VI SA/Wa 623/25

WyrokWSA w Warszawie2025-09-08

Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Justyna Żurawska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku osi i masy całkowitej pojazdu jest zasadna, jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość pomiarów dokonanych przez organ kontrolny, powołując się na niezgodność parametrów wag i wnęk pomiarowych z instrukcją producenta oraz przedstawiając własne dowody dotyczące odległości międzyosiowych?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo pewnych nieprawidłowości w uzasadnieniu organu odwoławczego dotyczących związania protokołem kontroli, podstawowe ustalenia faktyczne dotyczące przekroczenia dopuszczalnych norm nacisku osi i masy całkowitej pojazdu były prawidłowe. Sąd stwierdził, że pomimo potencjalnego błędu w ustaleniu dopuszczalnego nacisku grupy osi, pozostałe przekroczenia (nacisk na osi napędowej i masa całkowita) nadal uzasadniały nałożenie kary pieniężnej. Ponadto, sąd uznał, że skarżący nie dochował należytej staranności, gdyż nie ważył pojazdu po załadunku.
Stan faktyczny
Skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej, podczas której stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych norm nacisku osi oraz rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów przewożących ładunek podzielny. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył karę pieniężną, a Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował prawidłowość pomiarów, zarzucając niezgodność wag i wnęk pomiarowych z instrukcją producenta oraz błędne ustalenie odległości międzyosiowych naczepy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 10 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Przedmiotem skargi P. P. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. znak [...] wydana w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy: W dniu [...] października 2023 r. około godziny 18:50 na drodze krajowej [...] w miejscowości G., został zatrzymany do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...] o numerze rej. [...]. Kierowca - Skarżący wykonywał przewóz drogowy buraków cukrowych (ładunek podzielny) na swoją rzecz. Pojazd wraz z ładunkiem przemieszczał się z miejscowości N. do miejscowości G. Dokonano pomiarów zespołu pojazdów. Przebieg i wyniki kontroli odnotowano w protokole kontroli nr [...]. W związku z wynikami kontroli, wszczęto postępowanie z urzędu, o czym Skarżący został zawiadomiony. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] marca 2024 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji") nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 (dziesięć tysięcy) zł jak za brak zezwolenia kategorii V, na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2023r. poz. 1047), dalej: "p.r.d.". Jako wyjaśnienie podstawy faktycznej organ I instancji wskazał, że w wyniku pomiarów stwierdzono, iż nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący, podnosząc m.in. że ważenie odbyło się niezgodnie z warunkami przewidzianymi przez producenta wag, co wpłynęło na zawyżenie rzeczywistej masy całkowitej. Wskazano także, że organ I instancji nieprawidłowo przyjął odległości między osiami naczepy, co skutkowało przyjęciem nieprawidłowego nacisku osi wielokrotnej. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "Główny Inspektor"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "k.p.a.", i art. 64 ust. 1, 2, art. 64d, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b) p.r.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 1251), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] października 2023 r. przeprowadzono kontrolę pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. W wyniku pomiarów parametrów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono m.in. następujące przekroczenie dopuszczalnych norm: - nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych 25 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 19,04%), - nacisk na pojedynczej osi napędowej 11,8 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,3 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 2,60%), - masa całkowita pojazdu 44,1 t (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 10,25%), Nadto ustalono, że Skarżący nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym oraz iż przewożony ładunek to ładunek podzielny. W ocenie organu zaszła podstawa do nałożenia kary pieniężnej jak za brak zezwolenia kategorii V, które stosownie do treści załącznika nr 1 do p.r.d., jest wydawane na przejazd pojazdu - wyznaczona trasa wskazana w zezwoleniu: o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne. W związku z tym, że przekroczenia mieściły się w przedziale więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, kara została nałożona w oparciu o art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Główny Inspektor wskazał, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. W tym