VI SA/Wa 637/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-08
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Małgorzata Grzelak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił procedurę ważenia pojazdu, w szczególności sposób pouczenia kierowcy i unieruchomienia pojazdu, przy nakładaniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych norm?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając sprzeczność w uzasadnieniu organu odwoławczego dotyczącą procedury ważenia pojazdu. Organ odwoławczy błędnie przyjął, że kierowca został poinformowany o konieczności wyłączenia silnika i włączenia biegu podczas ważenia, podczas gdy protokół kontroli wskazywał na inne pouczenie, a konstrukcja skrzyni biegów pojazdu mogła uniemożliwiać jego stabilne unieruchomienie bez klinów. Niezgodność ta, dotycząca istotnej okoliczności, uniemożliwia prawidłową ocenę sprawy przez sąd.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) nakładającą karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu. Skarżący zarzucał nieprawidłowości w procedurze ważenia, w tym staczanie się pojazdu i brak klinów pod kołami. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając zarzuty za niezasadne, powołując się na podpisany bez uwag protokół kontroli. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję GITD.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.
R. K. (skarżący) wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2010r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych.
Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 §1 pkt 1 kpa, art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, art. 13 g ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 9 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.),
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi naczep, większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, składającego się z trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu-lub trzyosiowej naczepy powyżej 40,01 do 50,0 t.
Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej, która odbyła się dnia [...] czerwca 2010 r. na miejscu do ważenia pojazdów w miejscowości Z. Zatrzymania do kontroli dokonano na drodze powiatowej nr [...] w G. Zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z naczepą marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. Powyższy zespół pojazdów był kierowany osobiście przez skarżącego przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] R. K.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazywał naruszenie art. 6, 7, 8, 9 kpa, a także podnosił zastrzeżenia do sposobu przeprowadzenia kontroli. Zarzucił m.in., że pomiary nacisków dokonywane były przy zahamowanym zespole podjazdów przy użyciu hamulca pomocniczego (ręcznego), gdyż zespół pojazdów staczał się samoistnie. Nie były włożone kliny pod koła pojazdu.
Utrzymując zakwestionowane rozstrzygnięcie w mocy, organ odwoławczy (GITD) stwierdził, że:
W wyniku ważenia oraz pomiarów pojazdu stwierdzono następujące naruszenia
dopuszczalnych norm:
- nacisk 28,08 t na potrójnej osi - przekroczenie o 6,28 t;
- masa całkowita pojazdu 41,01 - przekroczenie o 1,011;
- przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Organ podkreślił, że wysokość kar za przekroczenie dopuszczalnej masy pojazdów oraz dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, określona jest w załączniku nr 2 do ustawy o drogach publicznych. Kary te wynoszą odpowiednio:
Lp.6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:
- pkt 6 - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi:
-- lit. d) powyżej 24,8 t do 26,3 t - 9000 zł
Lp. 9: Za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej:
- pkt 6 pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r.:
-- lit. b) powyżej 40,0 t do 50,0 t - 600 zł
W niniejszej sprawie kary wynoszą zatem:
- za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów: [...] zł
- za przekroczenie nacisku dla potrójnej osi: [...] zł
razem: [...] zł.
Ponadto stwierdzono, iż miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] kwietnia 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Ważenie odbyło się za pomocą nieautomatycznych wag przenośnych do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabr. [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami zgodności wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. w dniu [...] grudnia 2009 r. Powyższe dokumenty zostały okazane przedsiębiorcy przed dokonaniem ważenia. Przedsiębiorca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., który został podpisany przez przedsiębiorcę bez uwag.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał je za niezasadne.
Odwołując się do podpisanego bez uwag protokołu kontroli (pomiarów) organ wskazał, że trudno zrozumieć zarzut rzekomego niedoinformowania skarżącego o wymaganiach związanych z dokonywaniem pomiarów. Podniósł, że skoro przedsiębiorca nie skorzystał z prawa odmowy podpisania protokołu, nie wniósł jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli, wobec czego nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony, iż miały miejsca błędy i uchybienia podczas przedmiotowej kontroli. Dlatego też zarzut podnoszony przez skarżącego co do "staczania się pojazdu" z miejsca wagowego jest bezzasadny i nie poparty żadnym dowodem który mógłby podważyć treść protokołu kontroli podpisanego przez samego przedsiębiorcę beż żadnych uwag. Treść tego protokołu kontroli, w którym zresztą przedsiębiorca zawarł następujące oświadczenie: "nie wnoszę uwag do protokołu i potwierdzam za zgodne zawarte w nim fakty", jest bezspornym dowodem na przekroczenia stwierdzone w toku kontroli. Nieprawdziwe pozostaje również twierdzenie skarżącego, iż pojazd ważony był na włączonym biegu. Kierowcą został przecież poinformowany o procedurze ważenia i o tym, że pojazd podczas ważenia ma mieć zwolniony hamulec pomocniczy i zwolniony bieg.
Pomiary pochylenia terenu wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) – od 0,93% do 0,96% spadku podłużnego i od 1,35% do 1,45% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne.
Zatem, skoro kompetentny organ dopuścił ww. wagi do ważenia pojazdów w oparciu ustawę Prawo o miarach z dnia 11 maja 2001 r. (Dz. U. 2004 r. Nr 243, poz. 2441), a właściwy organ zatwierdził stanowisko, na którym dokonano ważenia, brak jest podstaw do uznania, iż ważenie za pomocą wag do pomiarów statycznych było nieprawidłowe. Powyższe dokumenty są dokumentami urzędowymi w rozumieniu art. 76 Kpa, stanowią zatem dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
W skardze do Sądu na powyższą decyzję R. K. ponowił zarzuty podnoszone w toku postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Dla wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego aktu niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwaną dalej p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że skarga R. K. zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.
Zgodnie z art. 40c w/w. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalna masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej (...).
W niniejszej sprawie GITD uznając zarzuty skarżącego dotyczące procedury ważenia sformułowane w odwołaniu od decyzji organu I instancji za niezasadne - stwierdził, że kierowca został poinformowany, iż pojazd podczas ważenia ma mieć zwolniony hamulec pomocniczy i zwolniony bieg. Tymczasem z pouczenia zawartego w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...] wynika, że kierowca, którym był skarżący, został pouczony w inny sposób, a mianowicie, że:
1) na wagi do pomiarów (a więc zastosowanych w niniejszej procedurze ważenia) podkładane pod koła pojazdu, najeżdża się jednocześnie, bez gwałtownych przyspieszeń,
2) pomiary przeprowadza się przy wyłączonym silniku, włączonym biegu i zwolnionych hamulcach.
Skarżący w toku postępowania wskazywał, że sporny ciągnik siodłowy posiada taką konstrukcję skrzyni biegów z mechanizmem sterującym, który uniemożliwia w czasie postoju zablokowanie pojazdu poprzez włączenie biegu i będzie się staczał nawet przy minimalnej pochyłości.
Zarzucił także, że pod koła pojazdu nie włożono klinów w celu zablokowania kół (przeciwdziałających staczaniu się pojazdu).
Sprzeczność w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego w zakresie przeprowadzonej procedury ważenia z zapisami zawartymi w protokole kontroli gdzie zawarto odmienne - niż przyjmuje organ II instancji - pouczenie kierowcy, co do pozycji w jakiej ma pozostawać skrzynia biegów spornego zespołu pojazdów (tj. bieg włączony czy wyłączony), uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, gdyż Sąd nie czyni własnych ustaleń w sprawie będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem Sądu, powyższy zapis zawarty w decyzji organu II instancji nie może być w realiach niniejszej sprawy potraktowany jako oczywista omyłka pisarska skoro dotyczy okoliczności istotnej z punktu widzenia rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, przedstawił jej stan faktyczny oraz dokona subsumcji pod odpowiednie przepisy prawa materialnego.
Organ odwoławczy uwzględni także, iż konieczne jest odniesienie się do wszystkich istotnych dla sprawy argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W rozpoznawanej sprawie ważenie przeprowadzono przy użyciu wag przenośnych do pomiarów statycznych, a w trakcie takiego ważenia pojazd znajdujący się na wadze jest unieruchomiony. Zatem okolicznością zasadniczą jest ustalenie, czy sporny zespół pojazdów był unieruchomiony podczas przedmiotowego ważenia, czemu zaprzecza skarżący.
Mając na uwadze powyższe, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ppsa uchylić zaskarżoną decyzję. O niewykonywaniu uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło