VI SA/Wa 616/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2006 r. sprawy ze skargi R. P., J. D., P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku uiszczenia równowartości kosztów badań próbek paliwa przeprowadzonych w toku kontroli 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza nieważność postanowień [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] listopada 2005 r.; 3. stwierdza, że postanowienia, o których mowa w pkt 1 i 2 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz R. P., J. D., P. K. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 616/06 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...] Główny Inspektor Inspekcji Handlowej uchylił zaskarżone postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] listopada 2005 roku nr [...] skierowane do R. S.C. z siedzibą w S., określające koszty przeprowadzonych badań próbek benzyny bezołowiowej na kwotę 420.90 złotych i oleju napędowego na kwotę 890.60 złotych oraz zobowiązujące tak określonego przedsiębiorcę do uiszczenia powyższych należności. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie kontrola była wykonywana u przedsiębiorców w osobach R. P., P. K. i J. D., będących wspólnikami spółki cywilnej. Zgodnie z art. 8 pkt 8 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 roku o systemie monitorowania i kontrolowania jakości paliw ciekłych i biopaliw ciekłych (Dz.U. Nr 34, poz. 293 z póż. zm.) kontrolowanym jest przedsiębiorca, którego działalność jest kontrolowana. Z powyższego uregulowania wynika obowiązek uiszczenia kwoty stanowiącej równowartość kosztów badań przez przedsiębiorców, a nie Spółkę R. S.C. Zaskarżone postanowienia winny więc być skierowane do przedsiębiorców będących wspólnikami spółki cywilnej, a nie spółki, albowiem to każdy z przedsiębiorców jest stroną postępowania w zakresie obowiązku uiszczania kosztów badań. Okoliczność, iż przedmiotowe postanowienia zostały skierowane do podmiotu niebędącego stroną jest wystarczającą podstawą ich uchylenia. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej podniósł także, że analiza materiału dowodowego zawartego w aktach kontroli dowodzi merytorycznej zasadności obciążenia kontrolowanych przedsiębiorców kosztami badań. R. P., P. K. J. D. złożyli skargę na postanowienie Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...]zarzucając postępowaniu inspekcji handlowej niepraworządność i naruszenie interesów wspólników spółki cywilne R. polegające na naruszeniu zasad procedury badań laboratoryjnych, w szczególności na nieudostępnieniu kontrolowanym podczas kontroli informacji o sposobie oznaczania pojemników z pobranymi próbkami paliw. Podnieśli także zarzut niewłaściwej oceny wyników kontroli. Nadto powołali się na wiarygodność dostawcy paliw. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wnosił o jej oddalenie, przywołując argumentację zawartą w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia powyższych zasad skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych, aniżeli w niej wskazane, powodów. Zgodnie z art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję (postanowienie), w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję (postanowienie), jeżeli natomiast uchyla decyzję I instancji (postanowienie) to jest zobowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić przez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania I instancji lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej wydał postanowienie, którym jedynie uchylił zaskarżone postanowienia bez określenia swojego stanowiska w sprawie, co nie czyni zadość wymogowi z art. 138 § 2 k.p.a. Dopiero z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Tymczasem konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu orzeczenia, a jego rozstrzygnięciu (sentencji, osnowie). Uzasadnienie ma objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Taka jest jego rola wynikająca z brzmienia art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcie natomiast musi być sformułowane w taki sposób, aby możliwe było wykonanie orzeczenia. Przepis art. 138 § 3 k.p.a. stanowiący podstawę prawną do wydania decyzji (postanowienia) kasacyjnej nakazuje, aby organ odwoławczy uchylając zaskarżone orzeczenie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W ten tylko sposób zajmuje stanowisko w sprawie. Brak rozstrzygnięcia zgodnego z art. 138 § 2 k.p.a. stanowił podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem przy jego wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi. Z urzędu sąd uznał, iż zachodzą przesłanki zawarte w art. 136 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi. Stwierdził bowiem naruszenie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na skierowaniu postanowienia do podmiotu niebędącego stroną postępowania. Spółka cywilna nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu administracyjnym. Nie może więc być adresatem decyzji (postanowień) administracyjnych. Wymienienie takiego podmiotu w decyzji administracyjnej jako jedynego jej adresata w każdym przypadku stanowi rażące naruszenie prawa. Z treści art. 138 k.p.a. wynika niedopuszczalność stosowania w postępowaniu odwoławczym sankcji nieważności decyzji. W przypadku, gdy organ odwoławczy ustali, iż decyzja (postanowienia) organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a., może jedynie uchylić decyzję (postanowienie) i rozstrzygnąć w sposób określony tym przepisem, w tym przy uchyleniu zaskarżonej decyzji (postanowienia) sprawę przekazać do ponownego rozpoznania. W sytuacji, gdy orzeczenie zostało skierowane do podmiotu niebędącego stroną organ odwoławczy mógł tylko uchylając zaskarżone orzeczenie, przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, czego nie uczynił i co stanowiło podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia, albowiem braku - skierowania decyzji do każdego z przedsiębiorców jako stron postępowania w sprawie - nie dało się uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie bowiem z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. W zaistniałej sytuacji sąd stwierdził nieważność postanowień organu I instancji uznając, iż jest ono niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Wobec naruszenia przepisów postępowania przedwczesnym byłoby zajmowanie merytorycznego stanowiska przez sąd. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. W przedmiocie wykonalności sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.