zakresie wskazał, że kierujący został zapoznany ze świadectwami legalizacji wag i przymiaru wstęgowego, świadectwem wzorcowania wysokościomierza oraz protokołem pomiaru pochylenia terenu w miejscu ważenia pojazdu. Skarżący złożył także wniosek o przeprowadzenie ponownego ważenia pojazdu i osobiście odczytywał wyniki pomiarów z urządzeń pomiarowych. Także wnęka pomiarowa nie zawierała żadnych zanieczyszczeń, a przed rozpoczęciem pomiarów została dodatkowo oczyszczona. Miejsce kontroli legitymowało się protokołem z pomiarów stanowiska do ważenia pojazdów z dnia 13 czerwca 2022 r., jak i operatem geodezyjnym z inwentaryzacji wnęk na wagi w zatokach z dnia 14 sierpnia 2023 r. Rozważając zaś kwestię uwolnienia Strony od odpowiedzialności, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zaszły okoliczności o których mowa w art. 140aa ust. 4 p.r.d. Pojazd po załadunku nie był ważony, co świadczy o braku staranności w realizacji czynności przewozu. Skargę na powyższą decyzję wniósł wskazany na wstępie Skarżący domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, a także zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Strona zarzuciła: 1) naruszenie art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 ust. 5 p.r.d. oraz § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) i b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez niewłaściwie wykonany pomiar odległości międzyosiowych naczepy, wskutek czego wadliwie określono dopuszczalny nacisk osi wielokrotnej naczepy, a w konsekwencji wysunięcie przez organ zarzutu naruszenia przepisów prawa w odniesieniu do prawidłowego stanu prawnego; 2) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. w związku z warunkami technicznymi stosowania wag SAW10C/III ustalonymi w instrukcji producenta poprzez wykorzystanie wnęk wagowych o parametrach niezgodnych z tymi warunkami, co wyklucza możliwość ustalenia poprawności zrealizowanego pomiaru; 3) naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe określenie rzeczywistej masy całkowitej środka transportu wskutek czego zawyżono nałożoną na Skarżącego karę pieniężną; 4) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na wadliwym materiale dowodowym, co miało znaczący wpływ na wadliwość skarżonego rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu skargi Skarżący zawarł argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. Wskazał m.in., że jako normę wyjściową do oceny zakresu (wielkości) przekroczenia dopuszczalnego nacisku potrójnej osi naczepy organ przyjął § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, zgodnie z którym dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości (d) między osiami składowymi nie większej niż 1,30 m (d<1,30m) – 21 t. W toku postępowania Strona wskazywała zaś, że oś potrójna skontrolowanej naczepy nie może charakteryzować się odległościami międzyosiowymi wynoszącymi 1,3 m, ponieważ producent ([...]) nigdy tego typu naczep nie produkował. Co więcej, strona (w załączniku do odwołania od decyzji organu I instancji) przedstawiła charakterystykę techniczną (dokument od producenta) dotyczącą skontrolowanej naczepy potwierdzającą, że naczepa [...] o nr rej. [...] posiada oś potrójną z odległościami międzyosiowymi wynoszącymi 1,31 m. Gdyby organ przyjął zgodnie ze stanem faktycznym, iż odległości międzyosiowe naczepy miały wartość 1,31 m wówczas zastosowanie znalazłaby norma określona w § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) ww. rozporządzenia zgodnie z którą dopuszczalny nacisk osi potrójnej nienapędowej, w przypadku odległości międzyosiowej większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,40 m (1,30 < d < 1,40) wynosi 24 t. Powyższe oznacza, że zmierzony w trakcie kontroli rzeczywisty nacisk osi (25 t) powinien być odnoszony do normy w wymiarze 24 t. To z kolei oznacza, że potencjalne przekroczenie dopuszczalnego maksymalnego nacisku osi miało wymiar 1 tony, czyli 4%, a nie jak wskazał organ w skarżonej decyzji, 19,04%. Dalej Skarżący podniósł, że wnęki wagowe na obu zatokach kontrolnych nie spełniają wymogów producenta wagi. Chociaż odstępstwa są częściowe, to organ w tym stanie rzeczy nie jest w stanie obiektywnie ocenić, w jaki sposób powyższe odstępstwa wpływały (bądź mogły mieć wpływ) na wynik ważenia i jego zgodność ze stanem faktycznym. Fakt, że pomiar został wykonany niezgodnie z instrukcją producenta powoduje, że nie może on stanowić podstawy do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania administracyjnego zmierzającego do nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej. Dodatkowo Strona wskazała, że pomiar wykonany przy użyciu legalizowanej wagi odbiorcy wykazał, iż rzeczywista masa całkowita środka transportu miała wartość 43,94 t, czyli była niższa 160 kg od wartości ustalonej w toku kontroli drogowej. Waga zainstalowana w miejscu rozładunku charakteryzowała się wyższą dokładnością (zgodnie ze świadectwem legalizacji), niż urządzenie użyte do pomiaru w toku kontroli (w załączeniu do odwołania od decyzji organu I instancji przesłano dokumenty kontroli metrologicznej wagi znajdującej się u odbiorcy ładunku). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, albowiem zostały spełnione warunki z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie organ złożył wniosek o skierowanie prawy do rozpoznania w trybie uproszczonym (k. 11), a strona skarżąca zawiadomiona o złożeniu wniosku (zob. k. 19) nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni (zawiadomienie doręczono 5 marca 2025 r. k. 21). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie niniejszej nie miał zastosowania. W związku z wniesioną skargą kontroli sądu została poddana decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2024 r. nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii V. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b p.r.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 1251), art. 140ab ust. 2 p.r.d. w związku z art. 140aa ust. 1 p.r.d. Stosownie do treści art. 140aa ust. 1 p.r.d. "Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.". Pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy (art. 2 pkt 35a p.r.d.). Z kolei zgodnie z przepisem art. 140ab ust. 1 pkt 3 p.r.d. "Karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: za brak zezwolenia kategorii V: a) 6000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%, b) 10 000 zł - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.". Ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony m.in. pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d.). Jednocześnie, stosownie do ust. 2 art. 64 p.r.d. "Zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I". Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3 art. 64 p.r.d.). Przy czym w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 p.r.d.). Warunki techniczne pojazdów oraz zakres ich niezbędnego wyposażenia określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2024r. poz. 502), dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych". Jak wskazał organ odwoławczy, a co wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w dniu [...] października 2023 r. około godziny 18:50 na drodze krajowej [...] w miejscowości G., został zatrzymany do kontroli drogowej zespół pojazdów składający się z dwuosiowego pojazdu silnikowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej przyczepy marki [...] o numerze rej. [...]. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy ładunku podzielnego w postaci buraków cukrowych. W wyniku dokonanych pomiarów ustalono, że nacisk na grupie osi składającej się z trzech osi nienapędowych przekroczył dopuszczalną normę (21 t) o 19,4%, bo wyniósł 25 t, nacisk na pojedynczej osi napędowej przekroczył dopuszczalną normę (11,5 t) o 2,60%, gdyż wyniósł 11,8 t, a pomierzona rzeczywista masa całkowita przekroczyła dopuszczalną wartość (40 t) o 10,25%, gdyż wyniosła 44,1 t. Powyższe zostało stwierdzone w protokole kontroli oraz formularzu wyników pomiaru SAW nr: [...]. Przepis art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 645) stanowi, że po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z uwzględnieniem art. 41a ust. 1 oraz z wyjątkiem określonym w art. 41b ust. 1. Stosownie zaś do § 5 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku: pojedynczej osi napędowej pojazdów, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2-14 (a więc takich jak w sprawie niniejszej) - 11,5 tony. Natomiast dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku: grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi, a) nie większej niż 1,30 m (d ≤ 1,30) – 21 t, b) większej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m (1,30 < d ≤ 1,40) - 24 t, c) większej niż 1,40 m i nie większej niż 1,80 m lub w przypadku pojazdów, o których mowa w § 4 ust. 2, nie większej niż 2,00 m (1,40< d ≤ 1,80 lub 2,00) - 27 ton (§ 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych). Zaś dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 t, z wyjątkami które w tej sprawie jako dotyczące zespołu pojazdów uczestniczących w operacjach transportu intermodalnego nie mają zastosowania. Pomierzone wartości co do zasady zobowiązywały stronę do uzyskania zezwolenia kategorii V na przejazd pojazdem nienormatywnym. W dniu naruszenia kategoria V zezwolenia była przewidziana dla pojazdów o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-IV, o naciskach osi przekraczających wielkości dopuszczalne (por. załącznik nr 1 do p.r.d. – Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego). W ocenie Sądu, pomiarów parametrów zespołu pojazdu organ dokonał prawidłowo. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że sposób dokonania pomiarów nakierowanych na ustalenie masy i nacisków osi nie narusza prawa. Jak wynika z akt sprawy pomiarów dokonano wagami SAW 10C/III. Treść instrukcji producenta wagi (SAW 10C III) również znajduje się w aktach sprawy (płyta CD) wraz ze świadectwem legalizacji ponownej. Ze świadectwa wynika, że wagi spełniają wymagania określone prawem i mogą być użytkowane zgodnie z obowiązującym prawem w okresie ważności legalizacji (w sprawie: waga nr fabr.: [...] i nr fabr.: [...] do dnia 5 listopada 2023 r.). Wagi te spełniały zatem wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz.U. Nr 26, poz. 152 ze zm.). Rozporządzenie to określa wymagania w zakresie wykonania i charakterystyk metrologicznych podlegających sprawdzeniu podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych, wprowadzonych do obrotu lub użytkowania w wyniku dokonania oceny zgodności, szczegółowy zakres sprawdzeń wykonywanych podczas legalizacji ponownej wag nieautomatycznych oraz sposób i metody przeprowadzania sprawdzeń. W rozporządzeniu nie unormowano sposobu użytkowania wag. Określono jedynie wymogi, jakim urządzenia muszą sprostać, aby były dopuszczone do użytku. Oceny spełnienia tych wymogów dokonują organy administracji metrologicznej, a potwierdzeniem spełnienia warunków jest świadectwo legalizacji ponownej, wydawane przez właściwy organ urzędu miar. W orzecznictwie zasadniczo jednolicie przyjmuje się, że podstawowymi dokumentami mającymi znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych w toku kontroli pomiarów, jest przede wszystkim opracowana przez producenta instrukcja użytkowania wag użytych do pomiarów oraz świadectwa ich homologacji (por. wyroki NSA z: 15.11.2018 r. II GSK 3912/16; 21.06.2018 r. II GSK 2342/16; 8.09.2015 r. II GSK 2027/14). Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że wagi SAW III przeznaczone są do ważenia całkowitej masy wieloosiowej samochodów ciężarowych czy nacisku osi, podczas jednej procedury ważenia. Przy czym sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć masę całkowitą pojazdu. Dopuszczalne jest także stosowanie wag w parach, tworząc wagę osiową. Powyższe wynika z instrukcji obsługi. W aktach znajduje się także operat geodezyjny zawierający inwentaryzację wnęk na wagi w zatokach DK-60 km 0+000 i 1+300. Z instrukcji obsługi wynika także, że wagę SAW można używać na każdej nawierzchni, wystarczająco poziomej i wolnej od regularności. Waga może zostać umieszczona we wnękach przygotowanych w powierzchni drogi w celu ustawienia górnej powierzchni wagi w taki sposób aby znajdowała się na równi z poziomem terenu (pkt 6.3.3). W sprawie dokonano ważenia na stanowisku zatwierdzonym przez geodetę (oba stanowiska przy DK takie zatwierdzenia posiadają, odpowiednie dokumenty w aktach). Wnęka ważenia nie zawierała żadnych zanieczyszczeń, co wynika z protokołu kontroli. Parametry wnęk nie odbiegały zasadniczo od parametrów zagłębienia wskazanych w instrukcji, co wynika z inwentaryzacji wnęk na wagę. Przy czym co istotne celem wnęk jest uzyskanie równej powierzchni ważenia, w taki sposób aby umieszczona we wnęce waga znajdowała się na równi z poziomem terenu. W sprawie brak jest podstaw do twierdzenia by przyrząd pomiarowy został umieszczony w sposób odbiegający od zaleconego. W tej sytuacji, zdaniem Sądu brak jest podstaw by stwierdzić, że wyniki ważenia nie są wiarygodne z uwagi na odstępstwa od warunków pomiaru przewidzianych przez producenta. Dodać przy tym należy, w odniesieniu do argumentacji skargi, że nie ma znaczenia na którym stanowisku dokonano pomiarów, skoro oba te stanowiska spełniają warunki niezbędne do prawidłowego ich dokonania, co już wyżej wskazano. W ocenie Sądu nie było także podstaw do korygowania wyników ważenia. Proces ważenia został opisany szczegółowo w punkcie 7.2 instrukcji. Z akt nie wynika przy tym, by podczas ważenia zaszły okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na powstanie nieprawidłowości. Sąd zauważa także, że gdyby rzeczywiście sporne wymogi techniczne ważenia nie były dochowane, to byłoby to widoczne na odczytach wagi. W takiej sytuacji bowiem waga byłaby niestabilna, a więc te odczyty nie byłyby stabilne, co łatwo mógłby stwierdzić kierowca uczestniczący w odczytywaniu wyników ważenia. W takiej sytuacji bowiem byłaby trudność w odczytaniu stabilnego wyniku ważenia, byłaby to zatem taka okoliczność faktyczna, na którą kierowca na pewno zwróciłby uwagę, i co znalazłoby odzwierciedlenie w protokole (por. wyrok NSA z 2.02.2024 r. II GSK 76/21). Dodatkowo, w odniesieniu do dalszej argumentacji skargi, wskazać należy, że kwestia pomiarów wagi dokonana u odbiorcy już po zakończeniu kontroli nie może skutecznie podważyć wyniku ważenia dokonanego przez organ. Z protokołu kontroli wynika bowiem, że po zakończeniu pomiarów przeładowano nadmiar ładunku na inny pojazd, co zasadnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę. Kontrolowany zespół pojazdów odjechał zatem z miejsca kontroli z pomniejszym ładunkiem. A zatem zarzuty w tym zakresie, a to zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie zasługiwały na uwzględnienie. Na uwzględnienie, zdaniem Sądu, zasługiwał zarzut niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co do odległości między osiami składowymi grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych. Organ przyjął, w oparciu o ustalenia z protokołu kontroli, że odległości między osiami składowymi grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych, nie były większe niż 1,30 m, co determinuje dopuszczalny nacisk tej grupy osi na poziomie 21 t. Sąd nie podziela stanowiska organu, jakoby w toku postępowania wyjaśniającego Skarżący nie mógł skutecznie kwestionować pomierzonych odległości między osiami, skoro bezpośrednio podczas kontroli tego nie uczynił. W tym zakresie wskazać należy, że protokół kontroli drogowej jest podstawowym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej (por. wyroki NSA: z 29.04.2021 r. II GSK 867/18; 9.07.2019r. II GSK 1944/17). Obrazuje on bowiem stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyroki NSA z 7.12.2010 r. II GSK 1062/09 i z 9.07.2019 r. II GSK 1944/17). Stosownie do art. 76 § 1 k.p.a. "Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.". Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do dokumentów urzędowych sporządzanych przez organy jednostek organizacyjnych lub podmioty, w zakresie poruczonych im z mocy prawa lub porozumienia spraw wymienionych w art. 1 pkt 1 i 4 – § 2 art. 76 k.p.a. Z powyższego wynika zatem, że organ administracji co do zasady związany jest dokumentem urzędowym. Nie oznacza to jednak, że nie ma obowiązku, w razie wątpliwości co do zgodności z prawdą, przeprowadzenia przeciwdowodu. Stosownie do art. 76 § 3 k.p.a. "Przepisy § 1 i 2 nie wyłączają możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentów wymienionych w tych przepisach.". Nie ma przeszkód ku temu, by taki przeciwdowód mogła dostarczyć strona. Zaoferowane przez stronę dowody winny zaś podlegać ocenie. W sprawie niniejszej Strona takowy przeciwdowód zaoferowała, albowiem przedstawiła dane techniczne naczepy. W tej sytuacji obowiązkiem organu była ocena tego dowodu. W sprawie niniejszej organ nie uczynił powyższego, co spowodowało, że zarzut Strony w omawianym zakresie musiał zostać uznany za zasadny. Niemniej jednak nieprawidłowość ta, zdaniem Sądu, nie ma wpływu na wynik sprawy, albowiem nawet przyjmując, że w sprawie w odniesieniu do grupy osi składającej się z trzech osi nienapędowych zastosowanie znajdzie przepis § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia w sprawie warunków technicznych (nacisk dopuszczalny 24 t), to i tak nadal parametr ten będzie przekroczony o 1 t, czyli 4,58%. Powyższe nie wpłynie zatem na wysokość kary, gdyż naciski zarówno pojedynczej osi napędowej jak i grupy trzech osi nienapędowych nadal przekraczają wartości dopuszczalne, co zauważył sam Skarżący (zob. str. 3 skargi), a pomierzona masa całkowita przekracza wartość dopuszczalną o ponad 10%. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie naruszył przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowałoby uwzględnieniem skargi. Ustalone okoliczności sprawy, mimo ww. nieprawidłowości, co do zasady dawały podstawę do nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 140aa ust. 1 w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b oraz ust. 2 p.r.d. Stosownie do art. 140aa ust. 4 p.r.d. "Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot: a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub 2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.". W sprawie niniejszej ustalono, że Skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji przewozu, albowiem – jak sam wskazywał – po załadowaniu pojazd nie był ważony. Wprawdzie przywoływał trudne warunki jakie panują podczas załadunku tego typu towarów (miało to miejsce na polu), jednakże nie wykazał by podejmował jakiekolwiek działania mające na celu zapobieżenie przekroczeniom normatywności pojazdu. W konsekwencji trudno przyjąć, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Brak było zatem podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 140aa ust. 4 pkt 1 p.r.d. W ocenie Sądu, również i przepis art. 107 § 3 k.p.a., wskazujący na elementy składowe uzasadnienia decyzji nie został naruszony w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W treści decyzji organ odwoławczy zawarł zarówno uzasadnienie faktyczne – wskazano fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak i prawne. Organ wyjaśnił także podstawę prawną rozstrzygnięcia, przytaczając przepisy prawa. Wprawdzie uzasadnienie decyzji jest częściowo błędne (w zakresie dotyczącym braku możliwości podważenia ustaleń protokołu kontroli, co wyżej wykazano), jednakże powyższe nie oznacza konieczności wyeliminowania decyzji zaskarżonej z obrotu, w sytuacji gdy tak jak w sprawie, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, w tym przepisów podniesionych w skardze. Z tego względu, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło