VI SA/Wa 623/12

WyrokWSA w Warszawie2012-05-31

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Pamela Kuraś-Dębecka, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Gospodarki ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające adres zamieszkania przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, mimo że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej wyłącza ten adres z obowiązku udostępniania?
Ratio decidendi
Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w sposób kompleksowy reguluje kwestię udostępniania informacji z CEIDG, stanowiąc regulację szczególną wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Adres zamieszkania przedsiębiorcy jest wyłączony z obowiązku udostępniania przez CEIDG na mocy art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, co uniemożliwia jego ujawnienie w formie zaświadczenia na podstawie art. 217 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca T. S.A. wniosła o wydanie zaświadczenia potwierdzającego adres zamieszkania przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG, powołując się na interes prawny wynikający z potrzeby dochodzenia roszczeń na drodze sądowej. Minister Gospodarki odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że adres zamieszkania przedsiębiorcy jest wyłączony z obowiązku udostępniania przez CEIDG na mocy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia o wpisie w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Minister Gospodarki utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. odmawiające T. z siedzibą w K. (skarżącej w niniejszej sprawie) wydania zaświadczenia potwierdzającego adres zamieszkania przedsiębiorcy wpisanego do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) . Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym W dniu 22 listopada 2011 r. do Ministra Gospodarki wpłynął wniosek skarżącej o wydane w trybie art. 217 § 2 k.p.a. zaświadczenia ujawniającego adres zamieszkania przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG. We wniosku skarżącą powołała się na istnienie interesu prawnego w żądaniu wydania zaświadczenia, który wynika z potrzeby dochodzenia od przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG roszczeń na drodze sądowej. Pismem z dnia 25 listopada 2011 r. Departament Administrowania Obrotem Ministerstwa Gospodarki poinformował pełnomocnika skarżącej o braku podstaw prawnych do wydania żądanego zaświadczenia. W dniu 12 grudnia 2011 r. do Ministra Gospodarki wpłynął kolejny wniosek skarżącej ponawiający żądanie. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej wskazał, że udostępnienie danych, o które wnosi skarżąca wynika z zasad ogólnych określonych w k.p.a. Jednym z warunków uzyskania zaświadczenia jest wykazanie interesu prawnego, a ten został wykazany, bowiem skarżąca chce wystąpić z pozwem do sądu i potrzebny jest jej adres zamieszkania podmiotu, o którego udostępnienie wniosła. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], Minister Gospodarki na podstawie art. 219 k.p.a. odmówił skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego adres zamieszkania przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG. W uzasadnieniu organ wskazał, że sposoby udostępniania danych i informacji o przedsiębiorcach przez system teleinformatyczny CEIDG określają przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Kwestia zaświadczeń o wypisie w CEIDG jest zaś wyczerpująco unormowana w art. 38 ust. 4 i 5 ustawy, który wprost przesądza, że zaświadczenia o wpisie w CEIDG dotyczą jedynie jawnych danych oraz mają postać dokumentu elektronicznego albo wydruku ze strony internetowej. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że jej wniosek dotyczył udostępnienia danych chronionych, a nie jawnych ogólnodostępnych. Podkreśliła, że wnioskowała o wydanie zaświadczenia w formie dokumentu papierowego, a nie w formie dokumentu elektronicznego lub wydruku ze strony CEIDG. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 219 oraz art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144 k.p.a., oraz w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. 2010 r., Nr 220, poz. 1447) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zadaniem Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej jest udostępnianie informacji o przedsiębiorcach w zakresie wskazanym w tej ustawie. Zakres ten szczegółowo reguluje przepis art. 37 ust. 1 pkt 1, zgodnie z którym, udostępnianiu przez CEIDG podlegają wszystkie dane wpisowe, z wyjątkiem m.in. adresu zamieszkania przedsiębiorcy. Tym samym Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej nie ma uprawnienia do udostępnienia żądanej przez stronę informacji. Ponadto przepisy Rozdziału 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w sposób całościowy regulują kwestię potwierdzania stanów faktycznych i prawnych wynikających z CEIDG i stanowią regulację szczególną wobec niektórych przepisów Działu VII k.p.a. Zdaniem organu nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że konieczność zastosowania przepisów k.p.a. wynika z brzmienia art. 38 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem przepis ten nadaje wydrukom ze strony internetowej CEIDG (albo dokumentom elektronicznym zawierającym jawne dane udostępniane przez CEIDG) moc zaświadczenia. Nie wpływa on w żaden sposób na określenie zakresu danych udostępnianych przez CEIDG bowiem zakres ten wynika wprost z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tylko wskazane w tym przepisie dane podlegają udostępnianiu przez CEIDG i następuje to wyłączenie poprzez stronę internetową. Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając mu naruszenie: - przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, - art. 23 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 38 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające w tym przypadku na błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu we wskazanych wyżej normach prawnych, - art. 37 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez błędną wykładnię, - przepisów postępowania, w szczególności art. 6 oraz art. 217 § 2 w zw. z art. 218 § 1 k.p.a. poprzez błędna wykładnię, a w konsekwencji nie zastosowanie. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Minister Gospodarki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. ppsa - Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2012 r. Nr [...] - nie nosi bowiem znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzona jest w systemie teleinformatycznym. Jakakolwiek komunikacja z CEIDG z systemem teleinformatycznym, m.in. składanie wniosków oraz pozyskiwanie informacji odbywa się zgodnie z art. 24 ust. 1 ww. ustawy - wyłączenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej Zgodnie z art. 23 ust. 3 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej zadaniem CEIDG jest udostępnianie informacji o przedsiębiorcach w zakresie wskazanym w ustawie. Zakres ten precyzyjnie określa art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z nim obowiązkowi udostępniania nie podlega PESEL przedsiębiorcy, jego data urodzenia oraz adres zamieszkania, jeśli jest inny niż adres wykonywania działalności gospodarczej. Przepis ten ustanawia odrębną i zdaniem Sądu, szerszą ochronę wyżej wskazanych informacji o przedsiębiorcy, niezależną od ochrony przewidzianej w ustawie o ochronie danych osobowych. Z jego brzmienia nie wynika, że ochrona ta jest podyktowana jedynie tym, że informacje te stanowią dane osobowe w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Ochrona ta wynika z tego, że dostęp do CEIDG - jako systemu teleinformatycznego - jest powszechny, a informacje te stanowią dane należące do sfery prywatności przedsiębiorcy. Z tego względu, biorąc pod uwagę zagrożenia wynikające z powszechności dostępu do tego typu danych, są one wyłączone z obowiązku udostępniania przez CEIDG. Zdaniem Sądu wyżej wskazane przepisy dają podstawę do twierdzenia, że ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w sposób całościowy reguluje kwestię potwierdzania stanów faktycznych i prawnych wynikających z CEIDG. Jej przepisy, stanowiąc regulację szczególną wobec niektórych przepisów Działu VII Kpa, w szczególności art. 217 k.p.a. oraz art. 218 k.p.a. uniemożliwiają ich zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że konieczność zastosowania ww. przepisów k.p.a. wynika z brzmienia art. 38 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przepis ten ma jedynie to znaczenie, że nadaje wydrukom ze strony internetowej CEIDG (albo dokumentom elektronicznym zawierającym jawne dane udostępniane przez CEIDG) moc zaświadczenia. Nie wpływa on w żaden sposób na określenie zakresu danych udostępnianych przez CEIDG. Zakres ten wynika tylko i wyłącznie z treści przywołanego wyżej art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i tylko wskazane w tym przepisie dane podlegają udostępnianiu przez CEIDG i następuje to wyłączenie poprzez stronę internetową. Należy zauważyć, że wskazany przez skarżącą obowiązek podawania adresu zamieszkania w pozwach dotyczy wszelkich postępowań wobec osoby fizycznej bez względu na fakt, czy ta osoba jest przedsiębiorcą. Przyjęcie argumentacji skarżącej prowadziłoby do sytuacji, w której wierzyciele osób fizycznych będących przedsiębiorcami mieliby pozycję uprzywilejowaną w stosunku do wierzycieli innych osób fizycznych, nie figurujących w CEIDG. Na marginesie należy dodać, iż udostępnianie danych adresowych osób fizycznych uregulowane zostało w przepisach ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Do dnia 1 stycznia 2013 r. informacje o adresie zameldowania każdej osoby fizycznej można uzyskać z rejestru PESEL. Sąd zauważa również, że zakres danych podlegających wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej był kilkakrotnie nowelizowany i w żadnym okresie nie obejmował "adresu zamieszkania przedsiębiorcy". Ustawodawca posługiwał się sformułowaniami "miejsce zamieszkania", "adres przedsiębiorcy", "adres zakładu głównego, oddziału". Pojęcia te - od strony formalnoprawnej - nie są tożsame z pojęciem "adresu zamieszkania przedsiębiorcy". Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło