VI SA/Wa 632/09

WyrokWSA w Warszawie2009-05-28

Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Ewa Marcinkowska, Zdzisław Romanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej ustalającą wynik egzaminu konkursowego na aplikację notarialną jest zgodna z prawem, jeśli kandydat kwestionuje prawidłowość sformułowania pytań egzaminacyjnych i zakres materiału objętego pytaniami?
Ratio decidendi
Decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę komisji egzaminacyjnej ustalającą wynik egzaminu konkursowego na aplikację notarialną jest zgodna z prawem, jeśli organ prawidłowo ocenił, że pytania egzaminacyjne mieszczą się w zakresie określonym ustawą Prawo o notariacie, a ich sformułowanie nie wprowadza w błąd. Wynik egzaminu nie jest decyzją uznaniową, a pozytywny wynik wymaga uzyskania co najmniej 190 punktów.
Stan faktyczny
H. W. złożyła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości, która utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej ustalającą jej wynik egzaminu konkursowego na aplikację notarialną na 189 punktów. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pytań nr 20, 77, 90 i 174 oraz zarzuciła, że pytania od nr 169 do 174 z zakresu Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykraczały poza wymagany materiał. Minister Sprawiedliwości utrzymał decyzję w mocy, uznając pytania za prawidłowo sformułowane i mieszczące się w zakresie egzaminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2009 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację notarialną oddala skargę H. W. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. wydaną w wyniku rozpoznania odwołania od uchwały nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Izby Notarialnej w [...], którą to decyzją Minister Sprawiedliwości działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 71k § 2 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 369, ze zm.), utrzymał zaskarżoną uchwałę w mocy. Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2008 r. H. W. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację notarialną, przeprowadzanego przez Komisję Egzaminacyjną do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Izby Notarialnej w [...]. Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2008 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła wynik egzaminu H. W. na 189 punktów. Od powyższej uchwały H. W. złożyła odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, w którym zakwestionowała jako wadliwie pytania o numerach 20, 77, 174 i 90. Skarżąca wyjaśniła, iż według niej sposób przeprowadzenia egzaminu i liczenia punktów był prawidłowy. Podniosła jednak, iż wynik egzaminu był dla niej krzywdzący, gdyż co najmniej cztery pytania zostały sformułowane w sposób usprawiedliwiający różne interpretacje, a zatem zostały one skonstruowane nieprawidłowo. Ponadto zarzuciła, że pytania od nr 169 do nr 174 odnoszące się do Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykraczały poza zakres materiału wymagany na egzaminie konkursowym, Minister Sprawiedliwości rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę z dnia [...] września 2008 r. Komisji Egzaminacyjnej w sprawie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego. W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż rozpoznając odwołanie poddał analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym także testu egzaminacyjnego), jak i jego przebiegu. W wyniku analizy całości dokumentacji związanej z egzaminem ustalił, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy Prawo o notariacie i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i notarialnego (Dz. U. Nr 258, poz. 2168, ze zm.). Ponowna analiza testu wraz z kartą odpowiedzi skarżącej i przeliczenie punktacji wykazała zaś, że wynik egzaminu konkursowego H. W. został ustalony prawidłowo, a zatem uzyskała ona z egzaminu 189 punktów. Organ podkreślił przy tym, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 71j § 3 jednoznacznie przesądza bowiem, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Organ nie zgodził się z zarzutami skarżącej dotyczącymi pytania nr 20 wskazując, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "C" na to pytanie oparta jest na art. 646 k.p.c., natomiast skarżąca udzieliła odpowiedzi "A". W ocenie organu z treści cytowanego przepisu art. 646 k.p.c. (w brzmieniu sprzed 2 października 2008 r.), a także skutki prawne zaniechania (art. 415 k.c. czy z art. 163 § 1 w zw. z art. 13 § 2, k.p.c.) złożenia testamentu nakazują uznać tę instytucję za podstawową. Istota pytania łączyła się ze wskazaniem kręgu podmiotów, których dotyczy prawny obowiązek złożenia testamentu ewentualnie skuteczności testamentu podlegającego złożeniu. Wbrew zarzutom stawianym przez skarżącą nie dotyczyło to kwestii związanej z określeniem chwili powstania prawnego obowiązku. Niewykluczenie we wskazanym przepisie osoby notariusza (będącego in persona osobą fizyczną) z kręgu zobowiązanych do złożenia testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego (art. 950 k.c.) czyniło go prawnie zobowiązanym. Organ uznał za niezasadne także zarzuty dotyczące pytania nr 77 wskazując, że jego hipoteza łączy się z określeniem czynności procesowej, jaka wiąże się ustawowo z interwencją główną. Jest zaś niewątpliwe, że w świetle przepisu art. 75 k.p.c. dotyczy ona "wytoczenia powództwa". Wbrew zarzutom skarżącej pytanie było sformułowane logicznie i jednoznacznie. Interwencja główna jest zawsze powództwem, którego: forma, zakres podmiotowy, przedmiotowy, właściwość sądu oraz czas wytoczenia zostały unormowane w sposób odrębny. Tych jednak odrębności pytanie nie dotyczyło. Zdaniem organu, zarzuty dotyczące pytania nr 174, również należało uznać za błędne w związku z tym, iż w treści pytania wyraźnie odwołano się do ugody zawieranej na podstawie ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nie jakiejkolwiek ugody. Już tylko z tego wynikało, że chodziło o tzw. ugodę w sprawie przebiegu granic. Organ podkreślił, iż egzamin konkursowy na aplikację notarialną nie jest tylko sprawdzianem wiedzy akademickiej. Nie miało także znaczenia to, czy jeden lub drugi podręcznik akademicki zalicza wprost Prawo geodezyjne i kartograficzne do prawa administracyjnego, lecz to, czy z uwagi na metodę regulacji danego rodzaju stosunków prawnych jest to metoda władcza, a tak jest w przypadku Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Organ przypomniał również, iż pytania z tego zakresu były przedmiotem egzaminów konkursowych na aplikację notarialną także w latach ubiegłych. Organ za chybiony uznał również zarzut niejasnego sformułowania pytania nr 90, podkreślając, iż prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na to pytanie oparta jest na art. 17 ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Prawo wekslowe, a skarżący na to pytanie udzielił odpowiedzi "B". W ocenie organu, wbrew zarzutowi skarżącego konstrukcja tego pytania jest czytelna i logiczna. W pytaniu wskazano źródło prawa, którego dotyczy zagadnienie (Prawo wekslowe), określono podstawowe zdarzenie podlegające ocenie (sytuacja prawna dłużnika) i określoną sytuację pozostającą z tym zdarzeniem w związku, a związaną z odpowiedzialnością dłużnika względem pierwszego albo kolejnego wierzyciela wekslowego i ze wskazaniem indosu, jako sposobu nabycia weksla przez kolejnego wierzyciela. Pytanie to nie wymaga zatem wyjaśnienia szczegółowego zakresu możliwej obrony dłużnika wekslowego i nie wymaga szczegółowej wiedzy o przypadkach wyjątkowych przewidzianych w Prawie wekslowym. Organ podkreślił jednocześnie, iż bez znaczenia w niniejszej sprawie były podnoszone przez skarżącą względy natury osobistej i dotychczasowe doświadczenie zawodowe. W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie H. W. zarzuciła organowi naruszenie: 1. prawa materialnego, a w szczególności art. 71b i art. 71j ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie, w związku z § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie pytań na egzamin konkursowy na aplikację notarialną, poprzez niewłaściwą ich wykładnię, a następnie niewłaściwe zastosowanie polegające na: wadliwym sformułowaniu pytań konkursowych nr 20, nr 77, nr 90 i nr 174 oraz wykroczeniu w zakresie pytań od nr 169 do nr 174 odnoszących się do Prawa geodezyjnego i kartograficznego poza zakres materiału wymagany na egzaminie konkursowym, 2. przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., polegające na nie wyjaśnieniu w sposób wszechstronny i dokładny stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz naruszenie praw przysługujących skarżącej, jako stronie postępowania. Wniosła w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ ustosunkowując się do zarzutów wskazanych w odwołaniu, dokonał jedynie ich pobieżnej oceny i nie odniósł się do nich w sposób precyzyjny i jednoznaczny. Skarżąca, powołując się na orzecznictwo, podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, dotyczące wadliwości (sformułowania i kontekstu) pytań: nr 20, nr 77, nr 90 i nr 174, które z uwagi na nasuwające się wątpliwości mogły wprowadzać i wprowadziły ją w błąd przy wybieraniu właściwej odpowiedzi. Zadaniem skarżącej pytania te nie były zredagowane w sposób jasny, jednoznaczny i precyzyjny, treść ich sugerowała różne interpretacje, a przez to nie była możliwa i poprawna tylko jedna odpowiedź na każde z nich (zgodna z kluczem odpowiedzi). Sposób redagowania pytań testowych powinien być natomiast tak samo precyzyjny, jak precyzja, której wymaga się od kandydatów na aplikantów. Jedynie takie pytania gwarantują bowiem, że test na aplikację będzie stanowił uczciwą weryfikację osób biorących udział w egzaminie na aplikację notarialną. Odnośnie pytania nr 20 skarżąca, powołując się na treść art. 646 k.p.c., podniosła, że kwestia związana z określeniem chwili powstania prawnego obowiązku złożenia testamentu w sądzie spadku ma w tej sprawie ogromne znaczenie. Twierdzenie, że obowiązek taki dotyczy także notariusza i zakwalifikowanie go do kręgu "wszystkich osób" nie uwzględnia jego statusu jako osoby zaufania publicznego. Obowiązek notariusza złożenia testamentu w sądzie nie wynika wprost i bezpośrednio z art. 646 k.p.c. Według skarżącej prawidłowa odpowiedź na to pytanie nie wynika z przepisu art. 646 k.p.c., ale z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. III CZP 14/03, przez co wskazanie prawidłowej odpowiedzi mogło budzić i budziło u zdających, poważne wątpliwości. Odnośnie pytania nr 77 skarżąca zarzuciła, że w świetle przepisu art. 75 k.p.c. sformułowane jest ono nieprecyzyjnie, przez co budzi znaczne wątpliwości. Przedstawiona przez organ interpretacja tego przepisu sugeruje natomiast, że każde wytoczenie powództwa, niezależnie przeciwko komu skierowane, jest interwencją główną. Zdanie, według którego, interwencja główna polega na wytoczeniu powództwa jest zaś prawdziwe tylko w przypadku spełnienia dalszych warunków, które w pytaniu tym pominięto. W tym świetle pytanie to nie spełnia warunku jednoznaczności, które należy rozumieć w kontekście zasad logiki i formuły udzielania odpowiedzi opartej na zasadzie "prawda albo fałsz". Odnośnie pytania nr 90 skarżąca podtrzymała zarzut, że jest ono niejasne i nie wynika wprost z treści przepisu wskazanego w kluczu odpowiedzi, którym jest art. 17 ustawy Prawo wekslowe. Według niej zaznaczenie prawidłowej odpowiedzi wymagało sięgnięcia do orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz pogłębionej analizy prawnej tego pytania. Odnośnie pytania nr 174 skarżąca ponownie zarzuciła, że nie zostało ono należycie sprecyzowane. Jego treść jest niejasna i niewystarczająca dla udzielenia prawidłowej odpowiedzi, bowiem nie wskazuje na fakt, iż chodzi o ugodę w sprawie ustalenia przebiegu linii granicznych, co w konsekwencji stwarza sytuację uniemożliwiającą udzielenie prawidłowej odpowiedzi. Skarżąca podtrzymała też zarzut, że pytania od nr 169 do nr 174 z zakresu Prawa geodezyjnego i kartograficznego wykraczały poza zakres materiału wskazany w przepisie art. 71b § 3 ustawy Prawo o notariacie. Podkreśliła, że prawo administracyjne materialne obejmuje niezmiernie szeroki obszar spraw poddanych jego regulacji. Stąd też, wobec braku jednoznacznego, chociażby zbliżonego dookreślenia tego obszaru, jako obowiązującego na egzaminie - sformułowane pytania oparte były na zupełnej arbitralności. Ponownie podniosła, że Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest objęte treścią żadnego z dostępnych na rynku podręczników prawa administracyjnego, uwzględniając podstawowe w tym zakresie podręczniki. Uzasadniając zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania skarżąca wskazała, iż budowa zakwestionowanych przez nią pytań nie stanowi w żadnej mierze emanacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz innych zasad postępowania określonych w art. 9, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji jest natomiast lakoniczne i nie odnosi się do wszystkich zarzutów podniesionych w postępowaniu odwoławczym. Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie kwestionowanych przez skarżącą pytań egzaminacyjnych. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, iż w zakresie kontroli legalności pytań testu konkursowego Minister Sprawiedliwości ograniczony jest treścią ustawy Prawo o notariacie, która nie wskazuje na możliwość weryfikacji pytań na podstawie programów nauczania wydziałów prawa, czy też jakichkolwiek innych okoliczności. Kontroli organu podlegała więc jedynie zgodność pytań testowych z zakresem przedmiotowym egzaminu i w tym przypadku Minister nie dopatrzył się naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności, a nie według przesłanek celowości czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach dalej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W uzasadnieniu decyzji organ podał przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznoprawnych. Egzamin konkursowy na aplikację notarialną jest postępowaniem administracyjnym, które przeprowadzają komisje egzaminacyjne do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości powołane na obszarze jednej izby notarialnej (art. 71b § 1 ustawy Prawo o notariacie). Od uchwały komisji ustalającej wynik egzaminu służy stronie/kandydatowi odwołanie do Ministra Sprawiedliwości (art. 71k § 1 i 2), który jako organ drugiej instancji (odwoławczy) obowiązany jest, zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego, rozpatrzyć odwołanie co do istoty i zbadać prawidłowość przebiegu postępowania konkursowego oraz ustalenia wyniku egzaminu pod względem formalnym i merytorycznym. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ wywiązał się z powyższego obowiązku. Należy przede wszystkim zgodzić się z oceną Ministra Sprawiedliwości, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której Minister Sprawiedliwości ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, jaki wynik kandydata może uznać za pozytywny. Ustawa w art. 71j § 3 jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 190 punktów. Przyjęcie zatem przez Ministra Sprawiedliwości w decyzji, że kandydat uzyskał wynik pozytywny możliwe jest tylko wówczas, jeśli po analizie rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, że uzyskał on co najmniej 190 punktów, czyli minimalny wynik zaliczający. Należy w tym miejscu podkreślić, iż skarżąca nie postawiła decyzji odwoławczej, ani utrzymanej nią w mocy uchwale Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2008 r. zarzutów, co do trybu przeprowadzenia/przebiegu egzaminu, podliczenia uzyskanych punktów. Postawiła natomiast zarzut naruszenia art. 71b i art. 71j ustawy Prawo o notariacie, poprzez przyjęcie, iż pytania od nr 169 do nr 174 dotyczyły zagadnień mieszczących się w zakresie gałęzi prawa wymaganych na egzaminie konkursowym, a pytania nr 15, nr 77, nr 90 i nr 174 zostały skonstruowane w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Zdaniem Sądu postawione zarzuty nie są trafne. Sąd zauważa, że ustawa Prawo o notariacie wyczerpująco reguluje organizację i sposób przeprowadzenia egzaminu konkursowego; przedmiotowy zakres egzaminu określa przez wymienienie w art. 71b § 3 dziedzin/gałęzi prawa, z których wiedza kandydata na aplikanta notarialnego podlega sprawdzeniu w tym trybie. Przepis ten wyznacza zatem merytoryczne ramy konstruowania pytań egzaminacyjnych w formie testu wyboru. Ustawa (ani rozporządzenie wykonawcze) nie precyzują natomiast aktów prawnych z danej dziedziny prawa, wyłącznie na podstawie których pytania te miałyby być przygotowywane. Kwestie te pozostawia zespołowi do przygotowania pytań na egzamin konkursowy - zespołowi konkursowemu, który przygotowuje jeden zestaw pytań w formie testu wyboru, mając na uwadze konieczność zapewnienia jednakowego poziomu sprawdzenia wiedzy kandydatów (vide: art. 71c § 1-7 ustawy oraz przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie pytań na egzamin konkursowy na aplikację notarialną - Dz. U. nr 258, poz. 2166 ze zm.). Pytania egzaminacyjne nie mogą wychodzić poza akty prawne składające się na dziedziny/gałęzie prawa wymienione w art. 71b § 3 ustawy Prawo o notariacie. Niewątpliwie art. 71b § 3 ustawy szeroko i ogólnie definiuje dziedziny prawa służące przygotowaniu pytań, posługując się sformułowaniem "z zakresu prawa: konstytucyjnego, cywilnego (...)" itd., jednak taka a nie inna była w tym względzie wola ustawodawcy. Nie wydaje się poza tym, żeby przepis ten nasuwał trudności interpretacyjne, aczkolwiek stwarza komisji konkursowej możliwość przygotowania pytań z rozległych przedmiotowo zakresów wiedzy prawniczej, co wpływa niewątpliwie na poziom trudności egzaminu. Uzyskanie statusu aplikanta jest z woli ustawodawcy poprzedzone postępowaniem konkursowym, mającym na celu weryfikację wiedzy kandydatów aspirujących do zawodu notariusza i wyłonienie spośród nich najlepiej do tego przygotowanych merytorycznie, przy zapewnieniu równych szans wszystkim ubiegającym się o możliwość odbywania aplikacji. Dla pomyślnego złożenia egzaminu - stosownie do art. 71j § 1 i 3 ustawy wystarczyło z zestawu 250 pytań udzielić prawidłowej odpowiedzi na 190 pytań. Istniała więc stosunkowo duża liczba pytań (60), na które dopuszczalne było udzielenie błędnej odpowiedzi, tak z powodu niewiedzy zdającego, jak i nieprawidłowego zrozumienia pytania. Skarżąca przekroczyła ten limit, odpowiadając prawidłowo na 189 pytań. W ocenie kandydatki zabrakło jej 1 punktu. Z innego jednak punktu widzenia uprawnione jest twierdzenie, że z testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, za którą kandydat uzyskuje 1 punkt, kandydatka nie udzieliła prawidłowej odpowiedzi na 61 pytań. Organ odwoławczy czyniąc zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy potwierdził ten wynik. Skarżąca zarzuciła, że pojmowana przez organ definicja prawa administracyjnego wykracza poza zakres przepisu art. 71b § 3 Prawa o notariacie, gdyż Prawo geodezyjne i kartograficzne nie jest objęte treścią żadnego z podstawowych, dostępnych na rynku podręczników prawa administracyjnego. Uznając wzmiankowany zarzut naruszenia art. 71b § 3 Prawa o notariacie za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw należy zwrócić uwagę, że przepis ten wskazuje na określone dziedziny prawa, które jak np. prawo administracyjne, skupiają w sobie szereg aktów prawnych. Przepis ten mówi o sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta notarialnego z zakresu m.in. prawa administracyjnego, nie ograniczając tej znajomości do wybranych przepisów bądź aktów ustawowych prawa administracyjnego. Do norm prawnych, będących źródłami polskiego prawa administracyjnego należą natomiast niewątpliwie m.in. przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Uwzględniając powyższe nie można zatem podzielić poglądu skarżącej, że pytania dotyczące Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie mieszczą się w ustawowym zakresie tematycznym egzaminu na aplikację notarialną. Organ słusznie też podkreślił, że pytania z tego zakresu były przedmiotem egzaminów konkursowych na aplikację notarialną także w latach ubiegłych. Niezasadne w ocenie Sądu są również zarzuty skargi dotyczące niewłaściwego sformułowania pytań nr 20, 77, 90 oraz 174 testu. Organ słusznie wskazał, iż prawidłowa, według klucza odpowiedź na pytanie nr 20 wynika z art. 646 k.p.c. Przepis ten (w wersji obowiązującej w dacie egzaminu) nie przewidywał bowiem żadnych ograniczeń podmiotowych, a tym samym nie wykluczył notariusza z kręgu osób zobowiązanych do złożenia testamentu. Treść tego pytania nie odnosiła się jednocześnie w żadnym zakresie do kwestii związanych z określeniem chwili powstania prawnego obowiązku złożenia testamentu w sądzie spadku. Powołana przez skarżącą uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 czerwca 2003 r. III CZP 14/03 dotyczyła natomiast innego zagadnienia, czy notariusz na podstawie art. 646 k.p.c. ma obowiązek złożyć w sądzie spadku każdy testament, w tym także testament odwołany. Odnośnie z kolei pytania nr 77, organ prawidłowo wywiódł, iż udzielenie prawidłowej według klucza odpowiedzi "A" na to pytanie, z przedstawionych trzech propozycji odpowiedzi, nie powinno nastręczać trudności osobie znającej treść przepisu art. 75 k.p.c. i zawartą w nim legalną definicję interwencji głównej. Istota interwencji głównej polega bowiem na wytoczeniu powództwa, a skarżąca zakreślając odpowiedź "C" na to pytanie, najprawdopodobniej pomyliła interwencję główną z interwencją uboczną, którą reguluje art. 76 k.p.c. W tym miejscu należy podzielić pogląd organu, iż dla oceny poprawności pytania nie ma znaczenia, czy w jego treści przytoczony został wprost określony przepis prawa, czy też w inny sposób zostało przedstawione dane zagadnienie prawne. Istotne jest natomiast, aby treść pytania nie wprowadzała kandydatów w błąd. Nie znajdują też uzasadnienia, w ocenie Sądu, zarzuty dotyczące pytania nr 174. Pytanie to w swej treści wyraźnie bowiem odwołuje się do przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ustawa ta przewiduje zaś możliwość zawarcia przed geodetą ugody tylko w sprawie przebiegu granic, a przepis art. 31 ust. 4 ww. ustawy wyraźnie stwierdza, że ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej. Prawidłowa według klucza odpowiedź "A" na pytanie nr 90 wynika z kolei z treści art. 17 ustawy Prawo wekslowe. Przepis ten stanowi, że osoby, przeciw którym dochodzi się praw z weksla, nie mogą wobec posiadacza zasłaniać się zarzutami, opartemi na swych stosunkach osobistych z wystawcą lub z posiadaczami poprzednimi, chyba, że posiadacz, nabywając weksel, działał świadomie na szkodę dłużnika. Z treści powyższego unormowania wynika więc wyraźnie, że sytuacja prawna dłużnika wekslowego zależy od tego, czy odpowiada on wobec pierwszego wierzyciela, czy też wobec kolejnego wierzyciela wekslowego, a przywołany przez skarżącą wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2005 r. II CK 426/04 potwierdza powyższą regułę. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z [...] lutego 2009 r. jest zgodna z prawem, a powody dla których organ wydał zaskarżoną decyzję zostały wyczerpująco i szczegółowo wyłożone w jej uzasadnieniu. Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002, Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło