VI SA/Wa 627/04

WyrokWSA w Warszawie2005-02-04

Skład orzekający: Olga Żurawska-Matusiak, Pamela Kuraś-Dębecka, Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wycofaniu z obrotu napojów alkoholowych może zostać wydana, jeśli zezwolenie na sprzedaż tych napojów wygasło na mocy decyzji, od której wniesiono odwołanie, a decyzja ta nie stała się ostateczna?
Ratio decidendi
Decyzja o wycofaniu z obrotu napojów alkoholowych, oparta na decyzji o wygaśnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu, jest wadliwa, jeśli decyzja o wygaśnięciu zezwolenia nie jest ostateczna. Zgodnie z art. 130 § 1 i 2 k.p.a., decyzja nie podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje jej wykonanie. W związku z tym, organ Inspekcji Handlowej nie mógł skutecznie nakazać wycofania towaru, opierając się na nieostatecznej decyzji o wygaśnięciu zezwolenia.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej zarządził wycofanie z obrotu napojów alkoholowych z zajazdu J.S. z powodu oferowania ich do sprzedaży bez stosownego zezwolenia. Podstawą było stwierdzenie wygaśnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu przez Prezydenta Miasta S. z powodu nieuiszczenia opłaty. Główny Inspektor Inspekcji Handlowej utrzymał tę decyzję w mocy. J.S. zaskarżył obie decyzje, podnosząc, że decyzja o wygaśnięciu zezwolenia nie była ostateczna, gdyż wniesiono od niej odwołanie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej. Zasądził od Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz J.S. zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wycofania z obrotu napojów alkoholowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej w S. dnia [...]listopada 2003r. nr [...] 2. zasądza od Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej na rzecz J.S. kwotę 494 (czterysta dziewięćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu. Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. [...]Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w S. zarządził wycofanie przez J.., prowadzącego zajazd "[...]" w [...] z obrotu 30 rodzajów wyrobów winiarskich i spirytusowych o łącznej wartości 1.843,91 zł i 10 rodzajów piwa alkoholowego o łącznej wartości 1.394,00 zł bowiem w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2003 r. stwierdzono oferowanie do sprzedaży tych wyrobów bez stosownego zezwolenia. Jako podstawę prawną powołano przepis art.18 ust.1 i 2 i art.3 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej ( Dz.U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.) oraz art.18 ust.1 i 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz.1231 z późn. zm.). Za przesłankę braku zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych uznano fakt, że w dniu [...] październi- ka 2003 r. Prezydent Miasta S. wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] października 2003 r. zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w zajeździe "[...]", wydanych J. S. na skutek nie uiszczenia opłaty trzeciej raty za korzystanie z zezwoleń w terminie do[...] września 2003 r.. Rozpatrując sprawę na skutek odwołania strony Główny Inspektor Inspekcji Handlowej decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając stanowisko organu I instancji co do tego, iż w czasie kontroli w dniu [...] listopada 2003 r. strona nie posiadała ważnych zezwoleń na sprzedaż alkoholu. W skardze do Sądu strona, wnosząc o uchylenie obu decyzji, zarzuca naru-szenie art. 130 § 2 kpa. Podnosi, że nie wzięto pod uwagę faktu, że od decyzji Pre-zydenta Miasta S. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia zostało wniesione odwołanie a zatem decyzja ta nie podlegała wykonaniu. Dlatego też w dniu kontroli nie można było kwestionować ważności zezwoleń. W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Inspekcji Handlowej podtrzy-mał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi jako nieza-sadnej. Wyjaśnił, że uprawomocnienie decyzji Prezydenta Miasta nastąpiło w dniu 16 grudnia 2003 r. wskutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia [...] października 2003 r. WOBEC POWYŻSZEGO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE ; Zgodnie z art. 1§ 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wy-miar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgod-ności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związa- ny zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administra-cyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Analizując zaskarżone decyzje oraz zebrany w sprawie materiał dowodowy pod tym kątem Sąd uznał, że skarga jest zasadna. Wydając decyzje w pierwszej instancji [...] Wojewódzki Inspektor Inspekcji Handlowej w S. oparł się na decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2003 r. stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych udzielonego skarżącemu, która to decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający zaistnienie skutku prawnego następującego z mocy prawa czyli w tym wypadku z mocy art. 18 ust. 12 pkt. 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. Nr 147, poz.1231 z póź. zm.). Przepis ten stanowi, że zezwolenie wygasa w przypadku nie dokonania opłaty przewidzianej w art. 11/1/ ustawy w terminach określonych w art.11 /1/ ust. 7. W wyniku tych ustaleń uznano, że obrót alkoholem w zajeździe [...] należącym do skarżącego narusza interes gospodarczy państwa w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej. W orzecznictwie sądowym jest ugruntowany pogląd, że w razie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży z powodu nie dokonania wpłaty kolejnej raty organ, który wydał zezwolenie, stwierdza wygaśnięcie zezwolenia w drodze decy- zji wydanej na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. (vide uchwała 5 sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. OPK 32/97, ONSA 1997/4/152). Konsekwencją konieczności wydania takiej decyzji o wygaśnięciu upraw-nienia jest obowiązek stosowania do tej decyzji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 130 § 1 i 2 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu, zaś wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. W sprawie niniejszej skarżący w ustawowym terminie wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] października 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zatem do czasu wydania decyzji ostatecznej przez organ odwoławczy decyzja Prezydenta Miasta S. o wyga-śnięciu zezwolenia nie była wykonalna czyli innymi słowy moc (skutek prawny) tego aktu administracyjnego uległ zawieszeniu do czasu wydania decyzji ostatecznej. Należy bowiem odróżnić wygaśnięcie zezwolenia jako skutek materialnoprawny określonego zdarzenia, który powoduje z kolei wygaśnięcie stosunku admini-stracyjnoprawnego obejmującego konkretne uprawnienia ( w tym wypadku upraw-nienie skarżącego do sprzedaży napojów alkoholowych w zajeździe S. ) od wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji, z której to uprawnienie wyni-kało tj. decyzji zezwalającej skarżącemu na sprzedaż napojów alkoholowych. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji zezwalającej na sprzedaż napojów alkoholowych, co podkreślono w wy-mienionej wyżej uchwale NSA, leży w interesie społecznym w rozumieniu art. 162 § 1 kpa bowiem ze względu na ograniczoną liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych nie może istnieć stan niepewności co do tego które zezwolenia wy-gasły. Ponadto leży to w interesie strony, która powinna mieć pewność, czy prowa-dzi działalność na podstawie ważnego zezwolenia. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, wydanie decyzji przez Wojewódzkiego In-spektora Inspekcji Handlowej o wycofaniu z obrotu wyrobów winiarskich i spiry-tusowych w dniu [...] listopada 2003 r. w powołaniu na nie ulegającą wykonaniu z mocy art. 130 § 1 i 2 kpa decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]października 2003 r. było przedwczesne i stanowiło naruszenie przepisów art. 18 ust.1 usta- wy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej ( Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 25 z późn. zm.) a także art. 130 § 1 i 2 kpa. Dlatego, mimo iż w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzja o wygaśnięciu zezwole-nia została utrzymana w mocy, to decyzję organu drugiej instancji czyli Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...]stycznia 2004 r. należy uznać za decyzję wadliwą. Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 25 lipca 1986 r. II SA 1829/85 (ONSA 1986, Nr 2, poz.43): "Jeżeli organ odwoławczy nie usuwa naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji, to - utrzymując w mocy bez zmian naruszają-cą prawo decyzję tego organu - wydaje decyzję również naruszającą prawo". Wa-dliwość decyzji Głównego Inspektora Inspekcji Handlowej polegała zatem na usankcjonowaniu naruszenia przepisu art.18 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej w związku z art.130 § 1 i 2 kpa przez organ pierwszej instancji, co słusznie strona podnosi w skardze. W tym stanie rzeczy, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji, o kosztach rozstrzygając na mocy art. 200 i art.209 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło