), zwartość popiołu w temp. 625°C 83 ± 3, siła zrywająca, wartość średnia, N/mm, badana na próbkach w warunkach laboratoryjnych (wzdłuż osnowy: > 35 i wątku: > 33) oraz przechowywanych 28 dni w roztworze alkalicznym (1 g NaOH + 4 g KOH + 0,5 g Ca(OH)2/l dm3) (wzdłuż osnowy i wątku: > 20); wydłużenie względne wzdłuż osnowy i wątku, przy sile zrywającej, %], badane na próbkach w warunkach laboratoryjnych <3,8 oraz przechowywanych 28 dni w roztworze alkalicznym (1 g NaOH + 4 g KOH + 0,5 g Ca(OH)2/l dm3) < 3,0. Wyniki badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium (zgodnie z procedurą badawczą według ETAG 004:2013 Złożone systemy do izolacji cieplnej z wyprawami tynkarskimi) potwierdziły zgodność wyrobu z właściwościami wynikającymi z aprobaty technicznej AT-15-8489/2014, natomiast wykazały, że wyrób nie spełnia wymagań aprobaty technicznej AT-15-8489/2014 w zakresie wydłużenia względnego przy sile zrywającej wzdłuż osnowy i wątku na próbkach w warunkach laboratoryjnych (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] września 2015 r.), co rodzi po stronie producenta, a także jego upoważnionego przedstawiciela (por. art. 2 pkt 6 ustawy o wyrobach budowlanych) obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Organ podniósł, że zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria, o których mowa w ust. 1, oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Natomiast w świetle brzmienia przepisu art. 26 ust. 4 ww. ustawy opłatę, o której mowa w ust. 3, właściwy organ ustala, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wyjaśnił, że podstawą ustalenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań są faktury VAT: nr [...], wystawiona w dniu [...] września 2015 r. przez Instytut T. w [...], opiewająca na kwotę 4 797,00 zł brutto, która stanowi koszty, przeprowadzonych na zlecenie [...] WINB - w ramach umowy i zamówienia 02142/15/Z00NM - badań laboratoryjnych siatki z włókna szklanego [...] oraz Nr [...],oraz wystawiona w dniu [...]sierpnia 2015 r. przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], opiewająca na kwotę 104,40 zł brutto, która stanowi koszty transportu próbki. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia: - art. 28 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez uznanie, iż skarżąca jest podmiotem obowiązanym do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań na podstawie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych, zaś powyższe naruszenie jest podstawą stwierdzenia nieważności skarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 4) w zw. z art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego;  - art. 26 ust.3 ustawy o wyrobach budowlanych poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przeprowadzone badania wykazały, iż badany wyrób budowlany nie spełnił wymagań określonych w w/w ustawie, a także poprzez uznanie, że skarżąca ma ponieść koszty wszystkich badań; - zasad prowadzenia postępowania wskazanych w przepisie art. 6, art.7 art.8, art. 9, art. 11 i art.77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego; - art. 107 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie znaczenia niepewności pomiaru dla oceny wyników badania. W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie utrzymane nim w mocy nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Przedmiotem postępowania było obciążenie producenta kontrolowanego w niniejszej sprawie wyrobu w postaci siatki z włókna szklanego [...]. kosztami badań. Badania wykazały bowiem, że wyrób ten nie spełnia wymagań aprobaty technicznej AT-15-8489/2014 w zakresie wydłużenia względnego przy sile zrywającej wzdłuż osnowy i wątku na próbkach w warunkach laboratoryjnych, tym samym nie posiada deklarowanych przez producenta właściwości użytkowych. Badania przeprowadzano w oparciu o art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2014 r. poz. 883). Jak prawidłowo wyjaśnił organ, zgodnie z art. 4 w/w ustawy wyrób budowlany może być wprowadzony do obrotu, jeżeli nadaje się do stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych, w zakresie odpowiadającym jego właściwościom użytkowym i przeznaczeniu, to jest ma właściwości użytkowe umożliwiające prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym, w których ma być zastosowany w sposób trwały, spełnienie wymagań podstawowych. W odniesieniu do wyrobów nieobjętych normami zharmonizowanymi lub dla których nie zostały wydane europejskie oceny techniczne - jeżeli wprowadzane są do obrotu na terytorium Polski - stosuje się wymagania określone w ustawie o wyrobach budowlanych, w tym dotyczące obowiązku oznakowania ich znakiem budowlanym, zgodnie z tzw. systemem krajowym (art. 5 ust. 2). Jak stanowi art. 8 ust. 1 omawianej ustawy, oznakowanie wyrobu budowlanego znakiem budowlanym jest dopuszczalne, jeżeli producent, mający siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub jego upoważniony przedstawiciel, dokonał oceny zgodności (obejmującej właściwości użytkowe wyrobu budowlanego, odpowiednio do jego przeznaczenia, mające wpływ na spełnienie przez obiekt budowlany wymagań podstawowych) i wydał, na swoją wyłączną odpowiedzialność, krajową deklarację zgodności z Polską Normą wyrobu (niemającą statusu normy wycofanej) albo aprobatą techniczną. W myśl natomiast art. 9 ust. 1 aprobaty technicznej udziela się dla wyrobu budowlanego, dla którego nie ustanowiono Polskiej Normy wyrobu, albo wyrobu budowlanego, którego właściwości użytkowe, odnoszące się do wymagań podstawowych, różnią się istotnie od właściwości określonych w Polskiej Normie wyrobu, objętego mandatem udzielonym przez Komisję Europejską na opracowanie norm zharmonizowanych lub wytycznych do europejskich aprobat technicznych. Zgodnie z § 3 w zw. z § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie sposobów deklarowania zgodności wyrobów budowlanych oraz sposobu znakowania ich znakiem budowlanym (Dz. U. Nr 198, poz. 2041 ze zm.) wyrób budowlany jest zgodny ze specyfikacją techniczną, jeżeli spełnia, odpowiednie do jego przeznaczenia, wymagania określone w tej specyfikacji, mające wpływ na spełnienie przez obiekt budowlany wymagań podstawowych. Natomiast stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzania producent wyrobu budowlanego przez wystawienie krajowej deklaracji zgodności oświadcza, na swoją wyłączną odpowiedzialność (lub jego upoważniony przedstawiciel), że wyrób jest zgodny ze specyfikacją techniczną. W konsekwencji więc producent (jego upoważniony przedstawiciel) wystawiając krajową deklarację zgodności z aprobatą techniczną potwierdza spełnienie wszystkich wymagań wynikających z tej aprobaty, a w szczególności właściwości objętego nią wyrobu Jak wynika z przeprowadzonego w sprawie postępowania, kontrolowany wyrób budowlany nie posiada właściwości, które spełniałyby wymagania aprobaty technicznej AT-15-8489/2014 wraz z Aneksem Nr 1 w zakresie wydłużenia względnego wzdłuż osnowy i wątku na próbkach w warunkach laboratoryjnych, co rodzi po stronie producenta, a także jego upoważnionego przedstawiciela (art. 2 pkt 6 ustawy o wyrobach budowlanych) obowiązek uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że wyrób budowlany nie spełnia wymagań określonych ustawą, kontrolowany obowiązany jest do uiszczenia opłaty stanowiącej równowartość kosztów prowadzonych badań. Do kosztów tych zalicza się koszty badań przeprowadzonych przez laboratoria oraz koszty transportu i przechowywania próbki. Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu (Dz. U. Nr 23, poz. 122) określa, że wysokość opłaty, o której mowa w ww. art. 26 ust. 3 ustawy o wyrobach budowlanych, ustala właściwy organ prowadzący kontrolę. Do uiszczenia tej opłaty obowiązany jest zaś wyłącznie producent lub jego upoważniony przedstawiciel, gdyż to właśnie producent, poprzez organizowanie i zapewnienie kontroli produkcji wyrobu o określonych przez siebie właściwościach oraz zainicjowanie cyklu obrotu tego wyrobu, ponosi za niego odpowiedzialność. W niniejszej sprawie dowodem potwierdzającym koszty przeprowadzonych badań są faktury wystawione przez akredytowane laboratorium oraz Spółkę, która wykonała usługę transportu próbki. Definicja producenta wyrobu budowlanego zawarta jest w art. 2 pkt 19 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzenia do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. U. L. 88 z 4.4.2011, s. 5 ze zm.). Zgodnie z powyższym przepisem rozporządzenia "producent" oznacza osobę fizyczną lub prawną, która produkuje wyrób budowlany lub która zleca zaprojektowanie lub wyprodukowanie wyrobu budowlanego i wprowadza ten wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem firmowym. Sąd podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zobowiązanym do poniesienia kosztów przeprowadzonych badań jest skarżąca. Ustawodawca unijny formułując przepis art. 2 pkt 19 ww. rozporządzenia zastosował w nim zdanie współrzędnie złożone (każdy człon jest równoważny), w pierwszej części określił podmioty, do których odnosi się definicja producenta, w drugim użył spójnika "lub" co oznacza, że mamy doczynienia z alternatywą nierozłączną w związku z czym zarówno wystąpienie jednej z przesłanek jak i wszystkich skutkuje prawdziwością zdania, trzecia część w której użyto spójnika "i" to koniunkcja, która odnosi się do obu członów alternatywy nierozłącznej. Biorąc powyższe pod rozwagę należy wskazać, że o tym kogo uznajemy za producenta wg. def. zawartej w powyższym przepisie decyduje koniunkcja, która łączy spełnienie przesłanki z części 2 zdania i części trzeciej (koniunkcja jest bowiem prawdziwa tylko i wyłącznie, gdy oba jej człony są spełnione). Innymi słowy prawidłowa wykładnia przepisu art. 2 pkt 19 ww. rozporządzenia prowadzi do wniosku, że istotną okolicznością, a nawet okolicznością decydującą, przy ustaleniu kto jest producentem wyrobu jest wprowadzenie danego wyrobu do obrotu pod własną nazwą lub znakiem, a nie tylko sam fakt jego wytworzenia. Sąd nie podzielił także stanowiska skarżącej w kwestii oceny i interpretacji wyników badań przez laboratorium akredytowane. Jak trafnie wskazał organ, do akredytacji jednostek uczestniczących w procesie oceny i weryfikacji stałości właściwości użytkowych stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1645 ze zm.). Akredytacja oznacza poświadczenie przez krajową jednostkę akredytującą, że jednostka oceniająca zgodność spełnia wymagania określone w normach zharmonizowanych oraz - w stosownych przypadkach - wszelkie dodatkowe wymagania, w tym wymagania określone w odpowiednich systemach sektorowych konieczne do realizacji określonych czynności związanych z oceną zgodności (art. 5 pkt 11 ustawy o systemie oceny zgodności i art. 2 pkt 10 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 - Dz. U. L 218 z 13.8.2008, s. 30). Natomiast zgodnie z § 7 ust 1 rozporządzenia w sprawie próbek wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu, po przeprowadzeniu badań laboratoryjnych przeprowadzający badania sporządza sprawozdanie z badań, którego wzór określa załącznik nr 2 do rozporządzenia, zawierający m.in. oceny i interpretacji wyników badań. Tym samym, laboratorium akredytowane jest zobowiązane na podstawie przepisów krajowych do dokonania oceny i interpretacji wyników badań. Jako że badania zlecane przez organy nadzoru rynku nie są związane bezpośrednio z oceną zgodności, zatem jest oczywistym, że ocena i interpretacja wyników tych badań nie może być objęta zakresem akredytacji. Natomiast odnosząc się do zarzutów dotyczących samych badań i ich wyników przeprowadzonych przez laboratorium akredytowane organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonych badań siatki [...] na próbkach w stanie dostawy uzyskano wynik wydłużenia przy sile zrywającej w %, w kierunku osnowy 3,81, uwzględniając niepewność przy poziomie ufności 95% U=0,35 i w kierunku wątku 3,98, uwzględniając niepewność rozszerzoną przy poziomie ufności 95% U=0,25. Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięć, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.