VI SA/Wa 641/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego postanawia: odmówić przyznania skarżącemu M. M. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu [...] kwietnia 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożony przez M. M. na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną oraz dwójką dzieci. Wskazał, że posiada dom o powierzchni 200 m2, budynek gospodarczy oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,50 ha.. Wskazał, iż dochód miesięczny członków rodziny w 2008 r. wyniósł 2287 zł, natomiast w 2009 r. - ok. 2000 zł. Podniósł, że z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w pierwszych trzech miesiącach 2010 r. nie uzyskał żadnych dochodów, jego żona z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (w tym prowadzenia działów specjalnych produkcji rolnej) uzyskuje dochody w kwocie 840 zł brutto miesięcznie, natomiast z tytułu prowadzenie gospodarstwa rolnego obydwoje uzyskują dochody w kwocie 560 zł brutto miesięcznie. Ponadto skarżący wskazał, iż na jego utrzymaniu są dwie uczące się córki. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 10 maja 2010 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: 1. dokumentu wskazującego na wysokość dochodu osiągniętego z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w 2010 r. (ewentualnie brak dochodu) - np. odpisu ostatniej złożonej deklaracji o wysokości dochodu (straty) z prowadzonej działalności gospodarczej osiągniętego od początku roku podatkowego, ewentualnie odpisu z księgi przychodów i rozchodów na koniec kwietnia br., 2. dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 formularza PPF wysokość dochodów uzyskiwanych przez żonę skarżącego z tytułu działów specjalnych produkcji rolnej, 3. wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, 4. kopii zeznania podatkowego skarżącego i jego żony za rok 2009 (ewentualnie zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego przez skarżącego i jego żonę w ubiegłym roku), 5. dokumentu potwierdzającego wskazany w rubryce 7 Formularza PPF areał gospodarstwa rolnego (np. zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub kopii aktualnego zobowiązania podatkowego z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej). Skarżący na wezwanie Sądu nie nadesłał żądanych dokumentów. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) -jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, w szczególności dokumentów potwierdzających poziom dochodów wnioskodawcy i jego żony, brak było możliwości ustalenia, czy M. M. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego i jego rodziny. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzeczono jak w sentencji.