VI SA/Wa 6239/23
WyrokWSA w Warszawie2024-04-11
Skład orzekający: Andrzej Nogal, Sławomir Kozik, Agnieszka Dauter-Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu jako wspólnik spółki jawnej istnieje bezterminowo, pomimo późniejszego zawieszenia działalności spółki, jeśli organ administracji opiera się na danych z KRS aktualnych w dacie wydania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa materialnego, wydając decyzję na podstawie danych aktualnych w dniu jej wydania. Skoro w momencie wydania decyzji brak było wpisów w KRS świadczących o zawieszeniu, likwidacji lub rozwiązaniu spółki, a późniejsze postanowienie o zawieszeniu działalności spółki zapadło po wydaniu decyzji, organ nie mógł go uwzględnić. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z faktu bycia wspólnikiem spółki jawnej, która nie była formalnie zawieszona lub rozwiązana w dacie wydania decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) ustalającą obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 31 marca 2022 r. bezterminowo, z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej. Skarżąca twierdziła, że obowiązek ten ustał z dniem 1 listopada 2022 r. z powodu zawieszenia działalności spółki, a także wskazywała na sprzeczność z decyzją dotyczącą innego wspólnika. NFZ oparł swoją decyzję na danych z KRS, według których spółka była czynna, a późniejsze postanowienie o zawieszeniu działalności zapadło po wydaniu decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Agnieszka Dauter-Kozłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Przedmiotem sprawy jest skarga z dnia 31 października 2023 r. I. G. zwanej dalej w skrócie Skarżącą lub Stroną, na decyzję z dnia [...] października 2023r., nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, zwanego dalej w skrócie Organem lub NFZ, w przedmiocie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia 31 marca 2022 r., bezterminowo. Decyzja wydana została na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 oraz art. 102 ust. 7 w związku art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2561 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą oraz w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775), zwanego dalej w skrócie k.p.a. .
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Rybniku Inspektorat w Wodzisławiu Śląskim pismem z dnia 29 marca.2023 r., wystąpił z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej Z. spółka jawna [...]. Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. Skarżąca została poinformowana o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia jej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej jako wspólnik spółki jawnej, możliwości złożenia wyjaśnień i wglądu do zgromadzonej dokumentacji zgodnie z art. 10 i art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Strona pismem z 9 maja 2023 r. zajęła stanowisko w sprawie. Jej zdaniem obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu ustał z dniem 1 listopada 2022 r. wobec zawieszenia działalności gospodarczej przez Spółkę Jawną "Z. [...].
W trakcie prowadzonego postępowania NFZ pismami z dnia 18 kwietnia 2023 r., 11 maja 2023 r. i 7 czerwca 2023 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Gliwicach X Wydziału Gospodarczego KRS o przedłożenie umowy potwierdzającej nabycie ogółu praw i obowiązków przez Skarżącą w przedmiotowej spółce oraz o wyjaśnienie kwestii zawieszenia/wznowienia tej spółki. Sąd udzielił odpowiedzi wraz z załączonymi dokumentami. Z informacji zawartych w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, spółka jawna Z. spółka jawna [...] została wpisana w ww. rejestrze pod nr KRS [...]. Jednocześnie, jak wynika z powyższego rejestru Skarżąca w okresie od 30 czerwca 2022 r. jest wspólnikiem tejźe spółki. Ponadto spółka od 30 stycznia 2020 r. dokonała zawieszenia wykonywania działalności pozarolniczej, z tym, że w dniu 30 sierpnia 2023 r. dokonano zmiany wpisu w KRS polegającego na wznowieniu z urzędu spółki jawnej od 31 stycznia 2022 r. Według stanu na dzień wydania decyzji brak było wpisów świadczących o zawieszeniu, likwidacji lub rozwiązaniu ww. spółki.
W związku z powyższym Organ uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na uznanie, iż Skarżąca w okresie od 31 marca 2022 r. bezterminowo posiada status wspólnika spółki jawnej Z. spółka jawna [...] zarejestrowanej pod nr KRS [...], NIP [...]. Spółka ma status czynny, a Skarżąca podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu statusu wspólnika spółki jawnej.
Powyższa decyzja została zaskarżona w całości skargą wywiedzioną przez Skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżącą zarzuciła w niej decyzji naruszenie przepisu art. 13 ust. 4 b ustawy ubezpieczeń społecznych poprzez przyjęcie, że podlega ubezpieczeniu społecznemu, a zatem również obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w sytuacji gdy z dniem 1 listopada 2022 r. obowiązek ten ustał wobec zawieszenia działalności gospodarczej przez Spółkę Jawną "Z. [...], a nadto sprzeczność zaskarżonej decyzji z decyzją wydaną w tej samej sprawie wobec wspólnika S. K., co do której obowiązek ubezpieczenia ustalony został jedynie do 31 października 2022r. Z uwagi na powyższe, wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik Spółki Jawnej "Z. podlega wyłącznie w okresie od 31 marca 2022r. do 31 października 2022 r. W uzasadnieniu Skarżąca rozwinęła zarzuty skargi i podniosła, że Organ oparł się na nieaktualnych danych z Krajowego Rejestru Sądowego, albowiem postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 października 2023 wpisane zostało do Krajowego Rejestru Sądowego zawieszenie działalności Spółki od dnia 1 listopada 2022r.
W odpowiedzi na skargę, NFZ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że wydał decyzję na podstawie danych aktualnych w czasie wydania decyzji. Podniósł, że rozstrzygnięcie co do wspólniczki przedmiotowej Spółki istotnie jest odmienne, ale wynika to z odmiennego wniosku ZUS, którym NFZ jest związany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądowa kontrola działalności administracji, sprawowana zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), obejmuje badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W sprawie niesporne jest, że Skarżąca jest wspólniczką przedmiotowej spółki, sporne natomiast jest, w jakich okresach przedmiotowa spółka prowadziła działalność gospodarczą a w jakich była zawieszona, albowiem z tymi okresami koreluje obowiązek podlegania przez Skarżącą obowiązkowi ubezpieczeniowemu.
Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że NFZ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne i właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz należycie uzasadnił zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości przyjmuje argumentację i wywody Organu za własne.
Na wstępie Sąd podkreśla, że NFZ wydając zaskarżoną decyzję obowiązany był ją wydać na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego, aktualnego na dzień wydania decyzji – tj. na dzień 2 października 2023 r.
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, Skarżąca w okresie od 30 czerwca 2022 r., bezterminowo, jest wspólnikiem przedmiotowej spółki jawnej. Spółka ta od 30 stycznia 2020 r. dokonała zawieszenia wykonywania działalności pozarolniczej, z tym, że w dniu 30 sierpnia 2023 r. sąd rejestrowy dokonał z urzędu zmiany wpisu w KRS polegającego na wznowieniu z urzędu spółki jawnej od 31 stycznia 2022 r. Według stanu na dzień wydania decyzji brak było wpisów świadczących o zawieszeniu, likwidacji lub rozwiązaniu przedmiotowej spółki. W skardze Skarżąca podniosła, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 24 października 2023 r., nastąpiło zawieszenie działalności spółki od dnia 1 listopada 2022 r. Wskazać należy, że w zebranym materiale dowodowym brak jest postanowienia sądu albo wypisu z KRS potwierdzającego tę okoliczność. Skarżąca do skargi nie załączyła tychże dokumentów. Nadto zauważyć należy, że według Skarżącej to postanowienie Sądu miało być wydane w dniu 24 października 2023 r., czyli już po wydaniu decyzji z dnia 2 października 2023 r. Nie można zatem Organowi postawić zarzutu, że nie uwzględnił przy wydaniu decyzji tegoż postanowienia, skoro w chwili wydania decyzji NFZ, postanowienie to nie funkcjonowało jeszcze w obrocie prawnym.
Odnosząc się natomiast do powołanej w skardze sprzeczności zaskarżonej decyzji z decyzją wydaną w sprawie wspólnika spółki jawnej Z. tj. Pani S. K. wskazać należy, iż różnice w okresach objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wspólników wynikają z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz ograniczenia czasowego wskazanego w tym wniosku.
NFZ zasadnie zatem uznał, że Skarżąca od 31 marca 2022 r. była wspólnikiem czynnej spółki jawnej.
W tej sytuacji zastosowanie znajduje art. 66 ust 1 pkt. 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby prowadzące działalność pozarolniczą lub osoby z nimi współpracujące, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej W myśl art. 69 ust. 1 ustawy, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniu społecznym. Art. 5 pkt 21 ustawy określa osobę prowadzącą działalność pozarolniczą jako m.in. osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1230) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Natomiast art. 8 ust. 6 pkt 3 ww. ustawy stanowi, że za osobę prowadzącą działalność pozarolniczą uważa się m.in. wspólników spółki jawnej. Jednocześnie zgodnie z art. 13 ust. 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dodany ustawą z dnia 24.06.2021 r. Dz.U. z 2021 r. poz. 1621), obowiązującym od 18.09.2021 r.; " Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Z przepisów tych wynika zatem obowiązek podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Skarżącą, w okresie, gdy spółka nie była zawieszona, a zatem w okresie od 31 marca 2022 r., bezterminowo.
Z tychże przyczyn, rozpoznając sprawę, Sąd uznał, że NFZ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne i właściwie zastosował przepisy prawa materialnego oraz należycie uzasadnił zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości przyjmuje argumentację i wywody NFZ za własne.
Zarzuty skargi okazały się zatem niezasadne. Sąd nie stwierdził również aby przy wydaniu zaskarżonego postanowienia doszło do innych uchybień, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia lub stwierdzenie jego nieważności. Wobec tego Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło