VI SA/Wa 633/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie wydania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych oddala skargę Pani U. K. pismem z dnia [...] lutego 2003 roku wystąpiła z wnioskiem do Ministra Finansów o wydanie certyfikatu księgowego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku o nr [...] Minister Finansów odmówił Pani U. K. wydania certyfikatu księgowego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych z uwagi na to, iż nie spełnia ona wymogów wykształcenia określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. Nr 120, poz. 1022). Z dołączonych do wniosku dokumentów wynika, iż Pani U. K. ukończyła Policealne Studium Zawodowe o specjalności finanse i rachunkowość w 2003 roku, tymczasem, zgodnie z cyt. wyżej § 3 ust. 1 pkt 2 lit a i b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku, możliwość wydania certyfikatu księgowego została przewidziana jedynie dla osób legitymujących się odpowiednio wykształceniem wyższym magisterskim o specjalności rachunkowość lub podyplomowym o specjalności rachunkowość, poprzedzonym studiami magisterskimi. Ponadto, zdaniem Ministra Finansów brak jest również podstaw do rozpoznania wniosku Pani U. K. w oparciu o § 18 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z 18 lipca 2002 roku. Zgodnie z tym przepisem osoby, które w dniu 31 grudnia 2001 roku spełniały warunki określone w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 20 sierpnia 1998 roku w sprawie kwalifikacji i innych wymagań, których spełnienie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych, organizacji i trybu działania Komisji Egzaminacyjnej powołanej dla sprawdzenia tych kwalifikacji oraz wzoru świadectwa stwierdzającego te kwalifikacje i wymagania (Dz.U. Nr 114, poz. 734 i Nr 138, poz. 894) uprawniające do otrzymania świadectwa kwalifikacyjnego (certyfikatu księgowego) bez konieczności zdania z wynikiem pozytywnym egzaminu, mogły do dnia 31 grudnia 2002 roku składać wnioski o wydanie świadectwa kwalifikacyjnego zgodnie z przepisami tego rozporządzenia. Tymczasem Pani U. K. ukończyła dwuletnie studium przy [...] Szkole Zarządzania o kierunku rachunkowość i finanse i po zdaniu w dniu [...] stycznia 2003 roku egzaminu z przygotowania zawodowego uzyskała tytuł zawodowy technika ekonomisty o specjalności finanse i rachunkowość potwierdzony dyplomem z dnia [...] lutego 2003r. i wniosek o wydanie certyfikatu księgowego złożyła do Ministra Finansów w dniu [...] marca 2003 roku. A zatem Pani U. K. nie spełniła wymogów z § 18 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku i również z tego powodu jej wniosek nie mógł być uwzględniony. Nie zgadzając się z odmowną decyzją z dnia [...] września 2003 roku Pani U. K. pismem z dnia [...] października 2003 roku zwróciła się do Ministra Finansów o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, iż zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, aby uzyskać świadectwa kwalifikacyjne podjęła naukę w dwuletnim studium policealnym o kierunku rachunkowość i finanse. Zmiana przepisów w trakcie kontynuowania nauki nie powinna działać na jej niekorzyść, albowiem podjęła naukę w dobrej wierze. Ustawodawca zmieniając przepisy nie zabezpieczył interesów grupy osób, które tak jak ona podjęły i kontynuowały naukę zgodnie z poprzednio obowiązującymi wymogami. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Minister Finansów nie dopatrzył się żadnych nowych okoliczności, które uzasadniałyby zmianę lub uchylenie dotychczasowej decyzji i decyzją z dnia [...] lutego 2004 roku, znak [...] utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] września 2003 roku znak [...]. Na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2004 roku Pani U. K. złożyła skargę z dnia [...] marca 2004 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając, iż Minister Finansów, wydając rozporządzenie z dnia 18 lipca 2002 roku, w którym zmienił wymogi, co do wykształcenia dla uzyskania certyfikatu księgowego uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w sytuacji kiedy kontynuowała ona naukę, chcąc uzyskać uprawnienia do prowadzenia ksiąg rachunkowych zgodnie z poprzednio obowiązującym rozporządzeniem, naruszył art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż nieuzasadniony jest zarzut skarżącej co do naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dopóki nie zostanie stwierdzona niezgodność określonego aktu normatywnego z Konstytucją, dopóty ten akt podlega stosowaniu. Z powyższych względów Minister Finansów jest zobowiązany stosować rozporządzenie z dnia 18 lipca 2002 roku, albowiem w przeciwnym przypadku oznaczałoby to podważanie obowiązującego porządku prawnego w państwie. Zdaniem Ministra Finansów nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że przepisy w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych i wprowadzone w nich zmiany dyskryminują grupę społeczną księgowych posiadających wieloletnią praktykę w księgowości, a nie posiadających specjalistycznego wykształcenia. Przyjęte w każdym z kolejno wydawanych rozporządzeń regulacje przewidują bowiem możliwość zakwalifikowania na egzamin sprawdzający osób posiadających przynajmniej średnie wykształcenie oraz stosowną praktykę w księgowości. Prowadzenie usługowo ksiąg rachunkowych jest odpowiedzialną pracą o bardzo dużym znaczeniu dla pewności obrotu gospodarczego. Z tego względu osoby, które chcą uzyskać certyfikat księgowy winny legitymować się określonym wykształceniem zdobytym w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych, a więc dających gwarancję wysokiego poziomy kształcenia, lub, jeśli nie posiadają takowego wykształcenia, aby ich wiedza została zweryfikowana przez egzamin sprawdzający. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga Pani U. K. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Finansów odpowiada prawu. Skarżąca złożyła wniosek do Ministra Finansów o wydanie certyfikatu księgowego, uprawniającego do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych w dniu [...] marca 2003 roku, powołując się na obowiązujące w tej dacie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w sprawie uprawnień do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 120, poz. 1022). Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie i w granicach delegacji zawartej w art. 81 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz.U. z 2002 roku Nr 76, poz. 694). W myśl § 3 ust. 1 pkt 2 lit a i b rozporządzenia z dnia 18 lipca 2002 roku certyfikat księgowy bez egzaminu otrzymują osoby posiadające trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie uzyskane w jednym z kierunków ekonomicznych o specjalności rachunkowość, w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub trzyletnią praktykę w księgowości oraz wykształcenie wyższe magisterskie i ukończyły studia podyplomowe z zakresu rachunkowości w jednostkach organizacyjnych szkół wyższych, uprawnionych zgodnie z odrębnymi przepisami do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych i zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 spełniały pozostałe warunki dotyczące pełnej zdolności do czynności prawnych, korzystania z pełni praw publicznych i niekaralności. Pani U. K. posiada wykształcenie średnie, co wynika ze złożonych przez nią dokumentów, a zatem Minister Finansów prawidłowo uznał, iż skarżąca nie spełnia wymogu wykształcenia, aby uzyskać certyfikat księgowy bez zdania egzaminu. Brak było również podstaw, co słusznie podkreślił Minister Finansów, aby uznać uprawnienia skarżącej w oparciu o przepis przejściowy zawarty w § 18 rozporządzenia z dnia 29 lipca 2002 roku, albowiem Pani U. K. ukończył dwuletnie studium policealne o kierunku finanse i rachunkowość w styczniu 2003 roku, zaś wniosek do Ministra Finansów o wydanie certyfikatu księgowego złożyła w marcu 2003 roku. Zarzut skarżącej odnośnie niekonstytucyjności Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku nie zasługuje na uwzględnienie. Powoływany przez skarżącą art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Podstawową zasadą państwa prawnego jest to, że władza publiczna działać może jedynie na podstawie i w ramach prawa. W niniejszej sprawie z przyczyn omówionych wyżej Minister Finansów działał zgodnie z prawem. Zasady zaś sprawiedliwości społecznej nie są w pełni usystematyzowane. Nie ulega jednak wątpliwości, że należy do nich równość wszystkich obywateli i ochrona słabszych ekonomicznie jednostek i grup ludności wyrażająca się w istnieniu odpowiednich zabezpieczeń społecznych i usług socjalnych świadczonych przez państwo i różne wspólnoty samorządowe. Tak rozumiana zasada sprawiedliwości społecznej w sposób oczywisty nie przystaje do sytuacji skarżącej w niniejszej sprawie. Nie do zaakceptowania jest również zarzut skarżącej co do naruszenia art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Równość wobec prawa nie oznacza, że wszyscy mają takie same prawa i obowiązki. Oznacza natomiast, że jednakowe prawa i obowiązki będą dotyczyć wszystkich osób należących do tych samych kategorii. Zwiększenie wymogu wykształcenia w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku w stosunku do uregulowania z 1998 roku nie jest arbitralne, ale podyktowane zostało usprawiedliwionymi przesłankami. Chodziło bowiem o zagwarantowanie odpowiedniego poziomu przygotowania osób, chcących prowadzić usługowo księgi rachunkowe. Poprzez zmianę uregulowań nie doszło do dyskryminacji skarżącej, która nie została całkowicie pozbawiona możliwości ubiegania się o certyfikat księgowy. Zgodnie bowiem z § 3 ust. 1 pkt 2 lit c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 lipca 2002 roku mając średnie wykształcenie i ponad 2-letnią praktykę w księgowości może uzyskać certyfikat księgowy do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych po pozytywnym zdaniu egzaminu przed Komisją Egzaminacyjna powołaną przez Ministra Finansów. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając zarzuty skargi za bezzasadne, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzekł o jej oddaleniu.