VI SA/Wa 624/17
WyrokWSA w Warszawie2017-10-20
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Magdalena Maliszewska, Grażyna Śliwińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w tej samej sprawie po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu, zgodnie z art. 153 PPSA?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając decyzję w tej samej sprawie po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, jest związany oceną prawną i wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku sądu, zgodnie z art. 153 PPSA. Złamanie tej zasady, poprzez przyjęcie odmiennego stanowiska niż zaprezentowane przez sąd, stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku B.O. o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "ZNAWCA". Urząd Patentowy RP pierwotnie oddalił wniosek, ale Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił tę decyzję, wskazując na potrzebę ponownego rozpatrzenia kwestii interesu prawnego skarżącej oraz charakteru znaku towarowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Urząd Patentowy RP umorzył postępowanie, stwierdzając brak interesu prawnego wnioskodawczyni. Skarżąca wniosła kolejną skargę, zarzucając organowi naruszenie art. 153 PPSA poprzez nieuwzględnienie wskazań sądu z poprzedniego wyroku.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant referent Julia Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi B.O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej B.O. kwotę 2217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] oddalił wniosek B. O, o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...] udzielonego na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w C. (zwana dalej spółką lub uprawnioną). Organ stwierdził, że brak było podstaw do unieważnienia prawa ochronnego na ww. znak towarowy
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że B. O., miała interes prawny w zgłoszeniu żądania unieważnienia znaku towarowego ZNAWCA nr [...]. Urząd Patentowy podkreślił, że niemożność używania na tym samym rynku przez skarżącą w działalności gospodarczej zbieżnej z działalnością uprawnionej oznaczenia spornego, który w jej ocenie jest pozbawiony zdolności odróżniającej i jako taki powinien pozostać do swobodnego używania, uzasadnia jej interes prawny w domaganiu się unieważnienia spornego znaku.
Od ww. decyzji z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] B. O. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Po rozpatrzeniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2041/13 uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] odmawiającą unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...] udzielonego na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w C..
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Skarżąca podała w skardze, że Urząd Patentowy, z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – nie rozważył kwestii, iż forma przedstawienia spornego znaku towarowego jest w istocie wewnętrzną kartką czasopisma. Innymi słowy, nie rozważył, czy czasami sam znak towarowy nie jest towarem (tworzywem). Jeżeli bowiem sporny znak towarowy w swojej postaci słowno – graficznej składa się z kolorowej ramki, kratek ("diagram krzyżówki o jasnoniebieskich polach") i ze słowa "znawca", to czy nie jest on sam towarem lub jego częścią.
W ocenie Sądu uwaga ta była uzasadniona. Jeżeli bowiem znak towarowy w całej swojej postaci jest częścią czasopisma wydawanego przez uczestniczkę postępowania będącego towarem, to jednocześnie sam nie nadaje się do odróżnienia w obrocie towarów, dla których został zgłoszony, gdyż jest tożsamy z tym towarem. Będąc więc sam towarem nie może sam siebie jako towar odróżniać od innych towarów. W tym zakresie Urząd Patentowy, z naruszeniem wskazanych przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie przedstawił w zaskarżonej decyzji ani stosownych ustaleń, ani argumentacji poddającej się ocenie Sądu.
Sąd podkreślił w uzasadnieniu wyroku, że zgodnie z art. 164 p.w.p. warunkiem wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy jest wykazanie się przez wnioskodawcę interesem prawny. W ocenie Sądu, B. O. interes prawny w zgłoszeniu swojego żądania wykazała. Jest wydawcą krzyżówek i czasopism szaradziarskich stąd zgodnie z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mogła czuć się zagrożona w wykonywanej działalności gospodarczej faktem wprowadzenia do obrotu gospodarczego spornego znaku towarowego, w sytuacji w której kwestionuje zdolność odróżniającą jako taką tego znaku, a także kwestionuje konkretną jego zdolność odróżniającą. W takiej sytuacji, w której stwierdza również, że znak nie nadaje się w ogóle do rejestracji, może czuć się zagrożona wprowadzeniem do obrotu oznaczenia, które nie powinno podlegać ochronie, gdyż może to przeszkadzać skarżącej w jej działalności gospodarczej.
W zakończeniu uzasadnienia Sąd wskazał, iż ponownie rozpatrując sprawę Urząd Patentowy będzie miał na względzie powyższe uwagi, jak i argumentację skarżącej, by wydać decyzje administracyjną z zachowaniem wymaganych przepisów postępowania w tym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W związku ze stwierdzeniem naruszenia przepisów postępowania, Sąd nie wypowiadał się w kwestii zarzutów opartych na przepisach prawa materialnego, gdyż do kontroli subsumcji stanu faktycznego sprawy pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji jest dostatecznie wyjaśniony albo nie został skutecznie podważony.
Rozpoznając sprawę ponownie po wyroku WSA w Warszawie, Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2016 roku nr [...] umorzył postępowanie z wniosku B. O. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą A..
Jako powód umorzenia postępowania Urząd Patentowy RP wskazał, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...], udzielonego na rzecz T. sp. z o.o. z siedzibą w C..
W uzasadnieniu decyzji organ przeprowadził długą analizę na potwierdzenie swojej tezy o braku interesu prawnego po stronie wnioskodawczyni.
Na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r. B. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) oraz art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie organu jest sprzeczne ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 6 lutego 2014r.
W wyroku tym Sąd uznał bowiem, że skarżąca miała interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...] udzielonego na rzecz A. sp. z o.o. z siedzibą w C.. Organ administracji, nie mógł zatem przyjąć odmiennego stanowiska niż to, które zostało przedstawione przez Sąd.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna, albowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.
Sąd stwierdza, że działający w sprawie organ administracji uznając, że skarżąca nie miała interesu prawnego w unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...] złamał zasadę określoną w art. 153 p.p.s.a.
Przepis ten stanowi, że: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Należy podkreślić, że wyrokiem z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2041/13 (wyrok prawomocny) WSA uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2013 r. Nr [...] odmawiającą unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno–graficzny ZNAWCA nr [...].
Sąd podkreślił w uzasadnieniu powyższego wyroku, że "B. O. interes prawny w zgłoszeniu swojego żądania wykazała. Jest wydawcą krzyżówek i czasopism szaradziarskich stąd zgodnie z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mogła czuć się zagrożona w wykonywanej działalności gospodarczej faktem wprowadzenia do obrotu gospodarczego spornego znaku towarowego, w sytuacji w której kwestionuje zdolność odróżniającą jako taką tego znaku, a także kwestionuje konkretną jego zdolność odróżniającą. W takiej sytuacji, w której stwierdza również, że znak nie nadaje się w ogóle do rejestracji, może czuć się zagrożona wprowadzeniem do obrotu oznaczenia, które nie powinno podlegać ochronie, gdyż może to przeszkadzać skarżącej w jej działalności gospodarczej."
W zaistniałej sytuacji wydanie przez Urząd Patentowy decyzji o umorzeniu postępowania z powołaniem się na brak interesu po stronie wnioskodawczyni jest jawnym pogwałceniem brzmienia art. 153 ppsa, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracji i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Związanie oceną prawną zawartą w orzeczeniu sądu administracyjnego oznacza, że organ administracji nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.
W związku z powyższym Sąd stwierdzając naruszenie art. 153 ppsa zobowiązany był uchylić decyzję.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ powinien w pełni zastosować się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku WSA z dnia 6 lutego 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2041/13.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a orzekł jak sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło