VI SA/Wa 627/16
WyrokWSA w Warszawie2016-06-09
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Aneta Lemiesz, Marzena Milewska - Karczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nierejestrowanie przez tachograf wskazań dotyczących prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi, w szczególności w zakresie miejsca rozpoczęcia przejazdu i wpływu magnesu na działanie urządzenia rejestrującego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób wystarczający kluczowych kwestii dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie wpływu magnesu na działanie tachografu oraz miejsca rozpoczęcia przejazdu. Brak analizy dowodów złożonych przez stronę skarżącą (w tym dokumentów w języku obcym) oraz przedwczesna ocena zeznań świadka stanowiły o naruszeniu przepisów postępowania, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na przedsiębiorcę transportowego za nierejestrowanie przez tachograf wskazań dotyczących prędkości, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Podczas kontroli stwierdzono użycie magnesu mającego zakłócać działanie urządzenia rejestrującego. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia organów, wskazując na nieprawidłowe ustalenie miejsca rozpoczęcia przejazdu oraz brak analizy złożonych dowodów, w tym oświadczeń kierowcy i dokumentów w języku litewskim. Organy administracji uznały dowody te za niewystarczające lub nieprzydatne.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Zasądzono od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi "B" z siedzibą w [...], Litwa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej "B" z siedzibą w [...], Litwa kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z dnia [...] listopada 2015r. nr [...], którą nałożono na przedsiębiorcę U. karę pieniężną w wysokości 5.000 zł,
Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 , art. 92a ust. 1-6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 z późn. zm - dalej u.t.d.), lp.6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 15 ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz WE nr L 370 z 31 grudnia 1985r., P.0008-0021 z późn.zm), art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające sporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego z dnia 4 lutego 2014 r. (Dz. Urz. UE. L. nr 2014 60.1 z późn. zm).
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym;
W dniu [...] września 2015r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował R. R. wykonujący w imieniu przedsiębiorcy U. międzynarodowy transport drogowy rzeczy z Litwy do Polski.
W trakcie kontroli stwierdzono nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Inspektorzy po sczytaniu danych z karty kierowcy R. R. ustalili, że mimo, iż trasa od bazy przedsiębiorcy w miejscowości [...] do miejsca kontroli w miejscowości [...] wynosi 163 km, to tachograf zamontowany w pojeździe zarejestrował aktywność kierowcy na odcinku 106 km. Inspektorzy podczas kontroli pojazdu znaleźli również magne, który miał zakłócać prawidłowe działanie urządzenia rejestrującego.
Na podstawie powyższych ustaleń WITD decyzją z [...] listopada 2015r. nr [...] nałożył na przedsiębiorcę U. kare pieniężną w wys. 5000zł.
Pismem z dnia [...] listopada 2015r. pełnomocnik U. złożył odwołanie zarzucając naruszenie art. 7,10,75,77,80,84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem strony skarżącej WITD wydając decyzję nie uwzględnił oświadczenia kierowcy R. R. z dnia [...] listopada 2015r. wskazującego, że kierowca ten zaczął w dniu [...] września 2015r. jazdę z innej bazy niż baza przedsiębiorcy. Zdaniem odwołującego oświadczenie kierowcy jest istotne z uwagi na odmowę przez tego kierowcę podpisania protokołu kontroli drogowej. Zarzucono również organowi niepowołanie biegłego w celu wyjaśnienia czy magnes wpływa na pracę tachografu i w jaki sposób.
Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2015r. W uzasadnieniu organ wskazał na obowiązujące w sprawie przepisy prawa a także podniósł, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego m.in. danych cyfrowych pobranych podczas kontroli z karty kierowcy i urządzenia rejestrującego, dokumentacji fotograficznej oraz protokołu kontroli, że kierowca R. R. w dniu [...] września 2015r. korzystał z magnesu celem zafałszowania zapisów danych tachografu zainstalowanego w pojeździe marki [...] o nr rej. [...]. Powyższe zdaniem organu zostało stwierdzone podczas kontroli drogowej przez Inspektorów w oparciu o analizę danych cyfrowych i przebytej drogi z bazy przedsiębiorcy do miejsca kontroli, gdyż trasa przejazdu na tym odcinku wynosi 163 km. Tymczasem urządzenia rejestrujące zamontowane w pojeździe zarejestrowały jedynie aktywność kierowcy na trasie liczącej 106 km, co oznacza ze kierowca nie rejestrował za pomocą urządzenia cyfrowego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu przebytej drogi i aktywności kierowcy. Organ wskazał przy tym, że w trakcie kontroli kontrolujący znaleźli magnes, którym kierowca posługiwał się w celu zakłócenia pracy tachografu, gdyż pole magnetyczne pochodzące z magnesu przyłożonego do impulsatora powodowało, że sygnał przekazywany do tachografu w kabinie pojazdu ulegał zakłóceniu skutkiem czego tachograf podczas poruszania się pojazdu rejestrował odpoczynek. Organ odwoławczy nie uznał przy tym wyjaśnień skarżącego zawartych w nadesłanym do organu piśmie, że w dniu [...] września 2015r. kierowca rozpoczął jazdę nie z siedziby przedsiębiorcy w miejscowości [...] a z miejscowości [...], gdyż twierdzenia te zdaniem organu nie zostały poparte żadnymi dowodami. W tym w szczególności dokumentami wskazującymi jak we wskazanym dniu był zaplanowany przejazd. Organ wskazał również, że organ I instancji słusznie nie uznał oświadczenia kierowcy przesłanego do organu przez stronę, bowiem nie ma najmniejszego dowodu, który by świadczył, że kierowca R. R. w tym oświadczeniu zawarł prawdę, a nie złożył jedynie wyjaśnienia korzystne dla swojego pracodawcy. Organ wyjaśnił przy tym, że świadka przesłuchuje się jedynie, gdy są jakieś okoliczności niewyjaśnione albo budzące wątpliwości a w rozpoznawanej sprawie kierowca jako pracownik strony mógłby ze względu na obawę utraty pracy nie zeznać prawdy. Z tego też względu zaniechano przesłuchania kierowcy jako świadka.
Z powyższych względów zdaniem organu odwoławczego organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył na stronę karę w wys. 5000 zł. za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebiegu drogi.
Organ uznał również, że w sprawie nie znajdował zastosowania przepis art. 92b u.t.d. oraz nie zaistniały okoliczności wymienione w art. 92c u.t.d., mogące wyłączyć odpowiedzialność przedsiębiorcy za stwierdzone naruszenie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego organ odwoławczy uznał je za niezasadne, wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji z jakich powodów.
Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem przedsiębiorca U. wniosła skargę na decyzje z dnia [...] stycznia 2016r. zarzucając :
-naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6,7,75,77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niezebranie i nie dokonanie analizy całości materiału dowodowego i w konsekwencji pozbawione podstaw i przez to dowolne przyjęcie, że skarżący rozpoczął przewóz z miejsca jego siedziby znajdującej się w [...], przy czym ustalenie to miało oparcie w protokole z kontroli wytworzonym przez organ i pozostawało w sprzeczności z dowodami zgłoszonymi przez skarżącego tj. : pisemnym oświadczeniem kierowcy R. R. i reprezentanta strony A. K. (osoby zarządzającej transportem), wydrukiem z karty kierowcy, zapisami tachografu, kopią umowy z U. – których to dowodów w ogóle nie oceniono albo zaniechano ich przeprowadzenia. W konsekwencji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie odniesiono się do większości wskazanych dowodów, co zdaniem skarżącego narusza art. 107 § 3 k.p.a.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
W uzasadnieniu skarżący w szczególności podkreślił, że w decyzji nie odniesiono się "ani słowem" do zgłoszonych w załączeniu do pisma z dnia [...] października 2015r. dowodów. Wskazano również, że za kuriozalne należy uznać wywody organu, iż nie przesłucha kierowcy na okoliczność miejsca rozpoczęcia przewozu bowiem w ocenie organu zeznania te byłyby kłamliwe. Tym samym organ dokonał oceny zeznań świadka przed ich faktycznym złożeniem. Wskazano także, że organ nie zwrócił uwagi na twierdzenie organu I instancji, że ze względu na ustawę o języku polskim, nie można przeprowadzić dowodów sporządzonych w języku obcym, co szczególnie zastanawia w kontekście przepisu art. 75 k.pa. Skarżący podkreślił, że sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego jest założenie organu wyartykułowane w uzasadnieniu skarżonej decyzji (str. 6), że nie jest możliwe przejechanie 106 km w czasie od godziny 12:58 do 14.47. Organ zakłada bowiem, że przemieszczanie się wielotonowej ciężarówki ze średnią prędkością ok. 60km/h jest ponadprzeciętnie wolne. Tymczasem z obliczeń programu google maps wynika, że drogę tę samochód osobowy pokonuje przez czas ok. 1h 36 min. Tym samym pokonanie tej trasy przez ciężarówkę w czasie 1h 49 min nie może być uznane za zdarzenie nadzwyczajne . Tym bardziej, że druga alternatywna trasa zajmuje 1.50 min. Skarżący podniósł również, że zmierzenie tym samym programem trasy [...] – [...] (miejsce kontroli) a więc trasy ustalonej przez organ, pokazuje czas przejazdu od 2h 11 min do 2 h 44min - co oznacza ze niemożliwe było jej pokonanie przez ciężarówkę w ciągu 1h 49 min przy uwzględnieniu, że wyliczenia odnoszą się do przejazdu pojazdem osobowym. Powyższe oznacza zdaniem skarżącego, że ustalenia organu co do rozpoczęcia przewozu w [...] są dowolne i nie poparte żadnymi dowodami.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonym orzeczeniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej nie jest sprawowana przez sąd według kryteriów słuszności, lecz dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga ma uzasadnione podstawy dla jej uwzględnienia.
Racje należy bowiem przyznać skarżącemu, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organy przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy może mieć istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.
Zdaniem Sądu organy nie wyjaśniły w stopniu umożliwiającym podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Mianowicie dotyczących:
- magnesu oraz ewentualnej ingerencji tego urządzenia w zapis urządzenia pomiarowego. Sąd zauważa bowiem, iż choć z protokołu kontroli z dnia [...] września 2015r. wynika, że Inspektorzy podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składających się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] i naczepy marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w miejscowości Suchowola na drodze krajowej nr [...] znaleźli magnes przyłożony do nadajnika urządzenia pomiarowo-kontrolnego, to brak jest jakiejkolwiek dokumentacji tudzież wyjaśnień organu wskazujących, iż takie przyłożenie w rezultacie mogło wpływać na zafałszowanie zapisu tego urządzenia.
- podnoszonej przez stronę skarżącą od początku postępowania kwestii miejsca skąd [...] września 2015r. wskazany pojazd prowadzony przez kierowcę R. R. rozpoczął przejazd. Przy czym kwestia ta ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, gdyż jeżeli przejazd rozpoczęto, jak twierdzi organ, z [...] - to niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy brak rejestracji przejazdu na ok. 60 km. Natomiast jeśli przejazd rozpoczęto z bazy znajdującej się w [...], jak twierdzi skarżący, to zapisy tachografu wskazywałyby, iż przejazd został zarejestrowany w całości. Sąd w tym miejscu wskazuje, iż w protokole z kontroli przeprowadzonej przez inspektorów brak jest wskazania miejsca rozpoczęcia przejazdu w dniu 18 września 2015r. przez Kierowcę R. R. Wskazano jedynie kraj: Litwę a zatem przyjęcie przez organ, że przejazd rozpoczął się z bazy przedsiębiorcy mieszczącej się w [...] jest pewnego rodzaju założeniem hipotetycznym, które jeśli nie jest kwestionowane to należy uznać za przyznane. Jednak w niniejszej sprawie Skarżący od początku negował fakt rozpoczęcia przejazdu z bazy firmy mieszczącej się w [...]. Twierdził, że przejazd tego dnia rozpoczął się z innej bazy znajdującej się w [...] na co przedłożył oświadczenia dwóch pracowników firmy oraz umowę zawartą z firma U. na serwisowanie i parkowanie pojazdów na terenie tej firmy w [...]. Tak wiec przed wydaniem decyzji w sprawie niewątpliwie zasadne było wzięcie pod uwagę i rozważenie dowodów składanych przez stronę skarżącą, a które jej zdaniem wykazują, iż przejazd rozpoczął się z innego miejsca niż przyjęły to organy.
Tymczasem jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji organ ten w ogóle nie analizował części przedłożonego materiału wskazując w uzasadnieniu jedynie, że dokumenty zostały złożone w języku litewskim, gdy tymczasem wszelkie pisma kierowane do organów administracji publicznej powinny być składane w języku polskim o czym stanowi ustawa z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (jt Dz.U. z 2011 nr 43, poz. 224 z późn. zm.). Z tego względu organ uznał, że nie mogą być one rozpoznawane jako dowód w sprawie.
Należy zatem wskazać, że Sąd nie podziela tego stanowisko, choć niewątpliwie racje ma organ wskazując, iż w postępowaniach przed organami administracji publicznej obowiązuje ustawa o języku polskim a zatem dokumenty gromadzone w sprawie jeśli sporządzone są w jeżyku obcym winny być tłumaczone. Powyższe wskazuje, iż skoro w niniejszej sprawie strona skarżąca nie zgadzając się ze stanowiskiem organu przedłożyła dokumenty, które jej zdaniem świadczą, że przejazd rozpoczął się z miejscowości [...] a złożyła je w jeżyku litewskim to mając na względzie zasady postepowania administracyjnego w tym w szczególności zasadę zawarta w art. 7 ( prawdy obiektywnej), art. 8 (pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej) i 9 (zasada obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej), organ winien był pouczyć odpowiednio stronę o obowiązywaniu w postępowaniach przed organami ustawy o języku polskim Wzywając jednocześnie stronę do przedłożenia tłumaczenia dokumentów złożonych do akt sprawy. A nie jak to uczynił wskazując dopiero w uzasadnieniu decyzji, że ze względu na to, iż dokumenty sporządzone są w języku litewskim, to nie mogły być rozpoznane jako dowód w sprawie.
Sąd w tym miejscu przypomina, że zgodnie z przepisem art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i niedopuszczalne jest pomijanie dowodów przedkładanych przez strony tylko dlatego, że zostały sporządzone w obcym języku.
Rację również należy przyznać stronie skarżącej, iż nie jest możliwe dokonanie oceny dowodu przed jego przeprowadzeniem a w niniejszej sprawie organ de facto dokonał takiej oceny wskazując, iż niecelowym jest przesłuchiwanie świadka ze względu na obawę jaką może on żywić związaną z utratą pracy co może powodować, iż nie będzie on zeznawał prawdy.
Mając powyższe na uwadze Sad doszedł do przekonania, że sprawa nie została wyjaśniona w stopniu pozwalającym na podjęcie decyzji, gdyż nie zostały wyjaśnione kluczowe elementy tej sprawy. Tym samym wydanie decyzji w niniejszej sprawie było przynajmniej przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni, przy dalszym jej rozpoznawaniu, wskazania sadu. W szczególności ustali z jakiego miejsca [...] września 2015r. kierowca rozpoczął jazdę przy uwzględnieniu wszystkich złożonych przez stronę dokumentów oraz czynności i dowodów, które będą niezbędne do wyjaśnienia tej kwestii. A także wyjaśni czy przyłożony do nadajnika urządzenia pomiarowo-kontrolnego magnes miał wpływ na zarejestrowany przez urządzenie przejazd.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło