VI SA/Wa 641/05

WyrokWSA w Warszawie2006-01-11

Skład orzekający: Pamela Kuraś – Dębecka, Izabela Głowacka – Klimas, Olga Żurawska – Matusiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej na adres siedziby firmy osobie niebędącej adresatem, lecz domownikiem (dziadkiem adresata), może być uznane za skuteczne, jeśli nie ustalono, czy osoba ta była upoważniona do odbioru korespondencji?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej na adres siedziby firmy osobie niebędącej adresatem, nawet jeśli jest domownikiem, nie jest skuteczne, jeśli nie ustalono, czy osoba ta była upoważniona do odbioru korespondencji. Skuteczne doręczenie jest warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. W przypadku braku takich ustaleń, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania narusza prawo.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę A.H. karę pieniężną. Decyzja została wysłana na adres siedziby firmy, a odbiór pokwitowali dziadkowie skarżącego. Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania, uznając doręczenie za skuteczne. Skarżący zarzucił naruszenie art. 42 k.p.a., wskazując, że nie został osobiście poinformowany o doręczeniu i mylnie ustalił datę odbioru.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi A.H. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę A.H. karę pieniężną w łącznej kwocie 11.450 zł. Podstawą faktyczną tego rozstrzygnięcia były m.in. stwierdzone w trakcie kontroli w dniu [...] czerwca 2004 r. naruszenia przepisów dotyczących wykresówek oraz brak licencji na wykonywanie transportu drogowego i brak opłat za przejazd po drogach krajowych. Od tej decyzji w dniu [...] września 2004 r. strona wniosła odwołanie. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając w oparciu o art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie w dniu 17 sierpnia 2004 r. natomiast odwołanie skarżący nadał w Urzędzie Pocztowym dopiero w dniu 1 września 2004 r. a zatem po upływie 14 - dniowego terminu przewidzianego w art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088), który to termin minął w dniu 31 sierpnia 2004 r. W skardze do Sądu, strona wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 42 k.p.a. Wyjaśnia , iż często wyjeżdża w trasy. Podnosi, że siedziba firmy nie znajduje się w miejscu zamieszkania, zaś przesyłkę odebrali dziadkowie. Natomiast skarżący został mylnie poinformowany przez swoich dziadków, iż doręczenie przesyłki miało miejsce w dniu 18 sierpnia 2004 r. i kierując się tymi okolicznościami wysłał odwołanie w dniu 1 września 2004 r., pozostając w przeświadczeniu, iż czyni to w ustawowym 14-dniowym terminie. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270- dalej p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga A. H. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. narusza prawo. Zasadnicze znaczenie w sprawie niniejszej ma tryb doręczenia decyzji zastosowany przez organ I instancji. Bezsporna w sprawie jest okoliczność, że doręczenia tego dokonano na adres "P.T.S. H.A., ul. [...], [...] Z.", co wynika z kserokopii dowodu nadania listu poleconego nr nadawczy [...], znajdującego się w aktach sprawy. Adres ten nie jest miejscem zamieszkania strony lecz siedzibą jego firmy. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru znajduje się nieczytelny podpis osoby o nazwisku "H.". W związku z tym organ uznał, iż prawidłowość doręczenia stronie przesyłki w dniu 17 sierpnia 2004 r. nie budzi żadnych wątpliwości. Jednakże w ocenie Sądu stanowisko to jest błędne gdyż opiera się na mylnym założeniu, iż doszło do skutecznego doręczenia stronie decyzji w dniu 17 sierpnia 2004 r. Słuszny jest natomiast zarzut strony dotyczący naruszenia przepisu art. 42 k.p.a. Stosownie do treści art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Tymczasem w orzecznictwie przyjmuje się, że doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy (art. 42 § 1 k.p.a.) może być dokonane wyłącznie adresatowi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2002 r. sygn. akt III RN 115/02). W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdza się wręcz, iż z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w tym trybie pisma mogą być doręczane wyłącznie adresatowi, nie zaś innym osobom. W rozpoznawanej sprawie skarżący wyjaśnił, iż decyzja nie została mu doręczona osobiście lecz odbiór korespondencji skierowanej na adres jego firmy pokwitowali dziadkowie. Z drugiej strony brak jest także w aktach sprawy ustaleń organu czyj podpis figuruje na dokumencie zwrotnego poświadczenia odbioru. Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż siedziba przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną jest również miejscem pracy tej osoby. Aby jednak doręczenie pisma adresowanego do właściciela przedsiębiorstwa było prawnie skuteczne, niezbędne jest wyjaśnienie, czy osoba potwierdzająca odbiór korespondencji była do tej czynności upoważniona (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA/Gd 1707/99). Z akt sprawy niniejszej nie wynika, czy dziadkowie skarżącego byli upoważnieni do odbioru korespondencji w imieniu skarżącego, a tylko takie ustalenie ewentualnie pozwoliłoby na uznanie prawidłowości doręczenia stronie decyzji w dniu 17 sierpnia 2004 r. W przedmiotowej sprawie decyzja administracyjna została wysłana na adres miejsca pracy adresata decyzji (siedzibę jego firmy), jednakże brak jest w aktach sprawy dowodu, iż w dniu 17 sierpnia 2004 r. rzeczywiście dotarła do rąk adresata, czy też osoby upoważnionej przez niego do odbioru pism kierowanych do niego. Tym samym doszło, do naruszenia art. 42 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika bowiem, że w miejscu pracy pisma (decyzje) doręcza się adresatowi pisma. Gdyby wolą ustawodawcy było dopuszczenie możliwości doręczania pism w miejscu pracy (siedzibie firmy) także innym osobom niż adresat pisma, przepis art. 42 § 1 k.p.a. musiałby zawierać dodatkowe sformułowanie, takie jak np. w art. 138 § 2 k.p.c., iż dla adresata, którego doręczający nie zastanie w miejscu pracy, można doręczyć pismo osobie upoważnionej do odbioru pism (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 1999 r., I SA/Kr 129/98 LEX nr 39698), czy w art. 148 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, który wyraźnie stanowi, że pisma mogą być również doręczane w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. W wyniku błędnej interpretacji przepisu art. 42 k.p.a. organ mylnie przyjął, że dokonane w dniu 17 sierpnia 2004 r. doręczenie zaskarżonej decyzji na podany przez skarżącego adres dla doręczeń może być uznane za skuteczne w zaistniałych okolicznościach faktycznych. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji powinny dokonać dokładnych i szczegółowych ustaleń co do rzeczywistej daty doręczenia stronie decyzji. Przede wszystkim należy podjąć działania mające na celu ustalenie czyj to podpis figuruje na zwrotnym poświadczeniu odbioru spornej przesyłki oraz czy była to osoba upoważniona do odbioru korespondencji. Prawidłowość doręczenia decyzji przesądza o biegu terminu do wniesienia odwołania. Skoro organ odwoławczy nie wyjaśnił czy doręczenie pisma pod adresem właściwym dla miejsca pracy adresata zostało dokonane do rąk strony lub osoby upoważnionej przez stronę do odbioru korespondencji, zaskarżone postanowienie należało uznać za naruszające przepisy procesowe w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu stosownie do art.145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło