VI SA/Wa 640/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-08
Skład orzekający: Olga Żurawska - Matusiak, Grażyna Śliwińska, Izabela Głowacka-Klimas
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uznał brak wykresówek za podstawę nałożenia kary pieniężnej, mimo przedstawienia przez stronę zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku ich posiadania w danym okresie?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się uchybienia przepisom postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe wyjaśnienie sprawy i wadliwe, niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego. Nie ocenił prawidłowo przedstawionego przez stronę zaświadczenia, które mogło wyłączyć odpowiedzialność, ograniczając się jedynie do braku jego odnotowania w protokole kontroli. Obowiązek posiadania zaświadczenia w pojeździe w dacie kontroli nie wynika z umowy AETR, a jego ewentualny brak nie może rodzić negatywnych konsekwencji, jeśli strona wykaże okoliczności wyłączające odpowiedzialność innymi dowodami.Stan faktyczny
Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. s.r.o. karę pieniężną za nieokazanie do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego prędkość i czas jazdy za konkretny dzień oraz ostatni dzień poprzedniego tygodnia. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego i naruszenie przepisów prawa, wskazując na okazanie przez kierowców zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku posiadania wykresówek w tych dniach, ponieważ pojazdu nie prowadzono. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w punkcie 2 (drugim), stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak(spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Izabela Głowacka-Klimas Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005r. sprawy ze skargi M. s.r.o. P., Czechy na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w punkcie 2 (drugim) ; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu ; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego M. s.r.o. P., Czechy kwotę 295,- (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzja z dnia [...] lutego 2004r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] i nałożył na M. s.r.o. z siedzibą w Czechach karę pieniężną w kwocie 800 zł za nieokazanie do kontroli zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie przez kierowców załogi dwuosobowej – A. K. oraz J. B., pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], podczas kontroli drogowej w dniu [...] września 2003r. wymaganych zapisów z przyrządu kontrolnego za dzień [...] września 2003r. oraz za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadzili pojazd, w łącznej ilości 4 sztuk.
Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w czasie kontroli doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, tj. art. 87 ust. 1 oraz przepisów umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), tj. art. 10 ust. 1 pkt d i art. 11 ust. 4 załącznika do umowy. Konsekwencją naruszenia w/w norm jest art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, który wskazuje, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15000 zł. Konkretyzacją tej normy jest lp. 1.11.11. ust. 1 lit b załącznika do w/w ustawy, która sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 200 zł nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu podczas kontroli – za każdą wykresówkę. Nadto podał, iż argumenty strony co do znajdowania się odpowiedniego zaświadczenia w pojeździe w chwili kontroli, nie znajdują odzwierciedlenia w protokole, do którego nie zgłoszono uwag i nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym.
Uznał, iż tylko okazanie wymaganych wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, w trakcie kontroli drogowej, stanowi wiarygodny dowód dla organu wydającego decyzję.
Zmianę wysokości nałożonej kary organ II instancji uzasadnił przepisem art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący M. s.r.o. z siedzibą w Czechach wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie przepisów prawa materialnego i formalnego, w szczególności art. 2 i 92 ust. 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym, art. 10 st. 1d, art. 11 ust. 9 ustawy AETR oraz prawa formalnego, tj. art. 75 § 1 i 107 k.p.a., a także dokonanie bezpodstawnych i sprzecznych ustaleń w uzasadnieniu decyzji. Wnosił również o zwrot kary pieniężnej w wysokości 800 zł.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, iż organ II instancji nie odniósł się do faktu okazania przez kontrolowanych zaświadczenia sporządzonego na druku ścisłego zarachowania, podpisanego, zawierającego pieczęć firmy, uzasadniającego brak wykresówek z [...] września 2003r. i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, nie podając przyczyny odrzucenie tego dokumentu. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja nie zawiera dostatecznego uzasadnienia faktycznego ani prawnego, a organ nie dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę jej wydania. Nadto skarżący wskazał, iż organ II instancji nie dokonał ustaleń, z jakich faktycznie powodów kontrolowany nie mógł posiadać wykresówek za wskazany przez organ okres.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że kontrolowani w okresie, w związku z którym została nałożona na nich kara z tytułu braku wykresówek, nie prowadzili pojazdu, zatem nie było podstaw do ich żądania przez kontrolującego.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał wywody przedstawione w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga M. s.r.o. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Ustawa z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym stanowi w art. 92 ust. 1 pkt 6, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych podlega karze pieniężnej.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 lit. d załącznika do umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970r. (Dz.U. z 1999r. Nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) członkowie załogi muszą mieć ze sobą i być w stanie przedstawić do kontroli wykresówki za bieżący tydzień i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym prowadzili pojazd.
W sprawie niniejszej w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wskazali, iż kontrolowani kierowcy nie okazali wykresówek za dzień [...] września 2003r. i za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, albowiem w tych dniach nie prowadzili oni pojazdu. Na dowód powyższego zostało dołączone zaświadczenie sporządzone na druku ścisłego zarachowania nr [...], jak również podano, iż kontrolowani okazali takie zaświadczenie kontrolującym. Tymczasem organ II instancji uznał, iż teza strony zawarta w odwołaniu nie jest poparta żadnym materiałem dowodowym, gdyż w protokole kontroli brak jest zapisu o znajdowaniu się w pojeździe w chwili kontroli odpowiedniego zaświadczenia. Zważyć zatem należy, iż wprawdzie do protokołu nie zgłoszono żadnych uwag, ale nie został on przez kontrolowanych podpisany. Nie uczyniono na nim też wzmianki wskazującej na odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego. Nie można więc przyjąć, iż kierowcy byli zapoznani z treścią protokołu i że odzwierciedla on w sposób prawidłowy przebieg kontroli.
Organ II instancji winien ten brak formalny protokołu wziąć pod uwagę i jako, że nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, powinien dokonać oceny dołączonego do odwołania dokumentu, na który w tym odwołaniu powołuje się strona. W aktach administracyjnych brak jest wprawdzie tego zaświadczenia, ale skoro strona wskazuje na nie jako na najistotniejszy dowód w sprawie, to w sytuacji jego niedołączenia do odwołania należało stronę wezwać do jego założenia.
W ocenie Sądu nieuprawnione jest twierdzenie, iż tylko okazanie wymaganych wykresówek lub zaświadczenia potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, w trakcie kontroli drogowej, stanowi wiarygodny dowód.
Obowiązek posiadania takiego zaświadczenia w pojeździe w dacie kontroli nie wynika z umowy AETR, a zatem jego ewentualny brak w tej dacie nie może rodzić dla stron negatywnych konsekwencji.
Ukarany ma prawo wszelkimi dostępnymi dowodami wykazywać okoliczności wyłączającego jego odpowiedzialność. Takim dowodem jest zapewne zaświadczenie, na które powołuje się strona, a które powinno zostać poddane ocenie organu jak każdy inny dowód z dokumentu. Nie czyniąc tego organ II instancji dopuścił się uchybienia przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewłaściwe wyjaśnienie sprawy i wadliwe, niepełne przeprowadzenie postępowania dowodowego, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Biorąc powyższe pod rozwagę Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania uchylonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, Sąd oparł się na dyspozycji art. 152 p.p.s.a.
Wskazać jednocześnie należy, iż kontrola sądowoadministracyjna, na co wskazywano powyżej, sprowadza się jedynie do kontroli działalności administracji publicznej. Brak jest zatem podstawy prawnej do zasądzania zwrotu pobranej kary pieniężnej, czego domaga się skarżący w skardze skierowanej do Sądu.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło